ငလ်င္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာလို႔ မရတဲ့ သဘာ၀ေဘးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
လႈပ္ခတ္မွသာသိရွိတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႀကိဳတင္ေရွာင္တိမ္းလို႔ မလြယ္ကူပဲ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ လတ္တေလာကာလမွာငလ်င္ငယ္ေတြလည္းလႈပ္ခတ္မႈရွိေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ဖူးတဲ့ ငလ်င္ႀကီးေတြအေၾကာင္းပရိသတ္ေတြ ဗဟုသုတရေစဖို႔ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
၁။ ၁၇၆၂ စစ္ေတြငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၈ ဒႆမ ၅ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္အားအလြန္ျပင္းထန္တဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလားနဲ႔ ရခုိင္ေဒသအျပင္ ကာလကတၱားၿမိဳ႕အထိထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၂။ ၁၈၃၉ အင္း၀ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၉ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အင္း၀ေဒသရွိ ေစတီနဲ႔ ၿမိဳ႕ရိုးေတြ ၿပိဳက်ၿပီးေျမျပင္အက္ေၾကာင္းေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ မင္းကြန္းေစတီႀကီး ၿပိဳပ်က္ခဲ့ကာလူသံုးရာကေနေလးရာအထိေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၃။ ၁၉၁၂ ရပ္ေစာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၈ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးက ခံစားမႈရခဲ့တဲ့ အႀကီးဆံုးငလ်င္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူေနထုိင္မႈက်ဲတဲ့ ေဒသမွာဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ သိသာတဲ့ ေသေပ်ာက္ဆံုးရံႈးမႈေတြ မရွိခဲ့ပါဘူး။
၄။ ၁၉၃၀ ခရမ္းငလ်င္
ခရမ္းၿမိဳ႕အနီးဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီးအင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိပါတယ္။ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရႊ႕အတိုင္းေတာင္မွေျမာက္ကိုလႈပ္ရွားခဲ့ကာပဲခူမွာလူ ၅၀၊ ရန္ကုန္မွာ ၅ ဦးေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၅။ ၁၉၃၀ ေညာင္ေလးပင္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိၿပီးရထားလမ္းေတြေကြးေကာက္ကာလူ ၃၀ ခန္႔ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ျဖဴးငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားပါတယ္။
၆။ ၁၉၅၆ စစ္ကိုင္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၀ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္မားျပင္းငလ်င္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေစတီမ်ားစြာထိခုိက္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီးလူ ၄၀ ကေန ၅၀ ၾကားေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၇။ ၂၀၁၁ တာခ်ီလိတ္ငလ်င္
တာေလငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားၾကပါတယ္။ ေနအိမ္နဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခုိက္ခဲ့ၿပီးလူ ၇၁ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၈။ ၂၀၁၂ သပိတ္က်င္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ သပိတ္က်င္း၊ စဥ့္ကူးေရႊဘိုေဒသေတြကေနအိမ္ေတြနဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခိုက္ၿပီးလူ ၂၆ ဦးေလာက္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၉။ ၂၀၁၆ ေခ်ာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဂံေညာင္ဦးေဒသမွာရွိတဲ့ ေစတီေတြ အမ်ားအျပားပ်က္စီးခဲ့သလိုလူ ၂ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ငလ်င္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာလို႔ မရတဲ့ သဘာ၀ေဘးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
လႈပ္ခတ္မွသာသိရွိတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႀကိဳတင္ေရွာင္တိမ္းလို႔ မလြယ္ကူပဲ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ လတ္တေလာကာလမွာငလ်င္ငယ္ေတြလည္းလႈပ္ခတ္မႈရွိေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ဖူးတဲ့ ငလ်င္ႀကီးေတြအေၾကာင္းပရိသတ္ေတြ ဗဟုသုတရေစဖို႔ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
၁။ ၁၇၆၂ စစ္ေတြငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၈ ဒႆမ ၅ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္အားအလြန္ျပင္းထန္တဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလားနဲ႔ ရခုိင္ေဒသအျပင္ ကာလကတၱားၿမိဳ႕အထိထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၂။ ၁၈၃၉ အင္း၀ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၉ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အင္း၀ေဒသရွိ ေစတီနဲ႔ ၿမိဳ႕ရိုးေတြ ၿပိဳက်ၿပီးေျမျပင္အက္ေၾကာင္းေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ မင္းကြန္းေစတီႀကီး ၿပိဳပ်က္ခဲ့ကာလူသံုးရာကေနေလးရာအထိေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၃။ ၁၉၁၂ ရပ္ေစာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၈ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးက ခံစားမႈရခဲ့တဲ့ အႀကီးဆံုးငလ်င္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူေနထုိင္မႈက်ဲတဲ့ ေဒသမွာဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ သိသာတဲ့ ေသေပ်ာက္ဆံုးရံႈးမႈေတြ မရွိခဲ့ပါဘူး။
၄။ ၁၉၃၀ ခရမ္းငလ်င္
