📷📅📒

Happiness gained through meditation
"တရားအားထုတ္ျခင္းမွ ရရွိေသာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ"

The third step in the management of stress is the cultivation of wholesome mental habits through meditation (bhavana). Just as we look after and nurture our body with proper food and cleanliness, the mind too needs proper nourishment and cleansing. The mind is most violent in its untrained state, but when it is tamed and made more stable it brings great happiness.

စိတ္ဖိဆီးမႈကို ေျဖရွင္းရာမွာ ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ တတိယ အဆင့္ကေတာ့ ဘာဝနာတရား ပြားမ်ားအားထုတ္ကာ ေကာင္းမြန္တဲ့ စိတ္အေလ့အက်င့္ကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျပီး မွ်တတဲ့ အစားအေသာက္၊ သန္႔စင္ေပးမႈနဲ႔ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ ေပးသရလို စိတ္ကိုလည္း မွန္ကန္တဲ့ စိတ္အဟာရဓာတ္၊ မွန္ကန္တဲ့ စိတ္သန္႔စင္ေရးနဲ႔ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ စိတ္ဟာ ေလ့က်င့္ေပးမထားတဲ့ အေနထားအတိုင္းဆိုရင္ အလြန္ကို ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္ပါတယ္။ ယင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးလို႔ တည္ျငိမ္သြားတဲ့ အခါမွာေတာ့ အလြန္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ ရရွိေစပါတယ္။

Buddhism prescribes two fundamental meditative methods of mind-training called samatha and vipassana, calm and insight. The former is the method of calming the shaky mind, while the latter is the method of comprehending the true nature of bodily and mental phenomena. Both methods are extremely helpful for overcoming stress. The Buddha explains with the help of five appropriate similes how meditation reduces the psychological stress. The man who practices meditation gains a great sense of relief and it is this sense of unburdening oneself​ that the similes illustrate. They are as follows:

ဗုဒၶဘာသာက စိတ္ၿငိမ္သက္မႈႏွင့္ ထိုးထြင္းအျမင္ဆိုသည့္ သမထ၊ ဝိပႆနာေခၚ စိတ္ကိုေလ့က်င့္ေပးတဲ့ အေျခခံ တရားအားထုတ္နည္း ႏွစ္နည္းကို ေဖာ္ထုတ္ထားပါတယ္။ ပထမနည္း (သမထ) က လႈပ္ရွားေနတဲ့ စိတ္ကို ျငိမ္သက္ေစတဲ့ နည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္နည္း (ဝိပႆနာ) ကေတာ့ ရုပ္ႏွင့္ နာမ္ရဲ႕ အစစ္အမွန္ သဘာဝကို နားလည္သေဘာေပါက္ေစတဲ့ နည္းျဖစ္ပါတယ္။ နွစ္နည္းလံုးဟာ စိတ္ဖိဆီးမႈကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ရန္ အလြန္႔အလြန္ အသံုးဝင္ပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶက တရားအားထုတ္ျခင္းျဖင့္ စိတ္ဖိဆီးမႈ ေလ်ာ့က်ေစပံုကို ဆီေလ်ာ္တဲ့ ဥပမာငါးမ်ိဳးအကူနဲ႔ ရွင္းလင္းျပပါတယ္။ တရားအားထုတ္သူဟာ အလြန္ စိတ္ေအးခ်မ္းမႈ ခံစားရပါတယ္။ အဲဒီခံစားခ်က္ဟာ ဥပမာမ်ားနဲ႔ သရုပ္ေဖာ္ထားတဲ့ စိတ္ဖိဆီးခံရျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္သူရဲ႕ ခံစားမႈမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

A man who has raised capital for a business by taking a loan, prospers in business, pays off the loan​ and manages his day-to-day affairs with financial​ ease. Such a man experiences a great sense of relief. The second simile portrays a man who has suffered a great deal with a prolonged chronic illness. He gets well at long last, food becomes palatable to him and he gains physical strength. Great is the relief such a man experiences.

ေငြေခ်းငွားျပီး စီးပြားအတြက္ အရင္းအႏွီးလုပ္သူ တစ္ေယာက္ဟာ စီးပြား ျဖစ္ထြန္းသြားတယ္။ ေခ်းေငြျပန္ဆပ္ျပီး တစ္ေန႔ခ်င္း လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ေတြကို ေငြေရးေၾကးေရး အခက္အခဲမရွိ စီမံခန္႔ခြဲတယ္။ ထိုသူဟာ အလြန္ စိတ္ေအးခ်မ္းတဲ့ ခံစားမႈ ခံစားရပါတယ္။ ဒုတိယ ဥပမာကေတာ့ အၾကီးစား နာတာရွည္ေရာဂါ ခံစားေနရသူတစ္ေယာက္နဲ႔ သရုပ္ေဖာ္ပါတယ္။ ထိုသူဟာ တာရွည္ေရာဂါခံစားေနရာမွ ျပန္ေကာင္းသြားတယ္။ စားေသာက္ရတာ အရသာရွိသြားျပီး ခႏၶာကိုယ္ အားအင္ျပည့္ျဖိဳးသြားတယ္။ ထိုသူဟာ အလြန္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈခံစားရပါတယ္။

