Bitcoin artık bir şekilde hayatımıza giriyor. Her gün haberlerde duymaya başlıyoruz ve ne olduğunu öğrenmek istersek de binlerce kaynak bulabiliyoruz internette. Ancak Bitcoin ile zaman geçiren herkesin bir süre sonra duymaya başladığı başka kriptoparalar da var bu alemde. Bunlara altcoin deniliyor. Bu yazının yayınlandığı sırada 1.000’in üzerinde (kabul görmüş ya da görmemiş) altcoin olduğu söyleyebilirim.
Her altcoin bir şirkete ya da projeye ait olabiliyor. Genellikle geliştirilen projelere fon sağlamak için projenin yaratıcısı ekipler tarafından piyasaya sürülüyor ve eğer projeleri güven veriyorsa bir süre sonra koinleri de değer kazanıyor. Yani projelerine fon sağlamış oluyorlar. Aslında hisse senedi gibi düşünebilirsiniz.
Bu makalede belirtilen hiçbir bilgi yatırım tavsiyesi değildir.
Ripple (XRP): Swift transferlerine alternatif teknoloji geliştiriyor. Hedef aldığı market çok büyük olduğundan başarılı olabilirse marketcap olarak BTC’yi bile geçebilecek potansiyelde. Günde ortalama dünyada 5 trilyon $’lık swift transferi yapılmaktadır. Ripple’ın bundan pay alması hatta swift’in yerine geçebilmesi muhtemel zira swift transferler pahalı ve günler sürmektedir, Ripple ise bunu 4 saniyede ve cent ücretler seviyesinde yapabiliyor. Ripple banka endüstrisini hedef alıyor ve global para sirkülasyonu ekseriyetle bankalar aracılığıyla olduğundan, hedeflediği alanın büyüklüğü ve pazar açısından son derece önemli.
Factom (FCT): Daha çok işletmelere çözümler sunmaya yöneliktir. Blok zincirde simultane şekilde değiştirilemez kayıt tutma sağlar. Merkeziyetsizleştirilmiş, kimsenin malı olmadığından güvenlidir. Tüm internet ağına yayılmış olduğundan, erişimin kaybı pratik olarak imkansızdır. Şirketlerin kayıt tutma konusunda işine yarayacak bir teknoloji. Şirket bilgilerini bilgisayarda ya da harici diskte tutmak yerine FCT block zincirinde saklayabilir, bilgiye erişmek çok kolay ve hızlı olacaktır.
Monero (XMR): Bitcoin’den daha yüksek seviyede gizlilik sunar. Bitcoin transferleri, her ne kadar takip edilemez denilse de cüzdan adresi bilindiğinde, o adresten yapılan tüm işlemler ortaya dökülebilmektedir. Monero, bu konuda daha ileri gizli işlem yeteneği sunduğundan, bir ara darkweb tarafından çok tercih edilmişti, lakin Monero’nun da 100% gizli olmadığı anlaşılınca uzun sure gözden düştü. Her ne kadar gizlilik avantajı olsa da henüz ölçeklenebilir değil, daha alacak yolu var.
Litecoin (LTC): Bitcoin altınsa, Litecoin gümüştür. Eski bir Google çalışanı olan Charlie Lee tarafından 2011 ekiminde kurulmuştur. Çoğu bilmez ama LTC, aslında bir BTC fork’udur. Kodları çok benzer olmasına rağmen LTC, teknolojik olarak BTC’den ileridedir, BTC gibi madenci/developer kavgalarının olmadığı huzur içinde yasayan bir topluluğa sahiptir. Segwit ve Lightning Network’u Bitcoin tartışadururken, Litecoin çoktan halletmiştir ve hızlı/düşük ücretli transferler yapabilmektedir.
Dash (DASH): Açık kaynak kodlu peer-to-peer bir kriptoparadır. Bitcoin’den teknolojik olarak ileri olup onun madencilerin olduğu tek kademesinin aksine çift kademeye sahiptir. İlk kademede madenciler olup bunlar blok üretme vb. yapar, ikinci kademede ise masternode’lar vardır ve bunlar ise anlık (InstantSend) ve özel (PrivateSend) gönderileri gerçekleştirirler.
