Yağmur, atmosferimizdeki bulutların belirli sıcaklıklarda yoğuşmasıyla ve bulutların sahip olduğu kütleleri artık taşıyamaz duruma gelmesiyle birlikte suyun gökyüzünden yeryüzüne inmesi diyebiliriz. Yağış dediğimiz olay pek çok şekilde olabilir kar, cisenti, dolu, sulusepken, çiğ, kırağı gibi bunlardan sadece bazılarıdır. Yağmur dediğimiz olay yaşam kaynağı olan suyun hali hazırda yeryüzüne inmesidir. Ayrıca yağış tipi olarak yağmur en çok görülen yağış tiplerindendir. Yağış tipi olarak yağmur en fazla yağmur ve Muson ormanlarında görülebilmektedir. Yağmur çeşitli coğrafyalarda farklı yollarla oluşabilmektedir. Yağmur, gerek coğrafi özelliklere göre gerek dünya üzerinde etkili olan hava akımlarına gerekse sıcaklık etkilerine göre çeşitli şekillerde yeryüzüne yağış olarak iner.
Gelin dilerseniz şimdi yağmurun çeşitli şekillerde oluşumunu ve yeryüzüne inişini inceleyelim;
Konveksiyonel Yağış
Bu yağış tipi yağmurun oluşum şekillerinden biri olup neredeyse dünyanın her yerinde görülen bir yağış tipidir.
Konveksiyonel yağış tipine göre ısınan yeryüzü nedeniyle yeryüzündeki su ve nem gerekli sıcaklığa ulaşarak gökyüzüne doğru yükselmesi ile başlar. Daha sonra belirli bir yüksekliğe erişen sıcak hava yavaş yavaş soğumaya başlar. Yükselen sıcak hava gökyüzünde denge sıcaklığına gelir, hava akımları başlar daha sonra gökyüzüne yükselmiş olan hava soğur, ister istemez yoğunlaşarak ağırlaşır ve yeryüzüne yağış olarak iner. Bu sıcaklık farkı ile oluşan yağış esnasında eğer sahneye dikey hava akımlarının girerse "dolu" ismini verdiğimiz yağış tipinin oluşmasını da sağlanabilir.
Bu yağış tipi ülkemizde de görülebilmekte olup ismine "kırkikindi" denmektedir. Havanın yükseliş hareketi neticesinde oluşmasından dolayı "yükselim" yağışları ismi de verilmektedir. Bu yağış tipinde yağmur yeryüzüne kısa süreli ve hızlı periyotlarla yağmaktadır.
Orografik Yağış
Bir diğer yağış şekli olan orografik yağış, yamaç yağışları olarak da anılmaktadır. Hareket halindeki hava kütlelerinin karşısına bir dağ veya tepe yamacı çıkması ile birlikte hava yamaç boyunca yükselir ve yükselen hava haliyle soğur. Soğuyan hava neme doygun hale geldiği için geçtiği bölgelere yağış bırakır.
Bu yağış şeklinde çevresine göre yüksek bölgeler daha fazla yağış alır. Dağı uzanış yönü rüzgar yönüne dikse yağış miktarı daha da artar. Orografik yağış şekline ülkemizde Karadeniz Bölgesi'nde çokca rastlanmaktadır. Denizden gelen hava akımları yükselerek neme doyar ve aynı zamanda soğumuş olur. Bu nedenden ötürü geçtiği bölgelere bolca yağış bırakmaktadır.
Oluşan yamaç yağışları, rüzgarın hareketlerine bağlı olarak sürekliliği değişebilmektedir. Eğer rüzgar yıl boyu eserse yağışlar yıl boyu, dönem dönem eserse dönemlik yağışlar görülür. Dönemlik yağışlarla en güzel örnek Muson Asyası'nda görülen Muson yağışlarıdır. Bu bölgeye yağış yaz aylarında düşmektedir. Yaz aylarında rüzgar aktivitesi bol olduğu için yamaç yağışlarında artma meydana gelir.
Frontal Yağışlar
Bir diğer yağış şeklimiz olan frontal yağışlar, cephe yağışları adıyla da anılmaktadır. Bu yağış tipine göre Kuzey Yarımküre'de 60° enlemlerinde karşılaşan, kuzeyden yani kutuplardan gelen soğuk hava akımları ile güneyden yani ekvatordan gelen sıcak hava akımları neticesinde oluştukları enlemlerde cephe yağışları meydana gelir.
60° enlemlerinde karşılaşan sıcak hava ve soğuk hava belirli alçalım ve yükselim hareketlerine göre yağış oluştururlar. Soğuk hava daha yoğun ve daha ağır olduğu için sıcak havanın altına girerek sıcak havanın yükselmesine neden olur. Yükselen sıcak hava yükseldikçe sıcaklık kaybeder ve neme doyma noktasına geldiğinde yeryüzüne yağış olarak iner. Bu yağış türü ülkemizde de kış aylarında görülmektedir.