🔍📙📙📙

alay1(38)

Published in

#esteem

Words

988

Reading

5 min

Listen

Play

⚽လူငယ္မ်ားႏွင့္ ဘီယာအရက္
✴✴✴✴✴✴✴✴✴✴✴

ေလာကလူသားတို႔၏ က်င့္ဝတ္သီလျဖစ္သည့္ ငါးပါးသီလသိကၡာပုဒ္၌ "သုရာ ေမရယ မဇၨပမာဒ႒ာနာ ေ၀ရမဏိ သိကၡာပဒံ သမာဒိယာမိ" (ေသရည္ အရက္ေသာက္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ၏) ဟူေသာ သိကၡာပုဒ္သည္ အပါအဝင္ျဖစ္၏။ ထိုသိကၡာပုဒ္ကို က်ဴးလြန္လွ်င္ က်ဴးလြန္မႈ၏ ဆိုးက်ိဳးခံစားရႏိုင္သလို၊ ေ႐ွာင္ၾကဥ္လွ်င္ ေ႐ွာင္ၾကဥ္မႈ၏ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာကို ခံစားရမည္သာျဖစ္ေပသည္။

ယေန႔ေခတ္တြင္ လူငယ္လူရြယ္လူႀကီး က်ား/မ မေရြး ဘီယာ အရက္ မူးယစ္ေဆးဝါးစေသာ မူးယစ္ေစတတ္ေသာ ေဆးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ပင္ မွီ၀ဲေနၾကသည္ကို ေတြ႔႐ွိရေပမည္။ ထိုသို႔ မွီ၀ဲေနၾကျခင္းမွာ အျပစ္ကိုမသိျခင္းေၾကာင့္တမ်ိဳး၊ အျပစ္ရွိသည္ဟုသိၾကေသာ္လည္း အေသးအဖြဲမွ်သာရွိမည္ဟု မွတ္ယူေနၾကျခင္းေၾကာင့္တမ်ိဳး၊ အေပ်ာ္အပါးမက္ျခင္း၊ အေပါင္းအသင္းကို မ်ားစြာမင္ျခင္း၊ စိတ္ညစ္၍ စိတ္ညစ္ေျပေအာင္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ အထိမ္းအမွတ္တစ္ခုခုကို ေခါင္းစဥ္႐ွာ၍ေသာ္လည္းေကာင္း နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျပကာ မွီ၀ဲေနၾကျခင္းပင္ျဖစ္၏။ တခါတေလ မွီဝဲသည့္အဆင့္မွ မေသာက္ရမေနႏိုင္ စြဲလန္းတပ္မက္သည့္အဆင့္တိုင္ေအာင္ အရက္ေက်းကြၽန္ျဖစ္သြားၾကသူမ်ား မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ မ်ားစြာ႐ွိေလ၏။ ထိုအထဲတြင္ စာေရးသူ၏ ေဆြမ်ိဳးရင္းခ်ာမ်ားလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ေလသည္။ မေကာင္းသည္ကို အေကာင္းထင္မွတ္, မဟုတ္သည္ကို အဟုတ္ထင္မွတ္, ကာမဂုဏ္တရားတို႔၌ ႐ူး႐ူးမိုက္မိုက္ စြဲလန္းတပ္မက္အပ္ေသာ ကာမုပါဒါန္ေၾကာင့္ပင္ျဖစ္၏။ က်န္းမာေရးအတြက္ ေဆး၀ါးအမွတ္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ရာသီဥတုေအးလြန္း၍ စသည္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အေၾကာင္းျပျခင္းမွာ ေသာက္သံုးလိုသူ၏ ဆႏၵအရ ဆင္ေျခအရသာျဖစ္ေပသည္။ မည္သည့္အရပ္ေဒသ၌ မည္သည့္နည္းျဖင့္ မည္သည့္ပုဂၢိဳလ္မဆို ေသာက္သံုးမွီဝဲပါက အျပစ္ရွိေပသည္သာ။ ျမတ္ဗုဒၶက ေသရည္အရက္ေသာက္သံုးျခင္းေၾကာင့္ ရရွိေသာ အက်ိဳးအျပစ္ (၆)မ်ိဳးရွိ၏ ဟူ၍ သိဂၤါေလာ၀ါဒသုတ္၌ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ၿပီးျဖစ္၏။ ၎တို႔မွာ -

