image source:(google)
မ်က္ေမွာက္ေခတ္ သခ်ၤာပညာရွင္တို႔သည္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စူးစမ့္ေလ့လာၿပီးထိုမွတဆင့္ယူဆခ်က္အသစ္မ်ား၊ ေယဘုယ်ျပဳခ်က္မ်ား စသည္တို႔ကို ထုတ္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ႀကိဳးပမ္းၾကသည္။သခ်ၤာအဆိုတစ္ခုမွန္မမွန္ကိုယုတၱိက်က်က်ိဳးေၾကာင္းဆက္စပ္၍သက္ေသျပျခင္းျဖင့္ဆုံးျဖတ္ေလ့ရွိသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ သခ်ၤာအဆိုတစ္ခုအတြက္ လက္ေတြ႕ သက္ေသသကၠာယ ေတာင္ပုံရာပုံ ရွိေနေသာ္လည္း၊ေပးထားခ်က္မ်ားမွက်ိဳးေၾကာင္းဆက္စပ္၍ယုတၱိက်က်သက္ေသမျပႏိုင္သေ႐ြ႕၎အဆိုကိုပကတိအမွန္ဟုသခ်ၤာဘာသတြင္ မယူဆေခ်။ သခ်ၤာကို ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ ကမာၻတဝွမ္းတြင္ အေျခခံ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္း ဘာသာရပ္တစ္ခုအျဖစ္သင္ၾကားေပးေလ့ရွိၿပီး၊သဘာဝသိပၸံပညာရပ္မ်ား၊အင္ဂ်င္နီယာဆိုင္ရာ ပညာရပ္မ်ား၊ ေဆးပညာႏွင့္ လူမႈသိပၸံ ပညာရပ္မ်ား၊ အစရွိသည့္ ဘာသာရပ္နယ္ပယ္ အေျမာက္အျမားတြင္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ လက္နက္ကိရိယာအျဖစ္ကမာၻတဝွမ္းအသုံးျပဳၾကသည္။
image source:(google)
အသိပညာ၊ စူးစမ္းေလ့လာျခင္း" စသည္ျဖင့္ အနက္ဖြင့္ႏိုင္သည့္ ေရွးဂရိေဝါဟာရ máthēma ေခၚμάθημαမွဆင္းသက္လာသည့္ mathematicsဟုအဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ "ေရတြက္ျခင္း" ဟု အနက္ဖြင့္ႏိုင္မည့္ ေရွးပါဠိေဝါဟာရမွ ဆင္းသက္လာသည့္ သခ်ၤာ ဟုျမန္မာဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္းေခၚဆိုသည့္ ဘာသာရပ္တြင္ ကိန္းမ်ား (numbers)၊ အေရအတြက္ပမာဏ(quantity)၊ဟင္းလင္းျပင္ရပ္ဝန္း (space)၊ တည္ေဆာက္ပုံသဏၭာန္ (structure)၊ေျပာင္းလဲျခင္း(change)စသည္ တို႔ကို ေလ့လာသည္။အေရအတြက္ (ဂဏန္း) မ်ား၊၎တို႔ႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊ ၎တို႔ အခ်င္းခ်င္း ဆက္ႏြယ္ေနမႈမ်ား၊ ေပါင္းစပ္ျခင္းမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ အႏွစ္သာရမ်ား စသည္တို႔သာမက ထိုဂဏန္းမ်ားသခ်ၤာဆိုင္ရာ ရပ္ဝန္းမ်ားတြင္ မည္သို႔ တည္ရွိေနၾကသည္၊ မည္သို႔ေသာ ပုံသဏၭာန္ရွိသည္၊ ၎တို႔ကို မည္သို႔တိုင္းတာမည္၊မည္သို႔ပုံစံေျပာင္းလဲမည္၊ ေယဘုယ်အားျဖင့္ မည္သို႔ သုံးသပ္မည္ စသည္တို႔ကို ေလ့လာျခင္းျဖစ္သည္။ ေရတြက္ျခင္း၊ တြက္ခ်က္ျခင္း၊ တိုင္းတာျခင္း၊ တည္ရာျပဗက္တာတို႔၏ေ႐ြ႕လ်ားမႈကိုစနစ္တက် ေလ့လာျခင္း၊ ပုံေဖာ္ရန္ ခက္ခဲေသာ ပုံသဏၭာန္တို႔၏ ေ႐ြ႕လ်ားမႈမ်ားကိုေလ့လာျခင္း စသည္တို႔မွတဆင့္၎တို႔ႏွင့္ဆက္စပ္ေနေသာ အႏွစ္သာရမ်ားကို ယုတၱိက်က် သုံးသပ္ရာမွ သခ်ၤာပညာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာသည္။
image source:(google)
သခ်ၤာဘာသာသည္ပမဏတို႔ကိုေရတြက္ျခင္း၊ တြက္ခ်က္ျခင္း၊ ဇယားျပဳစုေဆာင္းျခင္း စသည္တို႔အတြက္အသုံးျပဳသည့္တြက္ခ်က္ကိရိယာ သက္သက္အျဖစ္ စတင္ခဲ့ေသာ္လည္း၊ ယခုအခါတြင္သခ်ၤာဘာသာမွာမ်ားစြာနက္ရႈိင္းလွပလာၿပီး စိတၱဇ နာမ္သဘာဝသက္သက္ ေလ့လာျခင္းမွသည္ လက္ေတြ႕ ႐ုပ္ေလာက၌ အသုံးခ်ျခင္းအထိ က်ယ္ေျပာလာသည္။
သခ်ၤာဟူသည္အဘယ္နည္းဟူေသာေမးခြန္းအတြက္ အားလုံးသေဘာတူ လက္ခံသည့္ က်စ္လစ္တိက်ေသာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ မရွိသည့္အျပင္ လက္ေတြ႕လုပ္ကိုင္ေနသည့္ သခ်ၤာပညာရွင္အမ်ားစုသည္ဤေမးခြန္းကိုေျဖရန္စိတ္ဝင္စားေလ့မရွိပါ။သို႔ေသာ္ပုဂၢိဳလ္ေက်ာ္အခ်ိဳ႕၏ သခ်ၤာအေပၚ ရႈျမင္ေျပာဆိုခ်က္မ်ားကို ၾကားနားျခင္းျဖင့္ သခ်ၤာ၏ သေဘာသဘာဝကို တေစ့တေစာင္း သိႏိုင္သည္။ စြယ္စုံရပညာရွင္ ဂယ္လီလီယို (၁၅၆၄-၁၆၄၂) က "သဘာဝတရားကိုက်မ္းတစ္ေစာင္ဟုတင္စားလွ်င္ ၎က်မ္းကို သခ်ၤာဘာသာစကားျဖင့္ ေရးသားထားသည္"ဟုလည္းေကာင္း၊သခ်ၤာပညာရွင္ ကားလ္ ဖရီးဒရစ္ေဂါက္(၁၇၇၇-၁၈၅၅) က "သခ်ၤာသည္ သိပၸံပညာရပ္မ်ား၏ ဘုရင္မ" ဟုလည္းေကာင္း၊ သခ်ၤာပညာရွင္ ဘင္ဂ်မင္ ပီရာ့(၁၈၀၉-၁၈၈၀)ကသခ်ၤာကို"မလႊဲမေသြျဖစ္ရမည့္ ဧကန္မုခ် အက်ိဳးရလဒ္မ်ားကို ေကာက္ခ်က္ဆြဲသည့္ သိပၸံဘာသာရပ္" ဟုလည္းေကာင္း၊ ဆိုခဲ့သည္။