Przemysław Kowalewski znany jest przede wszystkim z serii kryminałów retro, której głównym bohaterem jest Ugne Galant, a akcja dzieje się w powojennym Szczecinie. Autor pokazał w niej kawał mrocznej historii swojego rodzinnego miasta. W "Raporcie Kruka" nie porzuca ukochanego Szczecina, ale akcję powieści przenosi do czasów współczesnych. Historia wciąż jednak rzuca długi, mroczny cień. Kowalewski, wzorem Dana Browna, zaproponował ekscytujący thriller archeologiczny, w którym przeszłość jest nie tylko zagadką, ale i śmiertelnym zagrożeniem.
Podczas prac remontowych w podziemiach szczecińskiego kościoła Świętego Piotra i Pawła robotnicy dokonują sensacyjnego odkrycia – odnajdują nieznane dotąd krypty. Sprawa szybko trafia na czołówki lokalnych mediów, podsycając legendy o ukrytym skarbie książąt Gryfitów. Jednak równie szybko, jak się pojawiła, informacja zostaje objęta tajemnicą, a teren zabezpieczają nieznane służby.
Tym odkryciem interesuje się profesor Nikita Wajda, wybitny polski archeolog na co dzień pracujący w Szwajcarii. Zaintrygowany nagłym uciszeniem sprawy postanawia wrócić do Polski i na własną rękę zbadać, co tak naprawdę kryje się w katedralnych podziemiach. Jego prywatne śledztwo szybko ściąga na niego uwagę bardzo niebezpiecznych ludzi, dla których zawartość krypt jest warta znacznie więcej niż historyczne artefakty. Wajda zostaje wciągnięty w grę, w której stawką jest nie tylko odkrycie prawdy o dziedzictwie Gryfitów, ale i własne życie.
Profesor Nikita Wajda to bohater na miarę XXI wieku. W niczym nie przypomina zmęczonych, prześladowanych przez demony przeszłości bohaterów poprzedniej serii autora. Jest światowej sławy naukowcem, człowiekiem z pozycją i pieniędzmi. Nie pije, nie pali, dba o kondycję. Jego skomplikowana natura nie wynika z nałogów, lecz z głęboko ukrytych traum i skomplikowanej przeszłości, która stopniowo wychodzi na jaw. Jest profesjonalistą, ale jego naukowa ciekawość i upór często wpędzają go w kłopoty. Nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że postać profesora Nikity jest bardzo podobna do Roberta Langdona ze słynnej serii książek Dana Browna.
Drugą charakterystyczną postacią jest Agne Vitkus. To utalentowana hakerka, przed którą nowoczesne technologie nie mają tajemnic. Jest w stanie złamać każde zabezpieczenie i zdobyć każdą informację. Agne jest przy tym osobą wyobcowaną społecznie, a w przypadku jej postaci miałem silne skojarzenia z Lisbeth Salander z głośnej sagi „Millennium” Stiega Larssona.
Śledztwo Wajdy ma charakter naukowy i detektywistyczny. Nie dysponuje on policyjnymi uprawnieniami, więc musi polegać na swojej wiedzy, intuicji i sprycie. Centralnym punktem zagadki jest to, co faktycznie znaleziono w kryptach. Czy jest to legendarny skarb pomorskich książąt? Zaginione dokumenty? A może coś znacznie bardziej niebezpiecznego, co mogłoby wpłynąć na współczesne układy sił? Profesor Wajda analizuje stare mapy, rozszyfrowuje historyczne zapiski, a jednocześnie musi unikać fizycznego zagrożenia ze strony ludzi, którzy go śledzą. Jego dochodzenie to wyścig z czasem, by odkryć prawdę, zanim ta zostanie na zawsze pogrzebana – dosłownie i w przenośni.
Choć akcja toczy się współcześnie, historia jest tu absolutnie kluczowa. Cała intryga kręci się wokół tajemnic ostatniej pomorskiej dynastii. Kowalewski zręcznie wplata w fabułę autentyczne fakty, legendy i nierozwiązane zagadki związane z Gryfitami, tworząc niezwykle wiarygodne tło. W powieści pojawiają się również echa trudnych i kontrowersyjnych tematów z polskiej historii, jak choćby kwestia powojennych obozów pracy, co stanowi w pewnym stopniu pomost z serią o Ugne Galancie.
Podsumowując, "Raport Kruka" to inteligentny, trzymający w napięciu thriller, który udowadnia, że historia jest niewyczerpanym źródłem inspiracji dla współczesnej powieści sensacyjnej. Autor zawarł w niej wszystkie elementy, które lubię – historyczną tajemnicę, tajne organizacje, spiski służb specjalnych i wątki kościelne. Zdecydowanie polecam!
W cyklu "Ostatnio przeczytałem" chciałbym się dzielić z wami refleksjami na temat przeczytanych (lub odsłuchanych) książek. Kryminały i powieści sensacyjne są mi zdecydowanie najbliższe, ale często sięgam po political-fiction albo książki dokumentalne, biogramy czy wspomnienia.
