در گذشته برای تبارشناسی و شناخت روابط خانوادگی بین افراد از روشهای تاریخی و نقلی استفاده میشد. در دهههای اخیر و بهخصوص در سالهای گذشته، با دسترسی ارزان و گسترده به تست دیانای، استفاده از آزمایش دیانای و روشهای ژنتیکی برای بررسی روابط خانوادگی و تبارشناسی افراد شیوع زیادی پیدا کرده است.
Image credit: pixabay.com
در حال حاضر، تنها در کشور آمریکا، میلیونها نفر آزمایش دیانای برای تعیین تبارشناسی خود انجام دادهاند. در حقیقت، خیلی از افراد علاقهمندند که تبار ژنتیکی خود را تا دورانهای قدیم مشخص نمایند و ببینند سرچشمهی آنها از چه نژادهایی است.
در گذشته، شرکتهای مختلف از روشهای گوناگونی ژنتیکی برای تبارشناسی استفاده میکردند. در سال ۲۰۰۷، شرکت 23andMe تأسیس شد. این شرکت شروع به استفاده از تست دیانای کروموزوم اتوزومی برای تعیین تبارشناسی افراد کرد. تاکنون ۱۲ میلیون نفر از مردم آمریکا آزمایش دیانای از این طریق انجام دادهاند.
تبارشناسی ژنتیکی به افراد این توانایی را میدهد که نیاکان خود را تا گذشتههای دور ردیابی کنند. با توجه به اینکه سوابق سجلی و ثبتاحوال تنها در دهههای اخیر در قسمتهای مختلف جهان مرسوم شدهاند و برای سالهای قبل از آن ممکن است سوابق کافی وجود نداشته باشد، لذا این اطلاعات میتواند به افراد کمک زیادی برای شناسایی نیاکان و تبار آنها بکند.
یکی از تکنیکهای دیگری که در زمینه تبارشناسی ژنتیکی استفاده میشود، تعیین توالی دیانای میتوکندری است. نکتهی مهم آن است که دیانای میتوکندری از طریق مادر به ارث میرسد. زمانی که دو فرد از نظر دیانای میتوکندری با یکدیگر انطباق کامل یا تقریبی دارند، میتوان گفت که در گذشتهای دور یا نزدیک نیای مادری مشترکی در سابقهی آنها وجود داشته است.
معمولاً آزمایشهایی که برای تبارشناسی ژنتیکی انجام میشود، ترکیب نژادی افراد را بهطور تقریبی مشخص میکنند. شرکتهایی که این آزمایشها را انجام میدهند، برای افراد مشخص میکنند که چه درصدی از مادهی ژنتیکی آنها از یک گروه نژادی خاص میآید. البته بسیاری از کارشناسان هشدار میدهند که این نتایج دقیق نیست و باید فقط بهعنوان اطلاعات تقریبی در نظر گرفته شود.