The third simile speaks of the relief a prisoner enjoys after being released from a long term in jail. The fourth is the slave who gains freedom from slavery. The fifth simile speaks of the relief which a man enjoys on coming to a place of safety after getting lost in a fearful desert without food. When the stress caused by the five hindrances is eliminated from the mind, great joy and delight arise similar to the relief enjoyed by the men described in the ​similes. The best and most effective way of overcoming stress is the practice of meditation. But as a prelude to that at least the Five Precepts must be observed.

ကာလရွည္ အက်ဥ္းက်ေနရာမွ လြတ္ေျမာက္လာသူ အက်ဥ္းသားတစ္ေယာက္ ခံစားရတဲ့ စိတ္ခ်မ္းသာမႈနဲ႔ တတိယ ဥပမာကို ျပဆိုပါတယ္။ စတုတၳက ကၽြန္အျဖစ္မွ လြတ္ေျမာက္ခြင့္ရတဲ့ ကၽြန္တစ္ေယာက္ ဥပမာျဖစ္ပါတယ္။ ပၪၥမ ဥပမာကေတာ့ အစာေရစာျပတ္လပ္ျပီး ေၾကာက္စရာ ကႏၲာရအတြင္း လမ္းေပ်ာက္ေနရာမွ အႏၲရာယ္ကင္းသည့္ ေနရာသို႔ ေရာက္လာသူတစ္ဦး ခံစားရတဲ့ စိတ္ခ်မ္းသာမႈနဲ႔ ျပဆိုပါတယ္။ နီဝရဏငါးပါးေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ဖိဆီးမႈကို စိတ္ထဲကေန ရွင္းထုတ္လိုက္တဲ့အခါ ဥပမာမ်ားႏွင့္ ေဖာ္ျပထားသူေတြ ခံစားရတဲ့ စိတ္ခ်မ္းသာမႈနဲ႔ အလားတူသည့္ အလြန္ ေက်နပ္မႈနဲ႔ ဝမ္းေျမာက္မႈ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ စိတ္ဖိဆီးမႈကို အေကာင္းဆံုးနဲ႔ အထိေရာက္ဆံုး ေက်ာ္လႊားနည္းကေတာ့ တရားအားထုတ္တဲ့ အေလ့က်င့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တရားအားမထုတ္ခင္ ေရွးဦးစြာ ငါးပါးသီလ ခံယူေဆာက္တည္ရပါမယ္။

Happiness through cultivation of positive emotions
အျပဳသေဘာ စိတ္ခံစားခ်က္မ်ားကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးရာမွ ရရွိေသာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ

The cultivation of positive emotions such as loving- kindness (metta), compassion (karuna), sympathetic joy (mudita), and equanimity (upekkha) is another means of conquering stress. Strained interpersonal relations is one of the common causes of stress in household life and in the workplace. Loving kindness is the positive wholesome attitude one can cultivate with benefit for oneself and others in all interpersonal relationships. Compassion is the positive emotion which one should cultivate to help those in distress.

ေမတၱာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာကဲ့သို႔ေသာ အျပဳသေဘာ စိတ္ခံစားခ်က္မ်ားကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးျခင္းဟာ စိတ္ဖိဆီးမႈကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္တဲ့ အျခားနည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္စုအတြင္း၊ လုင္ငန္းခြင္အတြင္း မေျပျပစ္ေသာ လူမႈဆက္ဆံေရးမ်ားဟာလည္း စိတ္ဖိဆီးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ေယဘုယ် အေၾကာင္းေတြထဲမွာ တစ္ခုအပါဝင္ျဖစ္ပါတယ္။ ေမတၱာဟာ လူမႈဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္အားလံုးတြင္ မိမိေရာ အျခားသူမ်ားပါ အက်ိဳးရရွိရန္ ပြားမ်ားႏိုင္သည့္ အျပဳသေဘာေဆာင္ျပီး ေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္တဲ့ စိတ္သေဘာထား ျဖစ္ပါတယ္။ ကရုဏာကေတာ့ စိတ္ေသာကေရာက္ေနသူေတြကို ကူညီရန္ ပြားမ်ားသင့္တဲ့ အျပဳသေဘာ စိတ္ခံစားမႈျဖစ္ပါတယ္။

Sympathetic joy is the ability to rejoice in the joy of another. It is difficult for a man of mean character to entertain this attitude as the joy of another brings jealousy to the mind of such a person. Where there is jealousy there is no unity, and where there is no unity there is no progress. The cultivation of these positive emotions stands for both material and spiritual progress. Equanimity is the attitude to be adopted in the face of the vicissitudes of life.

