درباره‌ی آلرژی چه می‌دانید؟

بیماری‌های آلرژیک بر اثر حساسیتِ بیش از حد دستگاه ایمنی نسبت به برخی از عوامل محیطی که در حالت عادی و در اکثر افراد هیچ‌گونه مشکلی ایجاد نمی‌کنند، ایجاد می‌شوند. برخی از بیماری‌های آلرژیک شامل تب یونجه، آلرژی‌های غذایی، درماتیت آتوپیک، انواع آلرژیک آسم، و آنافیلاکسی یا حساسیت شدید هستند.

آسیب‌شناسی

عوامل مختلفی در محیط می‌توانند باعث بروز آلرژی شوند. به عواملی که آلرژی ایجاد می‌کنند، «آلرژن» گفته می‌شود. برخی از آلرژن‌های شایع شامل گرده‌ی گیاهان و غذاهای خاص هستند. فلزات و مواد شیمیایی دیگر نیز گاه باعث بروز آلرژی می‌شوند. نیش حشرات و داروها نیز از علل شایع بروز حساسیت به شمار می‌روند. بروز آلرژی تا حدود زیادی ناشی از سرشت ژنتیکی فرد است، ولی عوامل محیطی نیز در بروز آن دخیل هستند.

حساسیت انواع مختلفی دارد ولی نوع شایع آن بر اثر ایمونوگلوبولین‌های نوع E ایجاد می‌شود، که بخشی از دستگاه ایمنی طبیعی بدن هستند. آنتی‌بادی‌ها وقتی که به آلرژن متصل شدند، به گیرنده‌های روی سلول‌های خونی، مانند ماستوسیت‌ها و بازوفیل‌ها، متصل می‌شوند، و مواد شیمیایی ایجاد کننده‌ی التهاب، از قبیل هیستامین، را آزاد می‌نمایند.

همه‌گیرشناسی

بیماری‌های آلرژیک شیوع نسبتاً زیادی دارند؛ مثلاً در کشورهای توسعه یافته تقریباً یک پنجم افراد دچار رینیت آلرژیک هستند. شیوع درماتیت آتوپیک نیز تقریباً ۲۰٪ است. در کل، به نظر می‌رسد که شیوع بیماری‌های آلرژیک در سطح دنیا در حال افزایش است.

بسیاری از عوامل ایجاد کننده‌ی آلرژی در هوا پراکنده هستند. زمانی که این ذرات، مثلاً گرد و غبار موجود در هوا، با چشم، بینی، یا ریه‌ی افراد تماس حاصل می‌کنند، باعث بروز آلرژی و حساسیت می‌شود.

عوامل خطرساز آلرژی

عوامل زمینه‌ساز آلرژی را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: عواملی که به میزبان مربوط می‌شوند و عواملی که در ارتباط با محیط هستند. عوامل مرتبط با میزبان شامل وراثت، جنس، نژاد، و سن هستند، ولی مهم‌ترین آنها وراثت است. اخیراً میزان بروز بسیاری از اختلالات آلرژیک در سطح جهان افزایش یافته است که به نظر نمی‌رسد ارتباطی با عوامل ژنتیکی داشته باشد. بنا به مطالعات انجام شده، عواملی که باعث این افزایش شده است، شامل تغییرات مواجهه با عفونت‌ها در اوایل کودکی، آلودگی محیط زیست، سطح آلرژن‌ها، و تغییرات رژیم غذایی است.

آلرژی‌های پوستی

نوع دیگر آلرژی حساسیت‌های تماسی هستند که بر اثر تماس برخی از مواد شیمیایی با پوست باعث خارش و علایم التهاب می‌شود. به عنوان مثال، برخی از مواد شوینده، که به طور معمول استفاده می‌شوند، در برخی از افراد باعث بروز حساسیت‌هایی تماسی می‌شوند.

واکنش حساسیتی پوست درماتیت تماسی یا اگزما نامیده می‌شود. معمولاً حساسیت‌های پوستی باعث خارش و سوزش پوست، تورم، و التهاب پوست می‌شوند، و حتی ممکن است کهیر و آنژیوادم ایجاد کنند.

آلرژی‌های غذایی

آلرژی‌های غذایی نیز یکی دیگر از انواع شایع حساسیت هستند که جمعیت زیادی را گرفتار خود می‌کنند. اکثر آلرژی‌های غذایی ناشی از شیر گاو، سویا، تخم‌مرغ، گندم، بادام‌زمینی، آجیل، ماهی، و صدف هستند.

گرچه حساسیت به بادام‌زمینی شهرت بیشتری دارد، ولی شایع‌ترین نوع حساسیت غذایی در جمعیت آمریکا حساسیت به سخت‌پوستان است. معمولاً با بزرگ‌تر شدن کودکان، ممکن است حساسیت به بادام‌زمینی تا حدودی بهبود پیدا کند. حساسیت به تخم‌مرغ نیز تقریباً در ۲٪ کودکان مشاهده می‌شود، ولی اکثر آنها تا پنج‌سالگی این حساسیت را پشت سر می‌گذارند. معمولاً حساسیت نسبت به سفیده‌ی تخم‌مرغ است، نه نسبت به زرده‌ی آن.

حساسیت به پروتئین شیر بیشتر در کودکان مشاهده می‌شود. در برخی از موارد، افراد علاوه بر خود شیر، نسبت به پنیر نیز حساسیت دارند. تقریباً ۱۰٪ افرادی که نسبت به شیر آلرژی دارند، نسبت به گوشت گاو نیز حساسیت دارند. باید در نظر داشت که عدم تحمل لاکتوز وضعیت شایع دیگری است که ارتباطی با حساسیت ندارد، بلکه بر اثر فقدان آنزیم لاکتاز در دستگاه گوارش ایجاد می‌شود.