Lubię OpenStreetMap, zarówno za idee która przyświeca tworzeniu tych map, jak i za jej dokładność. Lubię też OsmAnd, bo świetnie współgra z tymi mapami, zarówno w podróżowaniu głównymi drogami, jak i po bezdrożach. Oraz za to, że podczas podróży można znaleźć miejsca do których inaczej bym nie trafił.
Stary kozacki cmentarz
Bezdroża
Gdy przemierzałem bezdroża Ukraińskiej Besarabii w celu zobaczenia stepów i limanów, moją uwagę na nawigacji przykuł punkt Старое козацкое кладбище, czyli Stary kozacki cmentarz. Ruszyłem więc w tamtą stronę...
Droga i droga alternatywna
Ukraińskie drogi są dość specyficzne, szczególnie w rejonie Besarabii, gdzie dużo lepiej jeździ się poboczem niż wyasfaltowaną drogą. Pobocza zostały wyjeżdżone do tego stopnia, że zaczęliśmy je nazywać drogami alternatywnymi. W przeciwieństwie do tych "asfaltowych" te alternatywne pozwalały jechać z zawrotną prędkością 30km/h.
Miejscowość o wdzięcznej nazwie Nieruszaj
W przeciwieństwie do Stepów Akermańskich, tutaj można było zobaczyć stepy, przeplatające się z polami i miejscowościami wyglądającymi jakby świat o nich zapomniał.
Jakby czas się tutaj zatrzymał...
Hodowla w zgodzie z naturą
Liman Sasyk (Kunduk)
Niedaleko naszego celu postanowiliśmy "wjechać w step". Droga prowadziła nad brzeg limanu, który zakończony jest pokaźnym klifem.
"Droga" do Limanu Sasyk
Liman wyłaniający ponad stepem
Klif na końcu stepu
Klif na końcu stepu
Stary kozacki cmentarz
Dojeżdżając do celu nie wiedziałem czego mogę się spodziewać. Zastanawiałem się, dlaczego ktoś zaakcentował że jest właśnie cmentarz kozacki, a nie po prostu prawosławny. Może ma to jakiś związek z jedną z wielu zawieruch jakie nawiedziły te tereny w przeszłości? Może kiedyś był tu jakiś obóz kozacki podobny do tego na Siczy Zaporoskiej?
Kozacki nagrobki
Step jest również tutaj
Przed napisaniem tego artykułu szukałem informacji o tym miejscu. Tak dotarłem do ukraińskiej wikipedii i dwóch artykułów prasowych (tu i tu ). Okazuje się że cmentarz pochodzi z XVIII wieku, a najstarszy grób jest z 1855r. Mam jednak co do tego wątpliwości, bo udało mi się znaleźć nagrobek z datą 1704.
Grób starszy niż podaje Wikipedia o 150 lat?
?
"Tu leży sługa boży Wasilij..."
Sam cmentarz jest wciąż używany, w drugiej części znajdują się już bardziej współczesne groby.
W oddali nowa część cmentarza.
Kozackie nagrobki
Kozackie nagrobki
W tle Liman Sasyk
Artykuły prasowe które znalazłem, głównie poruszały kwestie katastrofy ekologicznej jaka ma miejsce w Limanie Sasyk. W czasach ZSRR liman został pozbawiony bezpośredniego dostępu do morza, oraz podjęto próbę wypompowania wody słonej (zalewając liman wodą słodką - taa, ZSRR...). To zdewastowało liman i zwiększyło poziom wody który znacznie przyśpieszył erozję jego brzegów. W tym kontekście cmentarz był wspominany, ponieważ szacuje się że ok 100m cmentarza runęło już do wody.
W tle Liman Sasyk
Grób na skraju klifu
Już niedługo kolejny grób spadnie 20m w dół...
... i kolejny
Nie tylko nagrobki spadają, pochowane ciała też / by Yuriy Kvach, CC BY-SA 4.0