لوسمی لنفوبلاستی حاد و ارتباط آن با فقدان عفونت در دوران کودکی
لوسمی لنفوبلاستی حاد (ALL) یکی از سرطانهای کودکان است که تقریباً از هر دو هزار کودک یک نفر را مبتلا میکند. پروفسور مِل گریوز (Mel Greaves) که در مؤسسهی پژوهش سرطان در لندن کار میکند، در طول چند دهه کار بر روی این بیماری، شواهدی را جمعآوری کرده است.
تا حدود ۵۰ سال قبل، این بیماری کشنده بود و منجر به مرگ بیمار میشد، اما امروزه بالغ بر ۹۰ درصد کودکان درمان قطعی میشوند، هرچند که درمان آن طولانی است و اثرات جانبی شدیدی در بر دارد و حتی ممکن است عوارض بلند مدتی به جای بگذارد.
دکتر گریوز میگوید تقریباً یک بیستم کودکان با نوعی جهش ژنتیکی به دنیا میآیند که آنها را بهطور بالقوه در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار میدهد، ولی اگر دستگاه ایمنی آنها آمادگی کافی داشته باشد، از ابتلای آنها به این بیماری جلوگیری میکند. برای اینکه سیستم ایمنی آنها آموزش لازم را ببیند، لازم است که آنها در سال اول زندگی با عفونتهای کمخطر، مانند باکتریها یا ویروسها، تماس داشته باشند.
Professor Mel Greaves. Image credit: The Institute of Cancer Research
در صورتی که شیرخوار در طول سال اول زندگی تماس با عفونتها نداشته باشد، سیستم ایمنی آمادگی کافی برای مقابله با این مسئله را پیدا نمیکند و ممکن است جهش ژنتیکی دیگری در آنها بروز کند که آنها را در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار خواهد داد.
به نظر میرسد که ALL در سطح جهان سالیانه تقریباً یک درصد افزایش پیدا میکند. بر خلاف بسیاری از بیماریها، این بیماری در میان جوامع مرفه بیشتر بروز میکند. به نظر میرسد که سبک زندگی مدرن بروز آن را افزایش میدهد. در حالت معمول، عفونت یکی از مشکلاتی است که در جوامع فقیر بروز میکند، ولی در اینجا آنچه باعث بروز سرطان میشود، فقدان عفونت است.
در رابطه با بعضی بیماریهای دیگر نیز مکانیسم مشابهی پیشنهاد شده است، از قبیل دیابت نوع یک، لنفوم هوجکین، اسکلروز مولتیپل، و آلرژی.
بررسیهای اپیدمیولوژیک نشان میدهد که در کشورهای فقیر که خانوادهها فرزندان زیادی دارند و عفونتهای مکرر در آنها بروز میکند، بیماری لوسمی لنفوبلاستیک حاد شیوع بسیار پایینی دارد. اما، برای نمونه، در کشور کاستاریکا که سرمایهگذاری سنگینی در زمینهی دانشکدههای پزشکی و سیستم بهداشتی خود انجام داده است و بُعد خانوار را از ۷٫۲ کودک به طور متوسط به ۲٫۳ کودک رسانده است، سطح بیماری لنفوم هوجکین، دیابت نوع یک، و ALL به طور قابل ملاحظهای افزایش پیدا کرده است.
مل گریوز در مقالهای در مجلهی بررسی سرطان نیچر، شواهد مربوط به تحقیقات خود و همکارانش را در سرتاسر جهان دربارهی ژنتیک، بیولوژی سلولی، ایمونولوژی، اپیدمیولوژی، و مدلسازی جانوری لوسمی کودکان ارائه کرده است.
البته وی تأکید کرده است که نباید والدین تصور کنند که آنها مسئول بروز سرطان در کودک هستند و خاطرنشان کرده است که دور نگهداشتن کودکان از هر گونه منبع عفونت یک رفتار بسیار طبیعی است و به هر حال، مسئلهی بروز جهشهای ژنتیکی نیز در بروز سرطان دخالت دارد.
با این حال، باید دانست عواملی که میتواند خطر ابتلای کودک به سرطان را کاهش دهد، شامل فرستادن کودک به مهد کودک، داشتن برادر یا خواهر بزرگتر که احتمالاً باعث ابتلا به عفونت میشود، تغذیه با شیر مادر، و احتمالاً زایمان طبیعی به جای سزارین است.