گرچه شاید تصور شود که خودآگاهی مختص انسانها است، ولی اینگونه نیست، بلکه خودآگاهی به صورت یک پیوستار وجود دارد. چارلز داروین زمانی گفته بود: «تفاوت بین انسان و حیوانات عالیتر هر چقدر هم زیاد باشد صرفاً از حیث شدت است، نه نوع.»
ولی آنچه خودآگاهی انسان را از خودآگاهی حیوانات جدا میکند، چیست؟
انسانها تنها موجوداتی در قلمرو حیوانات هستند که مفهوم آینده را درک میکنند. بر خلاف حیوانات، ما مرتب از خودمان میپرسیم که چند هفته بعد، چند ماه بعد، و حتی چند سال بعد «چه خواهد شد؟»
بر این اساس، میتوان گفت که خودآگاهی انسانی مدلی از جایگاه خود در دنیا ایجاد میکند و سپس، از طریق انجام پیشبینیهای تقریبی، آن را به سمت آینده شبیهسازی میکند.
میتوانیم این مطلب را به صورت زیر خلاصه کنیم: خودآگاهی انسانی شکل خاصی از خودآگاهی است که مدلی از دنیا را ایجاد میکند و سپس آن را، از طریق ارزیابی گذشته برای شبیهسازی آینده، در زمان شبیهسازی میکند. این امر نیازمند بهرهگیری و ارزیابی حلقههای بازخورد متعدد به منظور تصمیمگیری جهت نیل به یک هدف است.