ခရမ္းၿမိဳ႕အနီးဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီးအင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိပါတယ္။ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရႊ႕အတိုင္းေတာင္မွေျမာက္ကိုလႈပ္ရွားခဲ့ကာပဲခူမွာလူ ၅၀၊ ရန္ကုန္မွာ ၅ ဦးေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၅။ ၁၉၃၀ ေညာင္ေလးပင္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိၿပီးရထားလမ္းေတြေကြးေကာက္ကာလူ ၃၀ ခန္႔ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ျဖဴးငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားပါတယ္။
ငလ်င္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ထုတ္ျပန္ေၾကညာလို႔ မရတဲ့ သဘာ၀ေဘးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
လႈပ္ခတ္မွသာသိရွိတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႀကိဳတင္ေရွာင္တိမ္းလို႔ မလြယ္ကူပဲ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ လတ္တေလာကာလမွာငလ်င္ငယ္ေတြလည္းလႈပ္ခတ္မႈရွိေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ဖူးတဲ့ ငလ်င္ႀကီးေတြအေၾကာင္းပရိသတ္ေတြ ဗဟုသုတရေစဖို႔ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
၁။ ၁၇၆၂ စစ္ေတြငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး ၈ ဒႆမ ၅ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္အားအလြန္ျပင္းထန္တဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘဂၤလားနဲ႔ ရခုိင္ေဒသအျပင္ ကာလကတၱားၿမိဳ႕အထိထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၂။ ၁၈၃၉ အင္း၀ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၉ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အင္း၀ေဒသရွိ ေစတီနဲ႔ ၿမိဳ႕ရိုးေတြ ၿပိဳက်ၿပီးေျမျပင္အက္ေၾကာင္းေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ မင္းကြန္းေစတီႀကီး ၿပိဳပ်က္ခဲ့ကာလူသံုးရာကေနေလးရာအထိေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၃။ ၁၉၁၂ ရပ္ေစာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၈ ဒႆမ ၀မဂၢနီက်ဴ႕ရွိိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးက ခံစားမႈရခဲ့တဲ့ အႀကီးဆံုးငလ်င္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူေနထုိင္မႈက်ဲတဲ့ ေဒသမွာဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ သိသာတဲ့ ေသေပ်ာက္ဆံုးရံႈးမႈေတြ မရွိခဲ့ပါဘူး။
၄။ ၁၉၃၀ ခရမ္းငလ်င္
ခရမ္းၿမိဳ႕အနီးဗဟိုျပဳလႈပ္ခတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီးအင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိပါတယ္။ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရႊ႕အတိုင္းေတာင္မွေျမာက္ကိုလႈပ္ရွားခဲ့ကာပဲခူမွာလူ ၅၀၊ ရန္ကုန္မွာ ၅ ဦးေသဆံုးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
၅။ ၁၉၃၀ ေညာင္ေလးပင္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၃မဂၢနီက်ဴ႕ရွိၿပီးရထားလမ္းေတြေကြးေကာက္ကာလူ ၃၀ ခန္႔ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ျဖဴးငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားပါတယ္။
၆။ ၁၉၅၆ စစ္ကိုင္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၀ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္မားျပင္းငလ်င္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေစတီမ်ားစြာထိခုိက္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီးလူ ၄၀ ကေန ၅၀ ၾကားေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၇။ ၂၀၁၁ တာခ်ီလိတ္ငလ်င္
တာေလငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားၾကပါတယ္။ ေနအိမ္နဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခုိက္ခဲ့ၿပီးလူ ၇၁ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၈။ ၂၀၁၂ သပိတ္က်င္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ သပိတ္က်င္း၊ စဥ့္ကူးေရႊဘိုေဒသေတြကေနအိမ္ေတြနဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခိုက္ၿပီးလူ ၂၆ ဦးေလာက္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၉။ ၂၀၁၆ ေခ်ာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဂံေညာင္ဦးေဒသမွာရွိတဲ့ ေစတီေတြ အမ်ားအျပားပ်က္စီးခဲ့သလိုလူ ၂ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၆။ ၁၉၅၆ စစ္ကိုင္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၇ ဒႆမ ၀ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ အင္မားျပင္းငလ်င္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေစတီမ်ားစြာထိခုိက္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီးလူ ၄၀ ကေန ၅၀ ၾကားေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၇။ ၂၀၁၁ တာခ်ီလိတ္ငလ်င္
တာေလငလ်င္လို႔လည္းလူသိမ်ားၾကပါတယ္။ ေနအိမ္နဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခုိက္ခဲ့ၿပီးလူ ၇၁ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၈။ ၂၀၁၂ သပိတ္က်င္းငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ သပိတ္က်င္း၊ စဥ့္ကူးေရႊဘိုေဒသေတြကေနအိမ္ေတြနဲ႔ သာသနိကအေဆာက္အအံုေတြ ျပင္းထန္စြာထိခိုက္ၿပီးလူ ၂၆ ဦးေလာက္ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၉။ ၂၀၁၆ ေခ်ာက္ငလ်င္
အင္အားရစ္ခ်္တာစေကး၆ ဒႆမ ၈ မဂၢနီက်ဴ႕ရွိတဲ့ငလ်င္ျဖစ္ပါတယ္။ ပုဂံေညာင္ဦးေဒသမွာရွိတဲ့ ေစတီေတြ အမ်ားအျပားပ်က္စီးခဲ့သလိုလူ ၂ ဦးေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။