သုရာေမရယႆ ဆ အာဒီနဝါ

ဆ ေခါေမ, ဂဟပတိပုတၱ, အာဒီနဝါ သုရာေမရယမဇၨပၸမာဒ႒ာနာႏုေယာေဂ။ သႏၵိ႒ိကာ ဓနဇာနိ[ဓနၪၨာနိ (သီ။ ပီ။)], ကလဟပၸဝၯနီ, ေရာဂါနံ အာယတနံ, အကိတၱိသၪၨနနီ, ေကာပီနနိဒံသနီ, ပညာယ ဒုဗၺလိကရဏီေတြဝ ဆ႒ံ ပဒံ ဘဝတိ။ ဣေမ ေခါ, ဂဟပတိပုတၱ, ဆ အာဒီနဝါ သုရာေမရယမဇၨပၸမာဒ႒ာနာႏုေယာေဂ။
သူႂကြယ္ယ္သား မူးယစ္ ေမ့ေလ်ာ့ေၾကာင္း ျဖစ္ေသာ ေသရည္ ေသရက္ ေသာက္ေလ့ ရွိျခင္း၌ အျပစ္တို႔သည္ ဤေျခာက္ပါးတို႔တည္း။ ဥစၥာဆုတ္ယုတ္ျခင္းသည္ ကိုယ္ေတြ႔မ်က္ျမင္ ျဖစ္ရာ၏၊ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားတတ္၏၊ အနာေရာဂါ၏ အေၾကာင္း ျဖစ္၏၊ အရွိန္အေစာ္မဲ့တတ္၏၊ လွ်ဳိ႕၀ွက္အပ္သည္ကို ေဖာ္ျပတတ္၏၊ ပညာ၏ အားနည္းသည္ကို ျပဳျခင္းသည္ ေျခာက္ခုေျမာက္ အေၾကာင္းျဖစ္၏။

(၁) မိမိလုပ္ေဆာင္ေသာအမႈသည္ သင့္၏/မသင့္၏ မသိျခင္း၊ တစ္နည္း ပညာ နည္းပါးျခင္း။
(၂) ပ်င္းရိလာျခင္းေၾကာင့္ ဥစၥာပစၥည္းမ်ား ေလ်ာ့ပါးတတ္ျခင္း။
(၃) ေမ့ေလ်ာ့ေနျခင္းေၾကာင့္ ကုသိုလ္တရားမ်ားကင္း၍ အကုသိုလ္တရားမ်ား တိုးပြားေနျခင္း။
(၄) သူတစ္ပါး၏ေက်းဇူးတရားတို႔ကို မဆပ္ဘဲ ေက်းဇူးကန္းတတ္ျခင္း။
(၅) အကုသိုလ္တရားတို႔မွ အရွက္၊ အေၾကာက္ကင္းျခင္း။
(၆) အကုသိုလ္တရားတို႔ကို ျပဳလုပ္ရန္လြယ္ကူျခင္း။
ဟူ၍ ျဖစ္၏။

"ေသရည္ေသာက္လင့္၊ သင့္မသင့္ကို၊ ေရးခြင့္မသိ၊ ပ်င္းရိေမ့မူး၊ ေက်းဇူးမဆပ္၊ ဟိေရာတၱပ္ (ဟိရိၾသတၱပ အရွက္၊ အေၾကာက္တရား) ကင္း၊ ခပင္းမ်ားထို၊ အကုသိုလ္ကို၊ အၿပိဳလြယ္စြာ၊ ျပဳက်င့္ရာသည္၊ ေရွာင္ခါအျပန္ အက်ိဳးတည္း။"

"သုရာေမရယ မဇၨပမာဒ႒ာန"
ေသအရက္ေၾကာင့္ ယစ္ျခင္း ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း၏ အေၾကာင္း။

သုရာ- ရဲရင့္ျခင္း၊ တက္ႂကြျခင္း (ေသရည္)၊
ေမရယ- မူးယစ္ထံုထိုင္းျခင္း (အရက္)၊
မဇၨ- ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း (ေသရည္အရက္မွ တစ္ပါးေသာပစၥည္း)၊ ဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္၏။

လူတို႔ မစီမံ မျပဳေသာ္လည္း အလိုအေလ်ာက္ျဖစ္ေနတတ္ေသာ ေမရယ ေခၚ အရက္မ်ိဳးငါးမ်ိဳး႐ွိ၏။
(၁) ပုပၹါသ၀- သစ္ပြင့္ရည္မွျဖစ္ေသာအရက္၊
(၂) ဖလာသ၀- သစ္သီးရည္မွျဖစ္ေသာအရက္၊
(၃) မဓြာသ၀- မုဒရက္ရည္မွ ျဖစ္ေသာအရက္၊
(၄) ဂုဠာသ၀- ၾကံရည္မွျဖစ္ေသာအရက္၊
(၅) သမၻာရသံယုတၱ- အရက္ျဖစ္ေၾကာင္း၀တၳဳေပါင္းတို႔ စုေပါင္း၍ျဖစ္ေသာအရက္။

