با تمام ویژگیهای مثبت و منفی که ارزهای دیجیتال دارند، آیا ممکن است با به کارگیری آنها تاثیر مثبتی در اقتصاد ایران ایجاد شود. در ادامه به بحث در این مورد می پردازیم :
برای نهادهای حکومتی از قبیل دولت، بانک مرکزی، نهادهای قضایی و امنیتی، ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین میتوانند کابوس وحشتناکی تلقی شوند. این ارزها به دلیل قابلیتهایی همچون عدم دسترسی به دادههای شبکه و اطاعات کاربران میتوانند ابزار مناسبی برای ارتکاب جرایم مختلف از قبیل پولشویی، قاچاق کالا و اسلحه، خرید و فروش مواد مخدر و بسیاری دیگر باشند.
غیرمتمرکز بودن: بسیاری از ارزهای رمزنگاری شده از قبیل بیتکوین و اتریوم غیرمتمرکز هستند. به این معنا که یک پایگاه داده در سرور شبکه وجود ندارد. بلکه دادههای شبکه میان کاربران توزیع میشود. همچنین اکثر ارزهای رمزنگاری شده کنترلکننده و مدیر مشخصی ندارند بلکه خودگردان هستند.
کاربرد بینالمللی: زمانی که از ارزهای رمزنگاری شده استفاده میکنید، هیچ محدودیت جغرافیایی نخواهید داشت. در هرکجای جهان که باشید، میتوانید ارز مورد نظر خود را برای کسی که میخواهید، ارسال کنید. دادوستد رمز ارزها تحت کنترل هیچ بانک مرکزی نیست بنابراین به راحتی و بدون معطلی میتوانید دادوستد بینالمللی داشته باشید.
کارمزد کم: دادوستد هر ارز فیاتی که از طریق درگاههای بانکی صورت میگیرد به طور معمول پُرهزینه است و کارمزد قابل توجهی دارد. اما زمانی که از برخی از ارزهای رمزنگاری شده استفاده میکنید کارمزد بسیار ناچیزی برای دادوستدهای خود میپردازید.
دادوستد سریع: به کمک ارزهای رمزپایه میتوانید به سرعت پرداختهای خود را انجام بدید یا مبالغ لازم را دریافت کنید. هرچند پرداختهای بانکی نیز امروزه سرعت خوبی دارند اما هنگام استفاده از رمز ارزها تفاوت چندانی حس نخواهید کرد.
شفافیت: ارزهای رمزنگاری شده مبتنی بر فناوری بلاکچین هستند، هر تراکنشی که صورت میگیرد به عنوان بلوکی به زنجیره بلوک قبلی متصل میشود. فناوری بلاکچین تمامی دادهها را به صورت تغییر ناپذیر و غیرقابل دستکاری و هک در خود نگه میدارد. بنابراین امکان تغییر و تحریف در اطلاعات وجود ندارد و تمامی کاربران در فضایی شفاف مشغول به فعالیت هستند.
ناشناس بودن: زمانی که میخواهید کیفپول رمز ارزی را ایجاد کنید، نیازی به ارائه اطلاعات هویتی خود ندارید. بنابراین میتوانید به صورت ناشناس به دادوستد بپردازید و نگرانی بایت حریم خصوصی خود نداشته باشید.
امنیت بالا: هک و رخنه به فناوریهایی که مبتنی بر بلاکچین هستند تقریبا غیرممکن است. ارزهای رمزنگاری شده از فناوری بلاکچین بهره میبرند، بنابراین هک شدن سیستم بسیار دشوار و تقریبا غیرممکن است.
شبکه همتا به همتا: در شبکه ارزهای رمزنگاری شده مدیر و کنترلکنندهای وجود ندارد که بخواهد تراکنشها را مدیریت کند. تمامی کابران به صورت مستقیم با یکدیگر در ارتباط هستند و نیازی به واسطه یا شخص ثالث نیست.
البته مدتی است که برای رفع این مشکل پروژههای استیبلکوین معرفی شدهاند. این ارزها وابسته و متکی به یک ارز فیات مانند دلار یا یورو و یا یک کالا مانند طلا هستند. نوسانات ارزش استیبلکوینها به مراتب کمتر از سایر ارزها مانند بیتکوین است. به همین دلیل شاید به زودی شاهد این باشیم که این ارزها را به عنوان ذخیره ارزش یاد کنند.
