حدود ۶۵ میلیون سال قبل، سیارک بزرگی در مکزیک به زمین برخورد کرد. ابر بزرگی از گردوغبار بر اثر این برخورد به هوا بلند شد و در سرتاسر اتمسفر منتشر گردید. به دنبال آن، به علت نرسیدن نور خورشید به زمین، پیامدهای فاجعهباری در تمام کرهی زمین بروز کرد که منجر به انقراض بسیاری از گونههای گیاهی و جانوری بزرگ، از جمله دایناسورها، شد. آیا ممکن است چنین فاجعهای دوباره اتفاق بیفتد؟ احتمال آن چقدر است؟
Image credit: NASA
همین پنج سال قبل، سیارکی به قطر ۲۰ متر در روسیه به زمین خورد. بر اثر این برخورد، بیش از هزار نفر زخمی شدند و هزاران ساختمان صدمه دیدند. اما باید دانست که سیارکی که موجب انقراض دایناسورها شد، ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر قطر داشته است.
انقراض دایناسورها در واقع پنجمین انقراض بزرگ در روی کرهی زمین بود. انقراض چهارم حدود ۲۰۰ میلیون سال قبل اتفاق افتاد و گفته میشود که آن هم ممکن است بر اثر برخورد سیارک بوده باشد. انقراض سوم بدترین انقراض در تاریخ زمین بوده است و ۲۵۰ میلیون سال قبل اتفاق افتاده است، به طوری که در جریان آن ۹۶ درصد کل گونههای موجودات زنده از بین رفتند. این انقراض احتمالاً بر اثر فوران عظیم آتشفشانی بوده است.
انقراض دوم، بر اثر فوران آتشفشانی، ۳۶۰ میلیون سال قبل اتفاق افتاده است و انقراض اول ۴۴۰ میلیون سال قبل به وقوع پیوسته است و احتمالاً به علت یخبندان و پایین رفتن سطح آب دریاها بوده است.
اکنون برخی از صاحبنظران میگویند که باز هم خطر برخورد سیارک به کرهی زمین وجود دارد و اگر از آن پیشگیری نشود، ممکن است منجر به ششمین انقراض روی کرهی زمین شود. مؤسساتی در جهان تأسیس شدهاند که هدف آنها جلوگیری از چنین رخدادی است.
نکتهی قابل توجه این است که اگر محدودهی زمانی بلندمدت را در نظر بگیریم، احتمال برخورد سیارک با کرهی زمین—با توجه به آنچه از تاریخ گذشته میبینیم—بسیار زیاد است. ولی در آیندهی نزدیک معلوم نیست این احتمال در چه حد است. البته با توجه به پیشرفتهایی که در اخترشناسی و اخترفیزیک حاصل شده است، دانشمندان با استفاده از فناوریهای پیشرفته همواره اشیای آسمانی را که به زمین نزدیک میشوند، رصد میکنند و آنها را زیر نظر دارند. برخی از این اشیا که چندان بزرگ نیستند، ممکن است حداکثر یک یا دو روز قبل از نزدیک شدن به زمین و احتمال برخورد شناسایی شوند، اما اشیایی که بزرگتر هستند، همواره زیر نظر هستند.
تاکنون دقیقاً گفته نشده است که احتمال برخورد یک سیارک بزرگ با زمین چقدر است. بسیاری از اخباری که در این زمینه در اینترنت پخش میشود، مبتنی بر شایعات غیرعلمی است و مبنای علمی و تحقیقاتی محکمی ندارد.