ရဲရင့္ျခင္းျဖစ္ေစေသာ ေသရည္၊ မူးယစ္ထံုထိုင္းေစေသာ အရက္၊ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းကိုျဖစ္ေစေသာ ေသရည္အရက္မွ တစ္ပါးျဖစ္သည့္ ဘီယာ၊ ဘိန္းဘင္း၊ ကေစာ္၊ ေလွာ္စာ၊ ထန္းရည္၊ ေဆးေျခာက္၊ ဘိန္းျဖဴစေသာ မူးယစ္ေစတတ္သည့္ မဇၨ တစ္ခုခုကို တစ္နည္းနည္းျဖင့္ မွီ၀ဲလွ်င္ သီလပ်က္ေလ၏။

မူးယစ္ေစတတ္ေသာ အရည္ေဆး၀ါးမွန္သမွ်ကုိ က်န္းမာေရးအတြက္ မဟုတ္ဘဲ ေသာက္သံုးေသာသူသည္ သုရာေမရယကံပ်က္၏။
ကာေမသုမိစၧာစာရကံကဲ့သုိ႔ ဤသီလသည္ အျပစ္ႀကီးေသာ မိစၧာစာရတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္ဟု က်မ္းဂန္တုိ႔၌ ျပဆုိထားပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤသီလကုိ က်ဳးလြန္ျခင္းမွာ အျပစ္ႀကီးသည္ဟု တစ္ထစ္ခ်မွတ္ယူ၍ ရပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ မည္မွ်ေလာက္ အျပစ္ရွိသည္ကုိ ထပ္မံ၍ စစ္ေဆးၾကည့္လွ်င္ ယခုေခတ္၌ အခ်ိဳ႕ေသာ ေဆးရည္ေဆး၀ါးမ်ားတြင္ မထင္မရွား အရက္ပါတတ္ပါသည္။ သုရာေမရယသိကၡာပုဒ္၌ ဟင္းလ်ာေကာင္းေစလုိသျဖင့္ ဟင္း၌ ေသရည္အနည္းငယ္မွ် ခတ္၍ခ်က္ရာ၀ယ္ ေသရည္အနံ႔မထင္ရွားလွ်င္ ထုိဟင္းကုိ သံဃာေတာ္မ်ားပင္ သံုးေဆာင္ေကာင္းသည္ဟု ျမတ္စြာဘုရားရွင္က ခြင့္ျပဳေတာ္မူခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္
(၁) မထင္မရွား အရက္ပါေသာဟင္းမ်ားကုိ စားေသာက္မႈ၊
(၂) မလြဲသာ၍ ေဆး၀ါးအျဖစ္ အနည္းအက်ဥ္းေသာက္သံုးမႈ၊
(၃) တကယ့္ကုိ အရက္သီးသန္႔ ေသာက္သံုးမႈ ဟူ၍
သံုးမ်ိဳးရွိသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရပါသည္။
ထုိ႔တြင္ ပထမဦးဆံုးအခ်က္သည္ အျပစ္မရွိပါ။ ဒုတိယအခ်က္သည္ အရက္စစ္စစ္ျဖစ္လွ်င္ ဤသီလပ်က္၏။ သုိ႔ေသာ္ အျပစ္ႀကီးလွသည္ မဟုတ္ပါ။ (ပ,ဒု ႏွစ္ခ်က္အား ေနာက္တစ္ပိုဒ္၌ ျပပါမည္) ေနာက္ဆံုးအခ်က္သည္ ေသာက္ၿပီး သူတစ္ပါးအက်ိဳးစီးပြား ပ်က္စီးေအာင္လုပ္မႈ၊ စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေအာင္လုပ္မႈ၊ ပတ္၀န္းက်င္ေႏွာက္ယွက္မႈ၊ မူးယမ္းၿပီး ေအာ္ဟစ္ေနမႈစေသာ အျပစ္တစ္စံုတရာ မလုပ္ဘဲေနပါကလည္း ဤသီလပ်က္ၿပီး သမၼာသတိကင္းလြတ္မႈ၊ မေကာင္းေသာအေတြးအၾကံမ်ား လႊမ္းမိုးမႈ၊ မိုက္မဲေတြေဝမႈ၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈျပဳလုပ္ရန္ ေမ့ေလ်ာ့မႈ၊ စီးပြားပ်က္မႈ၊ အိမ္ေထာင္ေရးပ်က္စီးမႈစေသာ မ်က္ေမွာက္ဆုိးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားက အရက္ေသာက္ၿပီး သူတစ္ပါးကုိ မေႏွာက္ယွက္လွ်င္ အျပစ္မရွိမႈဟု မွတ္ထင္ေနၾကပါသည္။ အျပစ္ရွိပါသည္။ ထုိအျပစ္မ်ားမွာ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈမလုပ္ျဖစ္ေသ ာအျပစ္၊ ဉာဏ္ထုိင္းေသာအျပစ္၊ ဘာဝနာမပြားမ်ားေသာအျပစ္၊ စီးပြားေရးထိခုိက္ေစေသာအျပစ္၊ အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပႏုိင္ေစေသာအျပစ္၊ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ ကဲ့ရဲ႕အပ္ေသာအျပစ္ အစရွိေသာ အျပစ္တုိ႔ မ်ားစြာရရွိပါသည္။ ထုိ႔ျပင္ ဤသီလကုိ က်ဳးလြန္ၿပီးေနေသာသူသည္ မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ အထက္၌ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ သူတစ္ပါးမထိခုိက္ေအာင္ ေနႏုိင္ေသာသူမွလည္း ထုိသုိ႔ေသာအျပစ္မ်ားရရွိသည္ကုိ ေထာက္ဆလွ်င္ သူတစ္ပါးထိခုိက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေသာသူသည္ ပုိ၍ပင္ အျပစ္မ်ားရရွိမည္ကုိ မွန္းဆၾကည့္လွ်င္ သိႏုိင္ေပလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ က်ဳးလြန္ေသာသူသည္ အသိဉာဏ္ကင္းမဲ့ၿပီး မူးမုိင္းေနေသာေၾကာင့္ အထက္ပါေလးပါးေသာ သီလတုိ႔ကုိ က်ဳးလြန္မိရန္ လြယ္ကူသည္ဟု ေျပာဆုိေသာစကားမွာ မွန္ကန္ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားလွပါသည္။

