نمونه‌های واژه‌سازی علمی در فارسی

Words
195
Reading
1 min
Listen
Play
9y
در اینجا می‌خواهم به نمونه‌هایی از روش‌های صحیح برای واژه‌سازی علمی در فارسی اشاره کنم.

تأکید اصلی در اینجا بر ساخت واژه‌های فارسی از ریشه‌های بیگانه است. به عبارت دیگر، به جای اینکه از ورود واژه‌های بیگانه به طور کامل جلوگیری کنیم و بخواهیم برای هر مفهوم جدید، واژه‌ای از ریشه‌ی اصیل فارسی بسازیم، می‌توانیم ریشه را از زبان بیگانه وارد فارسی کنیم و مشتقات آن را بر اساس قواعد زبان فارسی بسازیم.

ریشه‌ای که برای این بحث انتخاب کرده‌ام، واژه‌ی فرانسوی «یون» است که اصطلاحی است که در علم شیمی کاربرد دارد. اگر بخواهیم به همراه کلمه‌ی یون، مشتقات دیگر آن مانند «یونیزاسیون» و «یونیزان» و «یونیزه» را نیز وارد زبان فارسی کنیم، چندین کلمه‌ی غیر فارسی به زبان اضافه خواهد شد و قواعد صرفی زبان نیز در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.

روش صحیح علمی (که مورد تأیید فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز هست)، این است که مشتقات فوق را بر اساس قواعد فارسی از همان ریشه‌ی خارجی که معادل فارسی ندارد، بسازیم. به این ترتیب، برای اصطلاحات فوق کلمات «یونش»، «یوننده»، و یونیده ساخته می‌شود. به عبارت دیگر، مصدر باقاعده‌ی «یونیدن» را می‌سازیم و کلمات فوق را از آن مشتق می‌کنیم.

نمونه‌های واژه‌سازی علمی در فارسی | Ecency