Merhaba STEEMİT Camiası
Bu akşam sizlere geleneksel Türk gösteri sanatlarından en önemli figürlerinden biri olan Karagöz'den bahsetmek istiyorum... Haklarında çok farklı rivayet yani efsaneler vardır. işin ilginç tarafı onu perdede ilk oynatan Şeyh Küşter-i (Şüster-i yada Hüster-i) için bile farklı efsaneler vardır ama konumuz Karagöz.Ama öncelikle şunu bilmemizde fayda var. Perdenin Karagöz tarafı doğruluğu ,saflığı, halkı, fakirliği yani bir nevi YİNG&YANG ın beyaz tarafını temsil ederken , Hacıvat tarafı zenginliği , düzenbazlığı, entellektüelliği, siyaseti yani kara tarafı temsil eder.
Efsane 1:
Yavuz sultan Selim han Mısır'da Ridaniye zaferi sonunda orada bulunan Hindistanlı gölge sanatçılarının Memlük hakanı Tomanbay'ın nasıl idam edildiğini sergilediklerinin gösterisini görür. hoşuna gider ve oğlun (Kanuni Sultan Süleyman'ın) da seyredip eğlenmesi için gelirken onları da yanında getirir. (şimdi diyebilirsiniz ama karagöz çocuk oyunu unutmayın o devirde sinema tv. yoktu ve büyük küçük herkes eğlenebilir di bu oyunla ve yıllarca öyle oldu.) Şeyh Küşteri o gösteriyi izleyenlerden biri olarak insanların eğlendiğini görünce karagöz ile hacivat karakterlerini oluşturdu. İstanbul'a sadece saraya gelen bu gösteri onun sayesinde saray dışına çıktı.. Ama asıl sorun şu idi dinimizde insan tasviri günah idi. :) işte bu noktada Tarikat devreye girdi.... Hacıvat o yüzden her ne kadar karanlığı temsil etse de oyun gazelinde şeytanı bu yüzden lanetler.Şeyh küsteri gazelleri ve değişlerinin en yoğun olduğu dönem bu çağdır . 16. yy.
Efsane 2:
Derler ki Karagöz ile Hacıvat Orhan Gazi zamanında bir cami inşaatında çalışırlarmış. Karagöz ısrarla ilk evvel cami külliyesindeki şadırvanı yapalım. Hacıvat'ta yok ilk evvel minareyi dikelim dermiş. Karagöz abdestsiz iş olmaz dedikçe ve bunlar birbirinin kerpiçlerini aldıkça inşaat bitmemiş.Orhan bey mimar başını çağırmış ''Neden bitmez bu cami bre''dediğinde o da suçu bu iki arkadaşa atmış. Orhan bey hiddetlenmiş vurun kelleleri demiş. Hacıvat'ı bulamamışlar ama Karagöz yakalanıp kellesi vurulmuş.ama Orhan işin aslını öğrendiğinde pişman olmuş şu Hacıvat 'ı bulun hele gelsin bari onunla avunalım dediğinde Hacıvat benimde kelle gidecek diye korkmuş ve hacca gitmeye karar vermiş . Yolda arap eşkiyalar öldürmüşler... Şeyh Küşteri bakmış herkes bezgin herkes üzgün tasvir etmiş onlar ve perdede oynatmış.
3.EFsaNE
Kambur Ahmet Bali Çelebi derlerdi adına Sofyoz'lu ( Kırklareli Vize ilçesi Kışlacık köyü) Türklerin karaoğuz boyundan gelip gözü kara cesaretinden dolayı dönemin Bizans kralı tarafından Adrianapolis (Edirne) tekfuru ile arasında haberci olarak atanmıştı. ( şahsi kanaatim: O dönemde Roma (doğu-batı)lı ve olmayan herkes barbarlar mutlaka kusurlu idi kör sağır topal ama nedense roma erkekleri hep yakışıklı) Neyse Hacıvat çelebiye gelelim biraz .. Antalya bölgesi yörüklerinden Tekeli oğlu Halil efe. aynı dönemde Araplar ile Bizans arasında elçilik etmiş.. ''Tekelioğlu iti gibi ne ürürsün..Havlarsın..'' değimi Hacıvata kadar gider. İkinci efsanede bahsettim ya arap eşkiyalar öldürmüş haç yolunda işte hacıvatın çoban köpeği yakalatmış eşkiyaları Şam da eşkiyalara havlayınca Şam lılar bakmış bu hacıvatın iti neden havlar bunlara eşkiyaları çevirip yakalamışlar üstlerinden Hacıvat ın eşyaları çıkınca cezalarını bulmuşlar tabi...