ریسک بالای سرمایهگذاری: به دلیل نوسانات شدید،سرمایهگذاری روی ارزهای رمزپایه بسیار خطرناک است. این بازار نشان داده است که به ثبات علاقه چندانی ندارد، بنابراین باوجود اینکه بسیاری از افراد توانستهاند سرمایههای هنگفتی از طریق سرمایهگذاری در این بازار کسب کنند اما همچنان گزینه مناسبی برای سرمایهگذاری نخواهند بود. به ویژه در کشور ما که ارزش ریال ظرف چند ماه اخیر به مراتب کاهش یافته است، ریسک سرمایهگذاری دو چندان میشود.
پذیرش محدود: اگرچه حدود ۱۰ سال از تولد اولین ارز رمزنگاری شده میگذرد اما همچنان این ارزها برای بسیاری از مردم ناشناخته هستند. بسیاری از افراد و کسبوکارها اطلاع دقیقی از ماهیت و چگونگی کارکرد رمز ارزها ندارند. همچنین تعداد زیادی نیز به دلایل مذکور (مانند نوسان شدید قیمت) تمایلی به دادوستد با آن ندارد. بنابراین اگر به دنبال روش پرداختی هستید که از سوی اکثر جامعه پذیرفته شده باشد، باید رمز ارزها را از فهرست خود خط بزنید.
کاربرد در جرایم: رمز ارزها به دلیل ماهیت خود ابزار مناسبی برای جرایم هستند. از پولشوها و قاچاقچیان گرفته تا فروشندگان مواد مخدر و اسلحه، همگی رابطه خوبی با رمز ارزها دارند. علت نیز واضح است، خبری از کنترل و نظارت مقامات قضایی و امنیتی در این جهان نیست.
یکی از مهمترین عللی که در بسیاری از کشورها موجب برخورد سختگیرانهای با ارزهای رمزپایه شد، امکان فرار مالیاتی به کمک این فناوری نوین بود. بسیاری در چین داراییهای خود را تبدیل به بیتکوین میکردند و امکان بررسی را برای نهادهای اخذ مالیات ازبین میبردند. بنابراین تا حدودی باید به مقامات حکومتی حق داد که دیدگاه خوبی نسبت به رمز ارزها نداشته باشند.
با همه این مزایا و معایب آیا ارزهای رمزنگاری شده میتوانند به اقتصاد ما کمک کنند؟ آیا میتوانند موجب کاهش هزینهها شوند و در عین حال روش پرداخت و سرمایهگذاری مناسبی باشند؟
با ظهور پروژههای استیبلکوین، ایراد فوق تا حد زیادی برطرف شده است. استیبلکوینها نشان دادهاند که نسبت به سایر ارزها نوسان کمتری دارند. بنابراین ما نیز میتوانیم پروژههای استیبلکوین ایجاد کنیم و ضمن برخورداری از تمامی مزایای ارز دیجیتال، از نوسان قیمت آنها جلوگیری کنیم. تصور کنید ارز رمزپایهای وابسته به ارزش طلا در کشور ایجاد شود. در عین حال که آن ارز با نهادهای قانونی همکاری میکند. به نظر میرسد با این شرایط فرصت مناسبی برای سرمایهگذاری باشد.
فناوری بلاکچین در طول این مدت کوتاه نشان داده است که میتواند بسیاری از صنایع را متحول کند و کسبوکارهای جدیدی را ایجاد کند، بدون آنکه نیازمند سرمایهگذاریهای کلان باشد. بنابراین برگزاری دورههای تخصصی و کاربردی فناوری بلاکچین و رمز ارزها در دانشگاههای سراسر کشور (و نه فقط دانشگاه صنعتی شریف یا امیر کبیر)، موجب گسترش یادگیری و اجرای این فناوری در عرصههای مختلف خواهد شد. تا زمانی که توانایی لازم برای ایجاد پروژههای قدرتمند از نظر فنی نداشته باشیم، استفاده از قابلیتهای رمز ارزها و فناروی بلاکچین بیشتر شبیه یک رویا خواهد بود.
