Książka, która otworzyła mnie na nowy gatunek literacki. Zanim po nią sięgnąłem, nie słyszałem o powieściach climate fiction (fikcji klimatycznej). Z jednej strony to piękna i mądra literatura, a z drugiej strony "rozwaliła mój umysł" jednym z proekologicznych dialogów, w którym główna bohaterka wyznaje, że "najlepszym sposobem na zmniejszenie naszego śladu węglowego jest brak dzieci". Ostre.
Charlotte McConaghy w "Dzikim, mrocznym brzegu" robi to, co potrafi najlepiej – wrzuca czytelnika w sam środek ekstremalnych warunków: zarówno pogodowych, jak i emocjonalnych. Autorka ugruntowała swoją pozycję jako mistrzyni climate fiction, ale w tej powieści idzie o krok dalej. Tworzy thriller, w którym groza nie wynika tylko z zagrożenia życia, ale z głębokiej izolacji i sekretów, które niszczą rodzinę od środka. Jej styl pozostaje niezmiennie poetycki, surowy i bardzo sensualny – czytając, czujesz sól na ustach i chłód antarktycznego wiatru.
Autorka zabiera nas na Shearwater – fikcyjną, maleńką wyspę położoną na brutalnych wodach niedaleko Antarktydy. To miejsce na "końcu świata". Wyspa jest domem dla "arki Noego" dla roślin (największego na świecie banku nasion), mającej przetrwać katastrofę klimatyczną. Sceneria jest klaustrofobiczna: z jednej strony bezkresny, lodowaty ocean, z drugiej – malejący skrawek lądu, który powoli jest połykany przez podnoszący się poziom oceanu. Izolacja jest tu absolutna.
Dominic Salt wraz z trójką dzieci są ostatnimi strażnikami wyspy Shearwater. Ich zadaniem jest ochrona bezcennych nasion przed żywiołem, dopóki nie zostaną ewakuowani. Żyją w rytmie wyznaczanym przez sztormy, odcięci od reszty cywilizacji, która (jak sugeruje tło powieści) pogrąża się w chaosie.
Spokój, a raczej rutynę przetrwania, burzy niezwykłe wydarzenie. Podczas potężnego sztormu, na brzegu wyspy Dominic znajduje nieprzytomną kobietę, Rowan. To, że przeżyła w tych wodach, wydaje się cudem.
Rodzina przyjmuje ją pod swój dach. Obecność obcej osoby szybko staje się katalizatorem napięć. Rowan nie pamięta (lub nie chce powiedzieć), jak się tam znalazła i przed czym ucieka. Z kolei Dominic ukrywa własne, mroczne sekrety – dlaczego radia są sabotowane? Co naprawdę stało się z jego żoną? I co kryje świeżo wykopany grób na wyspie? Jako czytelnicy otrzymujemy gęsty thriller psychologiczny, w którym każdy ma coś do ukrycia, a nadchodzący ostateczny sztorm zagraża nie tylko bankowi nasion, ale i życiu bohaterów.
"Dziki, mroczny brzeg" to połączenie "Latarni" z ekologicznym thrillerem, od którego niezwykle trudno jest się oderwać. Powieść wciąga jak bezkres arktycznego oceanu. To duszna, pełna napięcia opowieść o tym, jak daleko posuniemy się, by chronić tych, których kochamy, i czy w obliczu końca świata ważniejsze jest przetrwanie biologiczne (nasiona), czy emocjonalne (rodzina). Można mieć wątpliwości i ciągle rozważać, co było pierwsze: "jajko czy kura". Bez wątpienia jako dominujący gatunek przyczyniliśmy się do zmian klimatycznych, ale czy bez ludzkiego pierwiastka planeta będzie tym samym?
W cyklu "Ostatnio przeczytałem" chciałbym się dzielić z wami refleksjami na temat przeczytanych (lub odsłuchanych) książek. Kryminały i powieści sensacyjne są mi zdecydowanie najbliższe, ale często sięgam po political-fiction albo książki dokumentalne, biogramy czy wspomnienia.