ဝိနည္းပါဠိေတာ္ ဘိကၡဳပါစိတ္ သုရာပါနသိကၡာပုဒ္ အဖြင့္၌-
ေသ မည္သည္ မုန္႔ညက္ျဖင့္ ျပဳေသာ ေသမုန္႔ျဖင့္ ျပဳေသာ ေသထမင္းျဖင့္ ျပဳေသာ ေသတေဆးခပ္၍ ျပဳေသာ ေသအထူးထူးေသာ အရာ၀တၳဳတို႔ႏွင့္ ယွဥ္ေစ၍ ျပဳေသာ ေသတည္း။ အရက္ မည္သည္ အပြင့္ျဖင့္ ျပဳေသာ အရက္ အသီးျဖင့္ ျပဳေသာ အရက္ ပ်ားရည္ျဖင့္ ျပဳေသာ အရက္ ထန္းလ်က္ တင္လဲျဖင့္ ျပဳေသာ အရက္ အထူးထူးေသာ အရာ၀တၳဳတို႔ႏွင့္ ယွဥ္ေစ၍ ျပဳေသာ အရက္တည္း။ ေသာက္ျငားအံ့ဟူသည္ အယုတ္သျဖင့္ သမန္းျမက္ဖ်ားျဖင့္ေသာ္လည္း ေသာက္အံ့၊ ပါစိတ္အာပတ္ သင့္၏။ ေသအရက္၌ ေသအရက္ဟု အမွတ္ရွိသည္ျဖစ္၍ ေသာက္အံ့၊ ပါစိတ္အာပတ္သင့္၏၊ ေသအရက္၌ ယုံမွားရွိသည္ျဖစ္၍ ေသာက္အံ့၊ ပါစိတ္အာပတ္ သင့္၏။ ေသအရက္၌ ေသအရက္ မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိသည္ ျဖစ္၍ ေသာက္အံ့၊ ပါစိတ္အာပတ္ သင့္၏။ ေသအရက္ မဟုတ္သည္၌ ေသအရက္ဟု အမွတ္ရွိအံ့၊ ဒုကၠဋ္အာပတ္ သင့္၏။ ေသအရက္ မဟုတ္ သည္၌ ယုံမွားရွိအံ့၊ ဒုကၠဋ္အာပတ္ သင့္၏။ ေသအရက္ မဟုတ္သည္၌ ေသအရက္မဟုတ္ဟု အမွတ္ရွိအံ့၊ အာပတ္ မသင့္။ ေသအရက္မဟုတ္ဘဲ ေသအရက္၏ အဆင္း, ေသအရက္၏ အနံ႔, ေသအရက္၏ အရသာ ရွိေသာ အေဖ်ာ္ကို ေသာက္အံ့၊ ဟင္းခ်က္ရာ၌လည္းေကာင္း၊ စမဲဟင္းလ်ာခ်က္ရာ၌လည္းေကာင္း၊ ဆီခ်က္ရာ၌လည္းေကာင္း၊ သွ်ိသွ်ား (ဖန္ခါး)တင္လဲ၌လည္းေကာင္း (အနံ႔ေကာင္းစိမ့္ေသာငွါ ေသအရက္ အနည္းငယ္ ထည့္ခ်က္၍ စားအံ့)၊ ေသအရက္မဟုတ္ေသာ အရိ႒မည္ေသာ (ေဆးနက္ေရ)အေဖ်ာ္ကုိ ေသာက္အံ့၊ အာပတ္ မသင့္။ ႐ူးေသာ ရဟန္း၊ အစလက္ဦး လြန္က်ဴးေသာ ရဟန္းတို႔အားလည္း အာပတ္ မသင့္။