Ethereum (ETH): Bitcoin’in yerini alamasa da farklı bir amacı vardır. Farklı blok zinciri kullanır ve smart-contract’lar en önemli avantajlarındandır. Peki nedir bu akıllı kontratlar? Mal, hisse, para kısaca değer taşıyan şeylerin aracısız, anlaşmazlık olmadığı şeffaf bir şekilde aktarımını, takasını sağlayan yapılardır. Anlaşma şartları detaylıca kontrat halinde blok zincire yazılır, blok zincir bunu önceden girilen kurallara göre işler. Örneğin biriyle bahse girip gerçek hayatta kaybetseniz ve ödemeseniz, iş çıkmaza girer, hukuki çözüm gerekir. Akıllı kontratlarda ise bu kontrata yazılır, sistem sonuca göre işlemi gerçekleştirir. Kaybederseniz, kontrat hesabınızdan o ücreti çekip karşı tarafa gönderir istemeseniz de.
Steem (STEEM): Sosyal ağdan para kazanma yöntemidir. Facebook’ta makale yazsanız, beğeni alsanız, kimse size ödeme yapmaz ama Steem ağında yazdıklarınızın aldığı puana göre ödeme alırsınız.
Metal (MTL): Kredi kartı kullandığınızda ödülpuan kazandığınız gibi Metal koin ile işlem yaptığınızda da aynı ödülpuan sistemi vardır. Telefon numarası üzerinden koin aktarımı yapabilirsiniz. Tek gereken alıcının telefon numarasıdır. Venmo ve Paypal’in kriptopara versiyonudur.
Waves (WAVES): Rusya’nın ana blok zinciri projesidir. NXT fork’udur. Rus ICO’larını bu koinden yapma planları vardır.
Ethereum Classic (ETC): Gerçek Ethereum’dur, ETH bundan fork olmuştur. Orijinal blok zincirdir. ETH hızla yükselince ve teknolojik ilerlemeler yapınca, biraz ortada kalmış bir koindir. Ama prensip olarak bir farkları yoktur. ETH’nin yapabildiği hemen her şeyi ETC de yapabilir.
Zcash (ZEC): Monero gibi daha çok gizlilik üzerine kendisini adamış özenle tasarlanmış bir koindir. Piyasada düşük adette bulunan koindir.
Stratis (STRAT): ETH gibi blok zincir tabanlı uygulamalar ve akıllı kontratlar geliştirmektedir. Lakin ETH Solidity yazılımını kullanırken, Stratis C# and .Net framework’u kullanır. Bu yazılımcılar için büyük avantajdır. ETH’da uygulama yazmak isteyen yaz ilimci Solidity öğrenmek zorunda kalirken, Stratis`teki programlama dili zaten çoğu yazılımcının aşina olduğudur. Masternode kullanır. Aslında koin değildir, bir platformdur.
Decred (DCR): Yakında Lightning Network’e gececektir ve ufak meblağdaki transferleri hemen hemen ücretsiz şekilde gönderimine imkan sağlayacaktır. LTC’nin kurucusu Charlie Lee de Decred’in takımındadır.
Augur (REP): Ethereum platformu üzerine kurulmuş prediction market’idir Augur. Yani bir nevi bahis ya da olasılık teorisi. İleride gerçekleşecek bir olay için tahminler yapılır, olay gerçekleşince doğru tahmin yapanlar REP koini kazanırken, yanılanlar kaybeder. Basit gözükse de yapmaya çalıştığı şey aslında bahisten ileridir, biraz da felsefidir. Kalabalıkları kullanarak isabetli tahminler üretmeye çalışır ve ‘doğru’ kavramını sorgulatır.
BatCoin (BAT): Internet reklamcılığı üzerinedir. Brave adlı internet tarayıcısını kullananların hangi reklamlarda ne kadar zaman harcadığını kısaca dikkatini ölçer, hesaplar ve reklamcılara akabinde ödeme yapar. Kullanıcı da BAT koini kazanır dikkatinin karşılığında. Aslında bu anlatıldığından çok daha karışık ama burası yeri değil.
Not: Bu makalede belirtilen hiçbir bilgi yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynak: m.huffpost.com
serkankaraduman.com
