7-9 Eylül tarihlerinde Fransız orduları Paris’e doğru geri çekilmek zorunda kalırlar. Bu sıkışık zamanda, Gallieni tekrar sahneye çıkar. Paris ve çevresinde bulunan tüm askerleri, bulduğu her çeşit araç ile cepheye gönderir.

Otobüsler, sokaktan toplanmış araçlar uzun konvoy halinde, askerleri cepheye taşırlar.

Kaynak

Savaşın başından beri çatışmaların geçtiği alana hiç gitmemiş olan Genelkurmay Başkanı Moltke, en sonunda durumu tam kavrayabilmek için cepheye yetkili bir subayını gönderir. Tablo pek parlak değildir, Alman ordusunun sağ kanadı büyük baskı altındadır.

Savaş rüzgârının birdenbire yön değiştirmesiyle şaşkına dönen Alman birlikleri geri çekilmeye başlarlar.

Bu emirler uygulanırken Moltke, büyük Alman saldırısının başarısızlığa uğradığını anlayarak tüm Alman ordularına Aisne nehrine doğru çekilmelerini emreder.

Alman birlikleri çekilirken, çok kısa bir süre önce önlerinden kaçan halkın haklı tepkisi ile büyük hakaretler ve alaylarla uğurlanacaklardır.

Moltke, bu kadar umut vaat ederek başlayan bir savaşın başarısız komutanı olarak 14 Eylül’de istifa edecek ve yerine General ErichVonFalkenhayn gelecektir.

Savaşın uzayacağı artık belli olmuştur. Almanya’nın kaynakları ise buna elvermemektedir.

Alman orduları Aisne nehrinin kuzeyinde siperlere girerler. Buna karşılık itilaf güçlerinin yapacağı pek bir şey yoktur. Onlarda hızlıca hazırladıkları siperlere girerler.

Kaynak

Falkenhayn, Moltke’in aksine kararlı bir komutandır. Kötü gidişi durdurmak için sağ kanadı ile İtilaf güçlerinin sol kanadına saldırılar düzenler. Amacı, Schlieffen planını canlandırmak ve Paris’i arkadan kuşatmaktır. Ancak İtilaf orduları buna izin vermez ve siperleri uzatarak Alman saldırısını durdururlar.

Bu, tarih kitaplarına Denize Doğru Yarış diye geçecek bir siper yarışının başlangıcıdır.

İsviçre sınırından başlayıp Kuzey Denizi’ne kadar uzanan 750 km’lik siper sınırı oluşur kısa sürede.

Kaynak

Ekim başlarında İtilaf kuvvetleri Kuzey Denizi’ne ulaşırlar. Anwers’in düşüşünden sonra çekilen Belçika ordusu da Brugge’ye gelmiştir. Burada bir savunma hattı kurulur, İngiliz sefer gücü de bölgeyi korumak ile görevlendirilir.

7 Fransız ordusu, buradan başlayarak İsviçre sınırına kadar sipere girmiş düşmanı beklemektedir.

Kaynak

Ekim’de ErichVonFalkenhayn, 4. ve 6. orduları ile Brugge’ye saldırır. Burayı işgal ederek Belçika’nın Kuzey Deniz’i kıyısındaki limanları ele geçirmeyi planlamaktadır. Ancak saldırı başarılı olmaz.

Sonunda yağmur ve kar,taraflarıbahara kadar savaşa ara vermeye zorlar.

1. Brugge Savaşları’nın faturası ağır olur. 2500 İngiliz subay, 55 bin asker ölür ya da yaralanır.

Fransızların kayıpları 50 bin kişidir. Almanlar ise 130 bin kayıp verir.

2 taraf da, siper savaşının, savunan tarafın işine geldiğini fark edecektir. Saldırılar çok büyük kayıplara neden olmaktadır. 2 taraf da kilitlenen durumu açabilmek için savaş içerisinde, zaman zaman saldırılar düzenleyecek ve büyük bedeller ödeyecekler.

Batı cephesinde 1914 yılı sonunda başlayan siper savaşları, 4 yıl sürecektir. 2 taraftan 100 binlerce asker hiç kesilmeyen ateş yağmurları altında, su dolu çamur içindeki cehennem deliklerinde, başını kaldırmaya korkan fareler gibi ve fareler ile beraber yaşayacaklardır.