ဤသီလကုိ က်ဳးလြန္ေသာသူမ်ားသည္ ျဖစ္ေလရာဘ၀တုိ႔၌ -
၁။ သတိကင္းလြတ္ျခင္း။
၂။ အရွက္မရွိျခင္း။
၃။ အေကာင္းအဆုိး အမွားအမွန္ မခြဲျခားတတ္ျခင္း။
၄။ ခုိက္ရန္ေဒါသ ျဖစ္ပြားတတ္ျခင္း။
၅။ မေကာင္းေသာသတင္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ျခင္း၊ က်က္သေရမဂၤလာမရွိျခင္း။
၆။ ေရာဂါမ်ားျခင္း၊ ကုိယ္လက္အဂၤါတုန္ျခင္း၊
၇။ ေမြးဖြားလာေသာ သားသမီးမ်ား စိတ္ဓာတ္ပ်က္ျပား က်ပ္မျပည့္ျခင္း။
၈။ လုပ္ငန္းတုိ႔ကုိ ေမ့ေလ်ာ့၍ စီးပြားပ်က္ျခင္း။
၉။ ေနာင္ဘ၀၌ အ႐ူးျဖစ္ရျခင္း။
၁၀။ ေသရည္အရက္ေသာက္မႈ မ်ားၿပီး ကုသုိလ္ေကာင္းမႈမလုပ္ဘဲ ေသပါက ေနာင္ဘ၀တြင္ အပါယ္ဘံုသုိ႔ က်ေရာက္ျခင္း။
စေသာဆုိးက်ိဳးမ်ားကုိ ခံစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမတ္ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့၏။ ေစာင့္ထိန္းလုိက္နာေသာသူသည္ သုဂတိဘံုသုိ႔ ေရာက္ရၿပီးထုိဆုိးက်ိဳးတုိ႔၏ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေသာ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာမ်ားကုိ ခံစားရပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အရက္ေသာက္ျခင္းသည္ မ်က္ေမွာက္ တမလြန္ ႏွစ္တန္ေသာကာလတို႔၌ မေကာင္းေသာဆုိးက်ိဳးတုိ႔ကုိသာ ခံစားရ၍ လံုး၀ေရွာင္ၾကဥ္ရန္ အထူးပင္ လုိအပ္လွပါသည္။

ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္ႀကီးအား ဒကာတစ္ဦးမွ အရက္ေသစာႏွင့္ပတ္သက္၍ သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ဦး အျငင္းအခံု ျဖစ္သျဖင့္ ေမးေလွ်ာက္ခြင့္ေတာင္းရာ ဆရာေတာ္က ခြင့္ျပဳေတာ္မူပါသည္။
"အရက္ေသစာကို ေရအျဖစ္နဲ႔ စိတ္က ျပဌာန္းေသာက္ရင္ အျပစ္မရွိဘူးဆိုၿပီး အျငင္းအခံုျဖစ္တာပါဘုရား၊ ဆရာေတာ္ကပဲ ဆံုးျဖတ္ေပးေတာ္မူပါဘုရား" ဟု ဒကာျဖစ္သူက ေလွ်ာက္ထားပန္ၾကားအပ္ပါသည္။
ဆရာေတာ္က "ဒကာက ဘယ္ဘက္ကလဲ၊ အျပစ္ရွိတဲ့ဘက္ကလား၊ အျပစ္မရွိတဲ့ဘက္ကလား"
"အရက္ကို ေရ အျဖစ္နဲ႔ စိတ္က ျပဌာန္းၿပီးေသာက္ရင္ အျပစ္မရွိဘူးလို႔ တပည့္ေတာ္ကထင္ေၾကာင္းပါဘုရား"ဟု ေလွ်ာက္ထားေလသည္။
ဆရာေတာ္က "ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုထင္ရသတံုးကြယ့္ ဒကာ"
ဒကာက "စိတ္သာရွင္ေစာ ဘုရားေဟာ၊ စိတ္သာ ပဓာန ဆိုတဲ့ စကားမ်ားရွိတယ္ မဟုတ္လား ဘုရား"
"ေကာင္းပါေလ့ကြယ္" ဟုေျပာၿပီး ဆရာေတာ္မွ ဥပမာျဖင့္ရွင္းျပေလသည္။
"ေႁမြေပြးတစ္ေကာင္ကို ျမက္ေလွ်ာ တစ္ေကာင္လို႔ အမွတ္ထားၿပီး အၿမီးကို ကိုင္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲကြယ္"
"ေႁမြေပြးက ေပါက္မွာပါ ဘုရား"
"ကိုက္မိရင္ေရာ အဆိပ္မတက္ဘူးလား"
"တက္မွာပါ ဘုရား"
"အဲဒီတက္တဲ့ အဆိပ္ဟာ ဒကာၾကီး အမွတ္ထားတဲ့ ျမက္ေလွ်ာအဆိပ္ျဖစ္မလား၊ ေႁမြေပြးအဆိပ္ျဖစ္မလား"
"ေႁမြေပြး အဆိပ္ပဲ ျဖစ္မွာပါ ဆရာေတာ္"
"ေႁမြေပြးအဆိပ္ဆိုရင္ ေသႏိုင္မလား၊ မေသႏိုင္ဘူးလား"
"ေသႏိုင္ပါတယ္ ဘုရား"
"အဆိပ္သတၱိကို စိတ္နဲ႔မွတ္ၿပီး ေလာင္းလို႔ရႏိုင္ပါ့မလား"
"မရႏိုင္ေၾကာင္းပါဘုရား"
"ဒါဆို ေႁမြေပြးဆိုတာ အဆိပ္တက္မွန္းသိရက္နဲ႔ ေႁမြေပြးကို ျမက္ေလွ်ာဆိုၿပီး ကိုင္ရဲပါ့မလား ဒကာၾကီး"
"မကိုင္၀ံ့ပါဘူး ဘုရား"
"ဒီသေဘာပဲ ဒကာၾကီး အရက္ကို ေရအမွတ္နဲ႔ ေသာက္ေတာ့ အရက္ရဲ႕သတၱိျပမလား၊ ေရရဲ႕ သတၱိျပမလား"
"အရက္ကို ေသာက္ရင္ အရက္သတၱိျပမွာပါ ဘုရား"
"အရက္သတၱိျပရင္ မူးမလား၊ မမူးဘူးလား"
"မူးမွာပါ ဘုရား"
"မူးၿပီး မသင့္မေလ်ာ္ မဖြယ္မရာေတြ ျဖစ္ေတာ့ အျပစ္ျဖစ္ေတာ့မေပ့ါ ဒီေတာ့ အရက္ကို ဘာအမွတ္နဲ႔ ေသာက္ေသာက္ အရက္ဟာ အရက္ပါပဲ... အျပစ္ဟာ အျပစ္ပါပဲ ဒကာ" ဟု ဆရာေတာ္က မိန္႔ေတာ္ မူေလသည္။
တကယ္ထိမိတ့ဲ ဆရာေတာ္၏ ဥပမာေပးခ်က္ပါသတည္း။
ေနဘုန္းေ၀ (ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္စြယ္စံုပံုျပင္မ်ား)မွ

ခုဒၵကပါဌ အ႒ကထာ ၂၁၌ သုရာေမရယကံေျမာက္ေၾကာင္း အဂၤါ(၄)ပါးအား ဤသို႔ျပ၏။
၁။ ေသရည္အရက္ စေသာ မူးယစ္ေဆးဝါးတို႔တြင္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိး ျဖစ္ျခင္း။
၂။ မူးယစ္လို ေသာက္လိုေသာ စိတ္ရွိျခင္း၊၊
၃။ မူးယစ္ေသာက္စားျခင္းငွာ လုံ႔လျပဳျခင္း။
၄။ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားကို ေသာက္သုံး မွီဝဲျခင္း။
၎အဂၤါေလးပါး ညီၫြတ္ျပည့္စံုလွ်င္ ကံေျမာက္၏။ ထိုအ႒ကထာ၌ပင္ သုရာေမရယ(အရက္ ေသစာ ေသာက္စားျခင္း)မွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း အက်ိဴးတရား(၃၀)ပါးကို ျပပါတယ္။

