هوش فردی و جمعی

آیا تا به حال دقت کرده‌اید که در جانورانی مانند مورچه یا زنبور عسل هوش جمعی وجود دارد؟ برای اینکه این را توضیح بدهم، ابتدا به نکته‌ی دیگری اشاره می‌کنم که آن هم با این موضوع مرتبط است، و آن موضوع روش تکثیر موجودات زنده است.

در طبیعت به طور کلی، دو روش تکثیر را شاهد هستیم. در جانورانی مانند پستانداران معمولاً هر زوج تعداد معدودی فرزند تولید می‌کنند و انرژی زیادی را برای پرورش و مراقبت از آنها صرف می‌کنند. بر عکس، برخی دیگر از موجودات زنده مانند اکثر گیاهان، تعداد زیادی بذر تولید می‌کنند و انرژی چندانی هم برای مراقبت از آنها صرف نمی‌کنند. هر کدام از بذرها که ویژگی‌ها و شرایط مناسب را دارا باشند، در آینده تبدیل به موجود زنده‌ی بالغ می‌شوند.

این دو روش تکثیر هر دو هدف یکسانی را دنبال می‌کنند که همانا بقای نسل است. اما استراتژی آنها برای انجام این کار کاملاً متفاوت است.

در مورد هوش نیز شرایط مشابهی وجود دارد. در برخی از گونه‌ها، مانند انسان، هر یک افراد گونه از هوش بالایی برخوردار هستند. اما در برخی از گونه‌ها، مانند مورچه‌ها، شاید هر کدام از افراد کلنی هوش خیلی بالایی نداشته باشند، ولی مجموعه‌ی کلنی نوعی هوش جمعی از خود نشان می‌دهد. به‌طوری‌که می‌بینیم که مورچه‌ها یا زنبورها سازه‌هایی را درست می‌کنند که بسیار پیشرفته است و قطعاً نشان دهنده‌ی هوش جمعی بالایی است.