بتا‑آمیلویید پروتئینی است که تجمع آن به صورت پلاکهایی در مغز باعث بروز بیماری آلزایمر میشود. اکنون مطالعهی جدیدی نشان داده است که محرومیت از خواب، حتی به مدت یک شب، بلافاصله باعث افزایش فوری در بتا‑آمیلویید میشود.
البته مطالعات قبلی نیز در موشها نشان داده بود که محرومیت از خواب موجب افزایش به پروتئین بتا‑آمیلویید مغزی میشود، ولی در مورد انسانها، اطلاعات زیادی در دست نبود، تا اینکه در مطالعهی جدید نشان داده شد که محرومیت حاد از خواب منجر به تجمع پروتئین بتا‑آمیلویید در مغز انسان میشود.
پروتئین بتا‑آمیلویید یک مادهی زاید متابولیک است که در مایع بینسلولی در مغز تجمع پیدا میکند. در بیماری آلزایمر، پروتئینهای بتا‑آمیلویید به صورت پلاکهایی به یکدیگر متصل میشوند و بر ارتباط بین نورونها تأثیر منفی میگذارند.
در این مطالعه، برای مشخص کردن ارتباط بین خواب و تجمع پروتئین بتا‑آمیلویید، در ۲۰ فرد سالم پس از یک شب خواب و پس از محرومیت از خواب اسکن مغزی PET انجام شد. محققان مشاهده کردند که پس از یک شب بیخوابی، مقدار بتا‑آمیلویید در مغز پنج درصد افزایش مییابد. بتا‑آمیلویید در بخشهایی از مغز، شامل تالاموس و هیپوکامپ، تجمع پیدا کرد که اینها همان مناطقی هستند که در مراحل اولیهی بیماری آلزایمر دچار مشکل میشوند.
در جریان بیماری آلزایمر پروتئین بتا‑آمیلویید ۴۳٪ افزایش پیدا میکند. مشخص نیست که در افرادی که در این مطالعه بعد از یک شب بیخوابی، افزایش بتا‑آمیلویید را تجربه کردند، آیا بعد از یک شب استراحت میزان آمیلویید به حد طبیعی باز میگردد یا نه؟
در ضمن، این نکته نیز شایان ذکر است که در افرادی که میزان افزایش بتا‑آمیلویید بعد از محرومیت از خواب بیشتر بود، وضعیت خلقوخو نیز بدتر بود.
باید دانست که رابطهی بین اختلالات خواب و خطر بروز بیماری آلزایمر، یک رابطهی دوطرفه است، بدان معنا که افزایش سطح بتا‑آمیلویید نیز ممکن است منجر به بروز اختلالات خواب گردد.