၁။ ျဖစ္ျပီး ျဖစ္ဆဲ ျဖစ္လတၱံ႔ေသာ အလုပ္ကိစၥတုိ႔၌ ေကာင္းမြန္လ်ွင္ျမန္စြာ သိလြယ္ျခင္း။
၂။ အျမဲ မျပတ္ေသာ သတိတရားမ်ား ရွိျခင္း။
၃။ စိတ္ ဂေယာင္ေျခာက္ျခားမျဖစ္ဘဲ ရူးသြပ္မႈ မျဖစ္ျခင္း။
၄။ သတိလြတ္ကင္းမွ မျဖစ္ဘဲ ဉာဏ္ပညာ ရွိျခင္း။
၅။ မျပင္းမရိ လုံ႔လ ဝီရိယ ႐ွိျခင္း။
၆။ ပဋိသေႏၶအားျဖင့္ ထုိင္းမႈိင္းေနသူ မျဖစ္ျခင္း။
၇။ ပဋိသေႏၶအားျဖင့္ ဆြံ ့-အ ေနသူ မျဖစ္ျခင္း။
၈။ မေတြမေဝျခင္း။
၉။ မေမ့မေလ်ာ့ျခင္း။
၁၀။ အသိပညာ ဉာဏ္မနည္းျခင္း။
၁၁။ ကုိယ္လက္အဂၤါ ခက္ထန္ေရာ္ၾကမ္းတမ္းမႈ မရွိျခင္း။
၁၂။ ေဘးအန ရာယ္ကင္းျခင္း။
၁၃။ ေၾကာင့္ၾကမႈကင္းျခင္း။
၁၄။ မွန္ကန္ေကာင္းမြန္ေသာ စကားကုိေျပာဆုိေလ့ရွိျခင္း။
၁၅။ ကုန္းေခ်ာ ကုန္းတုိက္ေသာစကား၊ အက်ိဴးမဲ့ေသာစကားတို႔ကို မေျပာဆုိျခင္း၊ မုိက္ရိုင္း ၾကမ္းတမ္းစြာ မေျပာဆိုျခင္း။
၁၆။ ေန႔ည မျပတ္ မျပင္းမရိ လုံ႔လ ဝီရိယရွိျခင္း။
၁၇။ သူတပါး၏ ေက်းဇူးကုိ သိတတ္ျခင္း။
၁၈။ ျပဳလုပ္ၿပီးေသာ အမွ ကိစၥကုိ မေမ့မေလ်ာ့သိျခင္း။
၁၉။ ဝန္တုိတတ္မႈ မရွိျခင္း။
၂၀။ ေပးကမ္းစြန္႔ၾကဲလွဴဒါန္းမႈ ရွိျခင္း။
၂၁။ ကုိယ္က်င့္သီလႏွင့္ ျပည္စုံတတ္ျခင္း။
၂၂။ ရိုးသား ေျဖာင့္မတ္တတ္ျခင္း။
၂၃။ သူတစ္ပါးအား ရန္ျပဳတတ္ေသာ အမ်က္ ေဒါသနည္းပါးတတ္ျခင္း။
၂၄။ မေကာင္းမွ မ်ားကုိ ျပဳလုပ္ရမည္ကုိ ရွက္ျခင္း။
၂၅။ မေကာင္းမႈမ်ားကုိ ျပဳလုပ္ရမည္ကို ေၾကာက္ျခင္း။
၂၆။ ေျဖာင့္မတ္ မွန္ကန္ေသာ အယူရွိျခင္း။
၂၇။ ႀကီးျမတ္ေသာ ေကာင္းမႈႏွင့္ ျပည့္စုံတတ္ျခင္း(ရွိျခင္း)။
၂၈။ ပညာဉာဏ္ ရွိႏိုင္ျခင္း။
၂၉။ ပညာရွိ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္း။
၃၀။ အက်ိဴးရွိသည္ မရွိသည္တုိ႔၌ လိမၼာျခင္း (ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈတို႔ကို ခဲြျခား၍ သိတတ္ျခင္း)။
ဟူေသာ အက်ိဴးတရားတုိ ့ျဖစ္သည္။
ဤအက်ိဴးတရား(၃၀)မွ ေျပာင္းျပန္ယူေသာအားျဖင့္ အက်ိဴးအျပစ္(၃၀)ကုိလည္း ဤနည္းမွီ၍ သိပါေလ။

