Portret Adama Mickiewicza, rep. fotograficzna dagerotypu, Muzeum Narodowe w Krakowie
Po kilkunastu latach, nawet nie jestem w stanie z pamięci powiedzieć ilu, trzeba by to sprawdzić, został zakończony publikacją online projekt jakich mało. Najpełniejsza z opublikowanych dotąd bibliografia Adama Mickiewicza. Zabierano się do niej wcześniej dwukrotnie i obie próby zakończyły się niepowodzeniem. Trudno się dziwić. Liczba publikacji Adama Mickiewicza i publikacji o Adamie Mickiewiczu i jego utworach jest ogromna. Kiedy zaczynałem pracę nad Cyfrowym Muzeum Narodowym w Warszawie nie przypuszczałem, że moje doświadczenia „cyfrowego humanisty” przydadzą się polonistom. Każdy, kto spędził przynajmniej jeden semestr na jakiejkolwiek uczelni wyższej musiał zetknąć się z zasadami tworzenia przypisów i bibliografii, bo od tego zaczyna się naukę chyba w każdej specjalności. Nie jest to żadna filozofia, wystarczy trzymać się konsekwentnie konkretnego stylu bibliografii, co, zwłaszcza początkującym może trochę kłopotów sprawiać, ale raczej zwykle daje się to szybko opanować. Teraz, w epoce wszechobecnych narzędzi ułatwiających tworzenie bibliografii jest to łatwiejsze niż kiedykolwiek. Przy ich pomocy można z łatwością stworzyć bibliografię do artykułu lub ksiażki, ale co zrobić gdy cała bibliografia ma być książką o złożonej strukturze? Bez "uszytego na miarę" oprogramowania nie da się tego zrobić. Kiedy zaczynano pierwszą część projektu bibliografii Adama Mickiewicza – opracowanie jego Bibliografii podmiotowej, to znaczy bibliografii wszystkich wydań we wszystjkich językach, okazało się że stworzenie odpowiedniego programu było zadaniem co najmniej nietrywialnym. W każdym razie pierwsza próba się nie powiodła i uczestnicy projektu wrócili do tworzenia papierowych fiszek. Dołączyłem do projektu już po jego rozpoczęciu, mając za sobą utworzenie pierwszej bazy danych opartej na modelu Map Topik dla projektu Poezja na marginesie cywilizacji. Mapy Topik ujawniły w nim swoją ogromną przydatność dla tworzenia humanistycznych baz danych. Łatwość definiowania typów danych i relacji pomiędzy nimi oraz gwarancja stuprocentowej spójności sprawiały, że wprowadzanie dużych ilości danych i łączenie ich relacjami okazało się łatwe jak bułka z masłem. Problemy jakie się pojawiały wynikały z niedostatecznej znajomości modelu danych. To może być pułapką w tego rodzaju projektach.
Na szczęście udało się dobrnąć do końca. Zostały wydane dwa tomy w serii Nowego Korbuta z bibliografią podmiotową i przedmiotową Adama Mickiewicza, a ich zawartość jest teraz dostępna online na stronie mickiewicz-nk.ehum.psnc.pl.
