Zasady procesowe są to najważniejsze postulaty, które muszą być realizowane w całym procesie karnym
Art. 171. § 1. Osobie przesłuchiwanej należy umożliwić swobodne wypowiedzenie się w granicach określonych celem danej czynności, a dopiero następnie można zadawać pytania zmierzające do uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi.
§ 2. Prawo zadawania pytań mają, prócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy, biegli oraz podmiot określony w art. 416. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że organ przesłuchujący zarządzi inaczej.
§ 3. Jeżeli osoba przesłuchiwana nie ukończyła 15 lat, czynności z jej udziałem powinny być, w miarę możliwości, przeprowadzone w obecności przedstawiciela ustawowego lub faktycznego opiekuna, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie.
§ 4. Nie wolno zadawać pytań sugerujących osobie przesłuchiwanej treść odpowiedzi.
§ 5. Niedopuszczalne jest:1) wpływanie na wypowiedzi osoby przesłuchiwanej za pomocą przymusu lub groźby bezprawnej, 2) stosowanie hipnozy albo środków chemicznych lub technicznych wpływających na procesy psychiczne osoby przesłuchiwanej albo mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jej organizmu w związku z przesłuchaniem.
§ 6. Organ przesłuchujący uchyla pytania określone w § 4, jak również pytania nieistotne.
§ 7. Wyjaśnienia, zeznania oraz oświadczenia złożone w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi lub uzyskane wbrew zakazom wymienionym w § 5 nie mogą stanowić dowodu.
Art. 28. § 1. Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.§ 2. W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.§ 3. Ze względu na szczególną zawiłość sprawy sąd pierwszej instancji może postanowić o rozpoznaniu jej w składzie trzech sędziów.§ 4. W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.
Art. 29. § 1. Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.§ 2. Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.
Jeżeli czyn zagrożony dożywociem = 5 osób ,dwóch sędziów, trzech ławników a w odwołaniu 5 sędziów zawodowych. Na posiedzeniach sąd orzeka jednoosobowo, chyba że Prezes sądu zmieni na skład 3 osobowy, nie ma tu ławników, tylko sędziowie zawodowi, odwołanie – jednoosobowo, chyba że pierwsza instancja 3 osobowa, to tam też 3.
- Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Prokurator tylko jest niezależny, ale podległy przełożonemu i musi realizować jego założenia. Niezawisłość sędziego dotyczy tylko spraw orzekania, a nie spraw administracyjnych. Oznacza, że sędzia musi stosować przepisy konstytucji i ustaw, musi stosować przepisy wykonawcze, ale pod warunkiem, że są zgodne z ustawą, sędzia nie jest związany instrukcjami i wytycznymi organów państwowych, sędzia orzeka wg wewnętrznego przekonania i nikt nie może wpływać na jego decyzje ani go w tej funkcji zastępować; sędzia ma obowiązek samodzielnie rozstrzygać kwestie prawne i faktyczne. Pomimo tej niezawisłości istnieją sytuacje, gdy sędzia będzie ograniczany: związany jest wykładnią TK; prawotwórczymi rozstrzygnięciami innego sądu; zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego; rozstrzygnięcia prawne Sądu Najwyższego; uchwały z mocą prawną.
Zdjęcie :https://pixabay.com/en/photos/?q=law&hp=&image_type=all&order=&cat=&min_width=&min_height=
Źródła : Kodeks postępowania karnego, Konstytucja RP