အရက္ေသစာေသာက္စားျခင္း အျပစ္ျပဝတၳဳအေနျဖင့္ -
ေရွးအခါက ဘုရင္တစ္ပါးသည္ ေသရည္အရက္ေၾကာင့္ သားငယ္အား မိမိကိုယ္တိုင္သတ္ခဲ့ဖူး၏။ သူသည္ အသားဟင္းကိုလည္း တက္မက္သူျဖစ္၏။ တစ္ေန႔သ၌ ဘုရင္ႀကီး ေသရည္ေသာက္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ပြဲေတာ္တည္ရန္ အခ်ိန္က်ေသာေၾကာင့္ စားေတာ္ခ်က္သည္ အသားဟင္းမပါ၍ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔စြာျဖင့္ မိဖုရားႀကီးအား အကူ အညီေပးႏိုင္ရန္ ေတာင္းပန္ေလွ်ာက္ထား၏။ မိဖုရားႀကီးက "ဘုရင္ႀကီးသည္ သူ၏ခ်စ္လွစြာေသာ သားငယ္ေလးအား ေတြ႔ျမင္ရလွ်င္ အသားမပါသည္ကို ဘုရင္ႀကီးေမ့သြား လိမ့္မည္၊ မစိုးရိမ္ပါႏွင့္ဟူ၍ စားေတာ္ခ်က္အား ႏွစ္သိမ့္လိုက္၏။ ဘုရင္ႀကီးပြဲေတာ္ တည္ခ်ိန္တြင္ အသားဟင္းမပါသည္ကို သိၿပီးအမ်က္ထြက္ေတာ္မူခ်ိန္တြင္ မိဖုရားႀကီးက သားေတာ္ေလးအား ေပြ႔ခ်ီလာၿပီး ဘုရင္ႀကီးအား ဆက္သလိုက္ရာ ဘုရင္ႀကီးသည္ သားေတာ္ေလး၏လည္ပင္းကို ခ်ိဳးသတ္ၿပီး စားေတာ္ခ်က္္အား ခ်က္ခ်င္းခ်က္ခိုင္းၿပီး ဟင္းအျဖစ္သံုးေဆာင္ေတာ္မူေလသည္။ ေနာက္တစ္ေန႔နံနက္တြင္ မိဖုရားႀကီးအား သားေတာ္ေလးကို ဆက္သရန္ေျပာေသာအခါ မိဖုရားႀကီးလည္ ငိုၿပီး အေၾကာင္းစံုကို ေလွ်ာက္ထားလိုက္ရာတြင္ ဘုရင္ႀကီးသည္ ျပင္းစြာေနာင္တရခဲ့ေလ၏။ အရက္ေသစာေသာက္စားမူးယစ္ၿပီး ထိုကဲ့သို႔ မွားယြင္းခဲ့ေသာ ဆိုးရြားလွသည့္ သာဓကမ်ားမွာ မ်ားစြာရွိ၏။ ယခုဘ၀၌လည္းအက်ိဳးမရွိ၊ ေသလြန္လွ်င္လည္း အပါယ္သို႔ သြားရဦးမည္ျဖစ္၏။ လူျပည္ျပန္ေရာက္လာေသာအခါတြင္လည္း ႐ူးသြတ္ျခင္း၊ စိတ္မႏွံ႔ျခင္း စသည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားဆက္လက္ခံစားၾကရျပန္သည္။ ဆိုးက်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာ ေမြးထုတ္ေပးေသာ ေသရည္အရက္အား အဘယ့္ေၾကာင့္မ်ား ႏွစ္သက္ေနၾကသနည္းဟု မိမိကိုယ္မိမိ ေမးခြန္းထုတ္ရန္ အလြန္ေကာင္းလြန္းလွ၏။ မေကာင္းမွန္းသိ မွားေနမွန္းသိေသာ္လည္း အဘယ္ေၾကာင့္မ်ား မေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ဘဲ မွဲ၀ဲေနၾကသနည္း။ မိမိစိတ္ကိုႏိုင္ေအာင္ အထူးအားျဖင့္ ေစာင့္ေရွာက္ၿပီး ထိုမေကာင္းေသာ ေသရည္အရက္တို႔အား ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ ဥပါသကာ ဥပါသိကာအျဖစ္ ခံယူေဆာက္တည္ျခင္းျဖင့္ မိမိအက်ိဳးသာမက ေလာကအက်ိဳးကိုလည္း ေစာင့္ေ႐ွာက္ႏိုင္သူျဖစ္ေအာင္ လူငယ္လူႀကီးအားလံုး အထူးပင္ ႀကိဳးစားသင့္ေပသည္။

⬇ မွီျငမ္း ⬇