BİTCOİN
Bitcoin : Herhangi bir merkez bankası, resmi kuruluş, vs. ile bağlantısı olmayan elektronik yani kripto para ve ödeme sistemidir. (Sembol ฿, kısaltma: BTC) Tıpkı PayPal, Visa gibi. Bitcoin karşılığında ürün ve ya hizmet alabilir ödemenizi para yerine bitcoin olarak ödeyebilirsiniz.
2008 yılında kurucusu Satoshi Nakomoto tarafından varlığı 9 sayfalık pdf şeklinde dünyaya duyurulmuştur. Aşağıdaki linkten pdf görebilirsiniz.
https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
Yalnız kurucusunun kimliği bilinmemektedir. Bir kişi yahut bir grup olabilir.
Bitcoin’de merkezi bir sistem bulunmamaktadır yani bir merkez bankasına yahut herhangi bir kişi ve kuruma bağlı değildir. Bunun yerine açık kodlu bir yazılım vardır. Yani sizde indirip yazılımını görebilirsiniz.
https://github.com/bitcoin/bitcoin
Tıpkı Tesla motors’da olduğu gibi, (bunu hakkında da bir yazıyı sonra paylaşacağım) hatta kendiniz de buna benzer yazılım geliştirip yeni elektronik paralar piyasaya sürebilirsiniz. Ki bitcoinden sonra 1429 kripto para ortaya çıktı (coinmarketcap son verilerine baktığıma göre)
https://coinmarketcap.com/all/views/all/
Kuruluş amacını şöyle tanımlaya biliriz:
- Bir kişiden bir kişiye parayı hızlı ve güvenilir bir şekilde yollamaktır.
- Bir diğer amacınıda parayı merkezisizleştirme ve bağımlılıktan kurtarma diyebiliriz.
Bitcoini bitcoin yapan bir devlet, kurum ve kişiye güvenmenize gerek yoktur. Bilgisayarların İşlem gücüne ve matematiğe güvenmez yeterlidir. Bu nedenle onu diğer para birimlerinden ayıran en belirgin özelliğidir. Yani kişiler, kurumlar, devletler para ekonomisine müdahale etmesi bu sistem sayesinde olanaksızlaşır ve mahremiyet oluşur. Gizlik ve güvenlik daha iyi duruma gelir.
Bitcoinin İşleyişi
Öncelikle alım satım yapmak için bir hesabınız olmalı bir tür sanal cüzdan olarak düşünün. Daha sonra bu cüzdanlar şifrelenirler. Tüm kullanıcılar 2 anahtara sahip oluyor 1. özel şifre 2. Genel şifre. Bitcoin’de yapılan her işlem, her transfer bloklara yazılıyor ve buda açık kodlu oluyor bu şekilde birbirine bağlı bir zincir oluşturuyor.
Bir işlem yaptığınızda öncelikle kendi özel anahtar yani şifrenizle işlem yapıp bunu genel ağa gönderiyorsunuz. Daha sonra orada işlemin doğruluğu ve güvenirliği kontrol ediliyor ki bu yüzden hız yüzünden biraz sorun yaşanıyor. Bankalar gibi merkezi bir zümre tarafında yönetilmediği için yapılan işlemlerin doğruluğu için (senkronize halinde de kayıt yapılması için) sistemin çok karmaşık matematik problemlerini çözmesi gerekiyor.
Bu matematik problemleri Kriptografik hash fonksiyonu tarafından üretiliyor. Hash fonksiyonuda işleri hızlandıran bir algoritmadır. (Algoritmanın ne olduğu hakkında detaylı bir yazı yazabilirim belki) Yani karışık ve değişen uzunluklardaki bilgileri alıp bunları kısa bilgilere dönüştürmesidir. Bitcoinde SHA-266 algoritması kullanılıyor.
https://en.bitcoin.it/wiki/Block_hashing_algorithm
Belli bir merkezi olmadığı ve işlemlerin sanal ortamda yürütüldüğü için ve milyonlarca işlemin olduğunu düşünürsek bu işlemlerin yapılması uzun süreler alıyor. Bu nedenle sistemin daha hızlı çalışmasına yardımcı olunmak için bitcoin madenciliği denen bir oluşum meydana çıkmış. Yani bu algoritmaların çözülmesine yardım eden destek veren kişilere karşılığında bitcoin veriliyor. Bu sayede verilen bitcoinler yerine yenileri de çıkıyor.
Bitcoin ilk çıktığı zamanlarda belirli bir algoritmaya göre kodlanmış ve bütün bitcoinlerin bir anda çıkması engellenmiştir. Bu nedenle üretimi yıllara dağılmıştır. Bitcoinin bu kadar değerli olmasının nedenlerinden biride azlığı yani toplamda 21 milyon tane bitcoin üretilecek ve şuan piyasada 16 milyon civarı bitcoin vardır ve bitcoin madenciliği nedeni ile de üretimi gittikçe zorlaşıyor.
Yani sonuç olarak da hiçbir devletin koruma altında olmaması, işlemlerin sanal ortam üzerinde yürütülmesi nedeniyle tam anlamıyla güvenli bir sistem olduğu söylenemez bence. Ve ülkeler yasakladıkça, talep azaldıkça yada arttıkça fiyat sürekli değişeme uğruyor.
Buraya kadar yazımı okuduysanız ilginiz için teşekkürler