Yıllardır süre gelen sıkıntılar, savaşlar, ekonomik krizler, yönetimsel boşluk ve darbeler. Uzak tarihe de yakın tarihe de bakacak olursak Orta Doğu'da nasıl politikalar izlenmiş, haritası nasıl şekillenmiş. Bu savaşlar ve kavgalar temelde hangi sebeplerden çıkmış hepsinin yanıtı çok basit bir sözcüğün altında toplanıyor. Para ! Hadi gelin şimdi hep beraber bundan 100 yıl öncesine gidelim bakalım karşımıza neler çıkacak.
1- Birinci Dünya Savaşında Araplar
Osmanlı Devletinin son demleri Birinci Dünya Savaşında güç tutkusuna kapılmış Araplar Osmanlıya karşı mücadele etmeye kara vermiş. Bunun karşılığında kendilerine Krallıklar, paralar verileceğine inandırılmış. İngilizlerin sözlerine kanmış.
Bir çoğunuz Lawrence ismini duymuştur. İngiliz casusu olan bu adam, yıllarca Araplara hutbeler verdi. Bir imam gibi minberde oturdu. Halkı Osmanlıya karşı ayaklandırma çabası içerisinde bir çok Arap ülkesinin önde gelenlerini ikna etmeye çalıştı. Ülkesine döndüğünde ise bir kitap yazdı. Bu kitabın en çok dikkat çeken yeri bence şu sözlerdi '' Ben Arapların din kitabını okudum ve orada paranın hiç bir öneminin olmadığını anladım. Fakat Araplar dünya üzerinde paraya en çok önem gösteren millettir. Onları parayla kandırdım. '' Lawrence aslında Orta Doğunun cahillik seviyesinin ne derecede yüksek olduğunun en büyük kanıtıdır. Kadınların bile yeni yeni haklara sahip olmaya başladığı ve en az okumuş kadın bulunan bir coğrafya Orta Doğu coğrafyası. Osmanlı Devletinin yıkılması ile kurulan 20'den fazla Arap ülkesi bulunuyor. Bu ülkelerin Cumhuriyetle yönetilenleri genelde sözde Cumhuriyetler ve bir çoğuda Krallıklarla yönetiliyor. Birlik duygusunun az olduğu ve para hırsının yüksek olduğu bu coğrafya belkide dünyanın en büyük para rezervlerinden biri olan petrolünde ana vatanı konumundadır.
2- 6 Gün Savaşları
1967 yılında Arap devletlerinin İsrail ile savaşması sonucunda Arap devletlerinin yenilmesi ve Orta Doğudaki dengelerin bozulmaya başlamasına yol açmıştır. Suriye, Mısır ve Ürdün'ün 6 gün içerisinde birlik olamayıp İsraile yenilmesiyle İsrail topraklarını 3 kat genişletip Orta doğuda bir otorite haline geldi. Arapların ise iletişimden uzak yaptıkları bu savaş Mısırda iktidarın düşmesine yol açtı. Böylece bölgede kaos yükselmeye ve İsrail daha cüretkâr olmaya başlamıştır.
3- Arap Baharı
Günümüzde hale etkileri süren bir çok Arap devletinin reformlarının değişmesi ve iktidarlarının darbe ve devrimle düşürüldüğü geniş bir ekonomik etkisi olan, devletlerin iç savaşlarıyla uğraştığı farklı etnik grupların birbirleriyle ve hükûmetleriyle savaştığı geniş etkileri olan reformist hareketler bütünlüğüdür.
Günümüzde en büyük çatışmalarının Suriye'de yaşandığı ve DAEŞ terör örgütünün kurulduğu bu savaşta, Irağın toprak bütünlüğü ve Suriyenin toprak bütünlüğü ciddi darbeler almıştır. Bu savaşlar sürerken milyonlarca insan evlerini ve binlerce insanda hayatını kaybetmiştir. Krizlerin ve savaşların sürdüğü günümüzde terör örgütlerinin hale ciddi güçleri bulunmaktadır. Türkiyenin tek başına yaptığı yaptığı ve güvenli bölge oluşturmak için uğraştığı Fırat Kalkanı Harekatı bölgedeki en etkin ve sonuç verici başarılardan biri olmuştur. Suriyenin Kuzeyinde güvenli bölgeler oluşturuldu ve buralara Suriyeliler yerleştirildi. Şu ana kadar 50.000 den fazla Suriyelinin bu topraklara geri döndüğü ve yerleştirildiği bilinmektedir. DAEŞin ağır darbeler aldığı bu harekatı Türk ordusu başarılı bir şekilde kazanmış ve kazandığı bölgeleri ÖSO güçlerine teslim etmiştir.
Velhasılı kelam ülkemiz Orta Doğuda doğrudan söz sahibi olmak yükümlülüğüne ve yeri gelince düğmeye basarak istikrarın sağlanmasına yardımcı olmak zorundadır. Bu hem bölgedeki yaklaşık 2000 yıllık devlet anlayışımızdan hemde istikrarın sağlanarak barışın getirilmesi için yapılması gereken bir atılımdır.
Orta doğu insanlığın ilk yerleşim kurmaya başladığı en zengin topraklara sahip bir bütünlük fakat savaşlar ve kavgalar sürekli istikrarsız bir ortam oluşmasına sebep oluyor. Bu topraklar ve bu dünya ne Müslümanların ne Hristiyanların ne de Yahudilerin bu topraklarda her ırktan her dinden bir iz bulmak mümkün ve bu topraklar hepimizin ortak noktasıdır. Hepimizden bir parça taşıyan bu toprakların kavgalar ve savaşlarla istikrarsızlaştırılma çabası bir gün muhakkak son bulacaktır. O zaman daha temiz ve düzgün bir dünyada buluşacağız.
İyi günler.
