بعضی از افراد گذشتههای دور را با دقت بالا به یاد میآورند و میتوانند حجم بالای مطالب را بهصورت کاملاً دقیق به حافظه بسپارند. به این وضعیت حافظهی تصویری گفته میشود، و یکی از علایمی است که در جریان سندروم ساوانت بروز آزمایش کرد.
مطالعات نشان داده است که مهارتهای ساوانتی ممکن است بر اثر نوعی صدمه به مغز چپ آغاز شود (که منجر به جبران مغز راست میشود)، ولی این هنوز دقیقاً توضیح نمیدهد که مغز راست چگونه میتواند این کارهای حافظهای معجزهآسا را انجام دهد.
حال سؤال این است که حافظهی تصویری با چه ساز و کار عصبی ایجاد میشود؟ در واقع، آیا همهی ما میتوانیم ساوانت شویم؟
تا این اواخر تصور میشد که حافظهی تصویری ناشی از توانایی ویژهی مغز برخی از افراد برای بهخاطر آوردن است. اگر اینطور باشد، شاید برای شخص عادی دشوار باشد که این مهارتهای حافظه را فرا گیرد، چرا که فقط مغزهای استثنایی قادر به انجام این کار هستند. ولی در سال ۲۰۱۲، یک مطالعهی جدید نشان داد که شاید دقیقاً عکس این مطلب صحت داشته باشد.
شاید دلیل اصلی حافظهی تصویری نه در توانایی مغزهای خارقالعاده برای یادگیری، بلکه بر عکس در ناتوانی مغز برای فراموش کردن باشد. اگر چنین باشد، در آن صورت شاید حافظهی تصویری چندان هم چیز اسرارآمیزی نباشد.