در دنیای پر استرس امروز، کودکان نیز مانند بزرگسالان با تنشها و فشارهای عصبی گوناگونی در خانه و مدرسه روبهرو هستند. نشانههای استرس در کودکان با بزرگسالان متفاوت است، زیرا کودکان بهلحاظ سنی و تکاملی در مرحلهی متفاوتی قرار دارند، و نمیتوانند احساسات و نگرانیهای خود را بهخوبی بیان کنند و به پدر و مادر و اولیای خود منتقل نمایند.
از طرف دیگر، نوع تنشها و استرسهایی نیز که کودکان با آن مواجه هستند، متفاوت است. مثلاً کودکی که در سن مهد کودک است، ممکن است به علت جدایی از پدر و مادر دچار تنش و اضطراب شود، در حالی که در سنین بالاتر، روابط بینفردی و اجتماعی بیشتر بهعنوان منبع استرس و نگرانی در کودکان مطرح میشود.
Image credit: boulderanxietypsychologist.com
یکی از علایم تنش و استرس در کودکان، تغییر رفتار یا خلقوخوی کودک است. علاوه بر این، ممکن است علایم سوماتیک یا جسمانی نیز به دنبال اضطراب ایجاد شود. مثلاً ممکن است کودک دچار سردرد یا دل درد شود. به همین ترتیب، مشکلات خواب و مشکلات مربوط به تمرکز و توجه نیز بر اثر استرس در کودک بروز میکند.
بعضی وقتها در شرایط استرس کودک کمحوصله میشود. برخی از بچهها دچار رفتارهای عصبی مانند ناخن جویدن میشوند. حتی ممکن است مشکلات تحصیلی و مربوط به مدرسه نیز در کودک به علت استرس ایجاد شود.
استرس در کودکان ممکن است در ارتباط با مدرسه، خانواده، و یا روابط آنها با دوستان و کودکان دیگر باشد. گاهی از اوقات، رقابت و فشارهای عملکردی در کودکان منجر به بروز استرس میشود.
قلدری و زورگویی کودکان دیگر ممکن است موجب بروز استرس و نگرانی در کودک شود. این مسئله بهخصوص در زمانی که کودک به تازگی وارد مدرسه میشود، اتفاق میافتد.
فشارهای زندگی و رویدادهای بزرگ زندگی، مانند طلاق پدر و مادر و یا جدایی از اعضای دیگر خانواده، نیز میتواند از علل بروز استرس و نگرانی در کودکان باشد.
یکی از عواملی که موجب استرس در کودکان میشود، به هم خوردن و از بین رفتن حس امنیت در کودکان است. بهعنوان مثال، تولد یک برادر یا خواهر جدید ممکن است در کودک قبلی احساس اضطراب و استرس ایجاد کند، زیرا نگران از دست دادن موقعیت خود در خانواده است.
گاهی از اوقات ممکن است فشارهای بیش از حد که برای بهبود عملکرد درسی به کودکان وارد میشود، موجب ایجاد استرس و اضطراب و نگرانی در آنها شود. بهطور کلی، مسائل مدرسه نیز میتوانند از منابع ایجاد استرس در کودکان باشد.
گاهی از اوقات کودکان به علت خبرهای ناراحت کننده و تصاویر خشونتآمیزی که در تلویزیون و رسانههای دیگر میبینند، دچار استرس و اضطراب میشوند. همین مسئله ممکن است در رابطه با کتابها و یا فیلمهای ترسناک و نیز بازیهای کامپیوتری اتفاق بیفتد.