မုဒိတာက သူတစ္ပါးေအာင္ျမင္မႈကို ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာျဖစ္တဲ့ အရည္အခ်င္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ တြန္႔တိုတဲ့ အက်င့္စရိုက္ ရွိသူအတြက္ လက္ခံႏိုင္ဖို႔ ခက္ခဲေသာ စိတ္သေဘာထား ျဖစ္ပါတယ္။ သူတစ္ပါးေအာင္ျမင္မႈဟာ တြန္႔တိုတတ္သူရဲ႕ စိတ္ထဲသို႔ မနာလိုမႈ ျဖစ္ေပၚေစတာေၾကာင့္ပါ။ မနာလိုစိတ္ ရွိရင္ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ မရွိဘူး။ စည္းလံုးညီၫြတ္မႈ မရွိရင္ မတိုးတက္ပါဘူး။ ဒီ အျပဳသေဘာ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ျခင္းဟာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈ ႏွစ္ခုလံုးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေပကၡာကေတာ့ အေကာင္းအဆိုး ေလာကဓံတရားေတြကို ရင္ဆိုင္ရာမွာ ေမြးျမဴသင့္တဲ့ စိတ္သေဘာထားျဖစ္ပါတယ္။

There are eight the vicissitudes that we have to face in life. They are gain (Labha) and loss (Alabha), fame (Yasa) and lack of fame (Ayasa), praise (Ninna) and blame (Pasamsa), happiness (Sukha) and sorrow (Dukkha). If one trains oneself to maintain an equanimous temperament without being either elated or dejected in the face of these vicissitudes, one can avoid much stress and lead a simple life with peace and contentment.

ဘဝမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရမယ့္ ေလာကဓံတရား ရွစ္ပါးရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ရျခင္း (လာဘ)၊ မရျခင္း (အလာဘ)၊ ေက်ာ္ေစာျခင္း (ယသ)၊ မေက်ာ္ေစာျခင္း (အယသ)၊ ကဲ့ရဲျခင္း (နိႏၷာ)၊ ခ်ီးမြမ္းျခင္း (ပသံသာ) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ လူတစ္ေယာက္ဟာ ေလာကဓံတရားေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခါ ဘဝင္ခိုက္ျခင္း မျဖစ္ဘဲ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္မခ်မ္းမသာ မျဖစ္ဘဲ တည္ျငိမ္တဲ့ စိတ္ရင္းကို ထိန္းနိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရင္ စိတ္ဖိဆီးမႈကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ျပီး ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းႏွင့္ အားရေက်နပ္စရာေကာင္းတဲ့ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း ဘဝနဲ႔ ေနႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

We cannot change the world in order to get happiness. But we can change our attitude towards the world so as to remain unaffected by the stresses exerted by events around us. Buddhism teaches the way to bring about this wholesome change of attitude. Poor and helpless animals are being tortured or killed by the so-called civilised men in their pursuit of sport and adventure. The innocent animals are exploited to gratify and satisfy the cravings of modern society. So many have to suffer and die for the entertainment and pleasure of a few.

ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈ ရရွိရန္ ေလာကႀကီးကို မေျပာင္းလဲႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွ အျဖစ္အပ်က္မ်ားက သက္ေရာက္ေစတဲ့ စိတ္ဖိဆီးမႈေတြ မကူးစက္ေစရန္ ေလာကအေပၚ ထားရွိတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ သေဘာထားကိုေတာ့ ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒက ေကာင္းမြန္တဲ့ စိတ္သေဘာထား အေျပာင္းလဲ ေပၚေပါက္ေစမယ့္ နည္းကို လမ္းၫႊန္ေပးပါတယ္။ သနားစရာေကာင္းျပီး အကူညီမဲ့ေနတဲ့ တိရစၧာန္မ်ားဟာ ယဥ္ေက်းပါတယ္ဆိုတဲ့ လူသားေတြရဲ႕ အေပ်ာ္အပါးနဲ႔ စြန္႔စားမႈ ရွာေဖြရာမွာ သတ္ျဖတ္ခံေနရပါတယ္။ အျပစ္မဲ့တဲ့ တိရစၧာန္မ်ားဟာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အာသာျပင္းျပမႈ အလိုဆႏၵေတြျပည့္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းေပးရာမွာ အသံုးခ်ခံေနရပါတယ္။ အနည္းငယ္ေသာ ေဖ်ာ္ေျဖမႈနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္ တိရစၧာန္ အမ်ားအျပား ဆင္းရဲဒုကၡခံစားျပီး ေသပြဲဝင္ရရွာပါတယ္။

@flay