Bitcoin, elektronik ortamda oluşturulan ve yine elektronik ortamda tutulan dijital bir para birimidir.
Herhangi bir yer ya da kişi tarafından kontrol edilmez.
Bitcoin dolar veya euro gibi kağıt ya da metal olarak basılabilen bir para değildir.
Dünyanın her yerinde kişiler ya da işletmeler tarafından, bilgisayar yazılımları yardımıyla matematiksel problemler çözülerek üretilirler.
Bu, cryptocurrency olarak bilinen ve hızla büyüyen bir para kategorisinin ilk örneğidir.
Bitcoini normal para birimlerinden farklı yapan nedir?
Bitcoin elektronik ortamlarda alış-veriş yapmak için kullanılabilir.
Bu anlamda bildiğimiz dolar, euro ya da yen gibi düşünülebilir. Çünkü onlarla da dijital olarak işlem yapılabilmektedir.
Bununla birlikte, bitcoinin en önemli özelliği ve geleneksel paralardan farklılığı lokalize olmasıdır.
Bitcoin ağını kontrol eden tek bir kurum yoktur. Büyük bir banka görünümündedir ancak paralarınızı kimse kontrol edemez.
Bu durum bazı insanları rahatlatır.
Kim yarattı?
Satoshi Nakamoto adlı bir yazılım geliştiricisi, matematiksel kanıta dayalı bir elektronik ödeme sistemi olan bitcoin'i önerdi. Fikir, herhangi bir merkezi otoriteden bağımsız, miktarı ne olursa olsun çok düşük işlem ücretiyle, elektronik olarak anında devredilebilen bir para birimi üretmekti.
Kim bastırıyor?
Hiç kimse. Bu para birimi fiziksel olarak (madeni ya da kağıt para şeklinde) bastırılmıyor.
Bunun yerine, bitcoin herkesin katılabildiği bir topluluk tarafından, Bitcoin madenciliği denilen, dağıtık bir ağda bilgisayar gücü kullanarak dijital olarak oluşturulur.
Bu ağ aynı zamanda, bitcoin ile yapılan işlemlerin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.
Yani Sınırsız Olarak Bitcoin Üretilemez mi?
Bitcoin protokolü gereği madenciler tarafından yalnızca 21 milyon adet Bitcoin oluşturulabilir. Bununla birlikte, Bitcoinler daha küçük parçalara bölünebilir (en küçük bölünebilir miktar bir bitcoinin yüz milyonda biridir ve "Satoshi" olarak adlandırılır).
Bitcoin Neye Dayanır?
Geleneksel para birimleri altın veya gümüş esasına dayanıyordu.
Teorik olarak, bankaya bir dolar verdiyseniz, biraz altın alabilirdiniz (bunun pratikte işe yaramasa da). Ancak bitcoin altın esaslı değildir, matematiğe dayanıyor.
İnsanlar, bitcoin üretmek için bir matematiksel formülü takip eden yazılım programlarını kullanıyorlar.
Matematiksel formül, herkes tarafından rahatlıkla bulunur, böylece herkes kontrol edebilir.
Yazılım aynı zamanda açık kaynak kodludur, yapılan tüm işlemler herkes tarafından kontrol edilebilir.
Özellikleri Nelerdir?
Bitcoin'in hükümet destekli para birimlerinden ayrı olarak birçok önemli özelliği vardır.
Merkezi değil
Bitcoin ağı bir merkezi otorite tarafından kontrol edilmemektedir.
Bitcoin madenciliği ve dolayısı ile bitcoin işlemlerini yapan her bilgisayar ağın bir bölümünü oluşturur ve tüm bilgisayarlar birlikte çalışır.
Bu, teorik olarak, bir merkezi otoritenin para politikasıyla müdahale edemediği anlamına gelir.
Şebekenin bir kısmı herhangi bir nedenle sorun yaşarsa, bitcoin işlemleri yapılmaya devam eder.
Kurulumu Kolaydır
Mevcut bankalarda, banka hesabı açmak sizi biraz uğraştırır. Ödemelerinizde ticari hesap kullanacaksanız, bu hesabı açmak için bürokrasiyle uğraşmanızı gerektiren karmakarışık işlemler sizleri bekliyor. Ancak, saniyeler içinde bir bitcoin hesabı açabilirsiniz. Size ne bir soru sorulur ne de sizden bir ücret istenir.
Kullanıcısı Bilinmez (Anonimdir)
Kullanıcılar birden fazla bitcoin adresine sahip olabilirler. Bu adresler isim ya da kullanıcıyı tanımlayan herhangi bir kişisel bilgi içermez.
Tamamen Şeffaftır
Şimdiye kadar ağda meydana gelen her bitcoin işleminin detayları, blokchain denen, herkese açık olan genel muhasebe defteri diyebileceğimiz bu kayıtlarda mevcuttur.
Herkese açık bir bitcoin adresiniz varsa, bu adreste kaç bitcoin olduğunu herkes öğrenebilir.
Sadece bu hesabın kime ait olduğu bilinemez.
Bitcoin ağında işlemleri daha anlaşılmaz yapmak için alınabilecek bazı önlemler var:
Aynı bitcoin adresini sürekli bir şekilde kullanmamak, ya da tek bir adrese fazla miktarda bitcoin aktarmamak gibi.
İşlem Ücretleri Düşüktür
Bankanız, uluslararası transferler için £ 10 ücret talep edebilir. Bitcoin de ise talep edilmez.
Hızlıdır
Her yere, çok kısa sürede para gönderebilirsiniz. Bitcoin ağı, yaptığınız ödemeyi işler işlemez transfer işlemi gerçekleşir.
Geri Alınamaz
Bitcoinler yanlış bir adrese gönderildiğinde, gönderilen kişi geri ödemeyi kabul etmezse, onları geri alamazsınız, sonsuza dek gittiler.
Teorik olarak bitcoin ile alakalı birçok bilgiyi öğrendik. Peki pratikte işleyiş nasıl?
Bitcoin madenciliğinin nasıl yapıldığını, bir bitcoin işlemi gerçekleştiğinde ağın içinde neler olduğunu öğrenmek için daha fazla kaynak okumalısınız.
