စိန္ဆိုတာ ကမာၻေပၚမွာအဖိုးတန္ ရတနာတစ္ခုလို႔ သတ္မွတ္ထားၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
စိန္ကို လက္ဝတ္ရတနာ အျဖစ္အသံုးျပဳၾက႐ံုမကဘဲ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြအတြက္လည္း အသံုးျပဳၾကပါတယ္။
အျခားေက်ာက္ျမတ္ရတနာပစၥည္းေတြထက္ ပိုၿပီးေတာ့ စိန္ကမာေၾကာတဲ့ တြင္းထြက္ပစၥည္းတစ္ခုျဖစ္တာ ေၾကာင့္ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္မွာ (၁၀) ထိ႐ွိၿပီး စိန္ကို ေက်ာက္ျမတ္ရတနာေတြရဲ႕ဘုရင္လို႔ တင္စား ၾကပါတယ္။
စိန္ကဘယ္ကေနျဖစ္ေပၚလာတာလဲဆိုရင္ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ေ႐ွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတုန္းက ကမာၻေျမႀကီးအတြင္းမွာ ႐ွိတဲ့ကာဗြန္ေတြက အပူ႐ွိန္ႀကီးမားတာေၾကာင့္ အရည္အျဖစ္နဲ႔႐ွိေနခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီလို အရည္အျဖစ္နဲ႔ ႐ွိေနခ်ိန္မွာ အေပၚကေနႀကီးမားတဲ့ ဖိအားကသက္ေရာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ မည္းေနတဲ့ကာဗြန္အျဖစ္ကေန တန္ဖိုး႐ွိတဲ့စိန္ေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
သိပၸံပညာ႐ွင္ေတြခန္႔မွန္းခဲ့ၾကတာကေတာ့ စိန္ေတြဟာ ကမာၻေျမမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ မိုင္ေပါင္း ၈၀ကေန ၁၂၅မိုင္ ခန္႔အနက္႐ွိတဲ့ ေျမလႊာေတြၾကားကေနျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းၾကပါတယ္။ အဲဒီေျမလႊာမွာ ႐ွိေနတဲ့ ျပင္းထန္တဲ့ ဖိအားေတြေၾကာင့္မာေက်ာလာတာျဖစ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။
စိန္ရဲ႕ထူးျခားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ပင္ကိုယ္အလင္းေရာင္ေၾကာင့္ အေရာင္တလက္လက္ ေတာက္ပေနတဲ့လို႔ ထင္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီလိုအေရာင္ေတာက္ရတာက အျပင္က အလင္းေရာင္က စိန္ကိုျဖတ္သြားတဲ့အခါ အျခားဘက္ကို ခ်က္ျခင္းအလင္းမေရာက္သြားဘဲ စိန္ထဲမွာ နည္းနည္းစီ အလင္းယိုင္သြားၿပီးေနာက္မွ အျပင္ျပန္ထြက္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။
စိန္အတြင္းမွာ ခိုေအာင္းေနတဲ့ အလင္းေရာင္က စိန္ကို အေရာင္တဖ်တ္ဖ်တ္ေတာက္ၿပီး လင္းလက္ေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
စိန္ကိုစၿပီးေတြ႕႐ွိခဲ့တဲ့ႏွစ္ကို ေတာ့အတိအက်မသိေပမယ့္ စၿပီးသံုးစြဲခဲ့တဲ့ေနရာကေတာ့ အိႏိၵယျပည္နယ္၊ ႐ိုလ္ကြန္ဒါအရပ္မွာျဖစ္ၿပီး ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ႏွစ္ေပါင္း ၈၀၀ ခန္႔ကလို႔ယူဆရပါတယ္။
၁၈ရာစုမွာေတာ့ အိႏိၵယျပည္နယ္မွာ စိန္တြင္းေတြကုန္ခမ္းသြားၿပီး ဘရာဇီးႏိုင္ငံမွာေတြ႕႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ဘရာဇီးႏိုင္ငံက စိန္တြင္းေတြကုန္သြားၿပီး ကမာၻေပၚမွာ႐ွိတဲ့ စိန္ေတြရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက အာဖရိက ေတာင္ပိုင္း က ရ႐ွိတာျဖစ္ပါတယ္။