Czy przebaczenie to zawsze słuszna droga?
Wyobraźmy sobie, że spędzasz czas w pracy, a Twoja druga połówka dzwoni do Ciebie, że spędziła noc z kochankiem, kochanką. Jak w takiej sytuacji, w pierwszym momencie się czujesz, jak pokierujesz swoim życiem przez najbliższe dni, miesiące. Jak pokierujesz swoimi emocjami, uczuciami i związkiem. Wyobraź sobie taką hipotetyczną sytuacje dość żywo. A teraz skupimy się na przebaczaniu. Czy uda Ci się przebaczyć partnerowi? Ogólnie dotyczy to wiele aspektów życia, ale bardziej się tutaj skupie na relacjach w związkach. Natomiast na chwilę można pomyśleć o innych sytuacjach jak o rodzicach, którzy wybaczają zabójcy swojego dziecka, albo niesprawiedliwie skazani, którzy wybaczają systemowi. Tutaj za przykład można podać Nelson Mandela, który w 1994 roku obejmując urząd prezydenta powiedział, że cieszy się, że widzi tutaj strażników z wiezienia kiedy go przetrzymywano 18 lat. Gdzie otrzymywał bardzo małe racje żywieniowe i w zamian ciężko pracował. Potem wyjaśnił, że gdyby im nie potrafił przebaczyć, to jego życie przez cały czas było związane z goryczą i nienawiścią. Jest to inspirująca wiadomość, ponieważ i wszelkie badania naukowe potwierdzają słuszność takiego postępowania. Więc bez znaczenia czy chodzi o codzienne sytuacje i małe przewinienia czy tak dramatyczne historie opisane wyżej, przebaczenie na kila sposób zwraca człowiekowi jego wolność.
A jak to dokładnie wygląda z naukowego punktu widzenia?
"Błądzić jest rzeczą ludzką, a przebaczać rzeczą boską". Wielu z nas w życiu spotkało się z tym, że przebaczenie to dobra rzecz. Zastanówmy się. Przebaczenie wymaga całkowitej zmiany nastawienia do ludzi którzy wyrządzili nam krzywdę oraz zachowania w stosunku do tej osoby. Od chęci zemsty i zgorzknienia, należy przejść do życzliwości, pozytywnych działań emocji i myśli. Przebaczenie pozwala wyzwolić się z nienawiści i złości. Ma pozytywny wpływ na relację między ludźmi, a ostatecznie przynosi nam szczęście i zdrowie. Z tego co już wiadomo i co potwierdzają badanie, prawdziwe i szczere przebaczenie pozwala nam się uwolnić od negatywnych emocji spowodowanych przez krzywdę jaka nas spotkała. Pomaga oddalić gniewne, negatywne myśli. Pozytywnie wzmacnia nasze spojrzenie na świat i podnosi poziom zadowolenia z życia. Może sprzyjać w pozytywnych relacjach w małżeństwie. Ma także pozytywny wpływ na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. A co ciekawe ma także pozytywny wpływ na efektywność w pracy. Więc jeżeli nosicie w sercu ból, który został spowodowany przez waszych partnerów czy przez inne osoby w innych sytuacjach, może warto pomyśleć o przebaczeniu. Badania, które były przeprowadzane pod kątem przebaczania, przyniosły wpływ wielu grupach, takich jak: ofiary kazirodztwa, rodziców którzy wzmagają się z emocjami po utracie samobójczą śmiercią swoich dzieci, w małżeństwach, skrzywdzonych dzieci, wśród grupy mężczyzn których partnerki poddały się aborcji wbrew ich woli, a także rozwodników wplątanych w konflikt gdzie głównym tłem jest walka o opiekę nad dzieckiem.
Badacze odkryli, że np. jeżeli nie uda się mężowi wybaczyć złego traktowania przez żonę, to wtedy jej przewinienie już zawsze będzie rzutować na ich przyszłe relacje i nawet stanie się kością niezgody która na stałe zagości w ich relacjach i uniemożliwi rozwiązanie konfliktów w małżeństwie. Dzięki przebaczeniu unikniemy tego błędnego koła, i dodatkowo wpłynie to na cieplejsze myśli i relacje.
W jednym z badań także wykazano, że przebaczenie jednej osobie czy to żona czy sąsiad czy jeszcze inna , rzutuje na polepszenie na relacje z innymi ludźmi.
Teraz drugi aspekt. Przebaczenie, przebaczeniem, ale nie możemy dać sobą pomiatać.
Bo przecież jeśli przebaczenie jest takie wspaniałe i tyle ludzi świeci przykładem, to w rzeczywistości dlaczego tego tak chętnie nie praktykujemy w naszym życiu? Skąd mamy te mieszane uczucia jak obserwujemy z maltretowaną kobietę czy mężczyznę, którzy kolejny raz przebaczają partnerom te większe i mniejsze winy. Ciekawą odpowiedź na to pytanie przynoszą psychologowie, badacze, ewolucyjni i społeczni. Zatem opcja przeżycia i wydania na świat swojego potomstwa, zależy czasami od zdolności i umiejętności przebaczania, ale uwaga czasami od zdolności do przeprowadzenia zemsty. Przy czym ma tutaj też znaczenia zdolność rozróżnia takich sytuacji. Zbyt szybie i pochopne wybaczenie może zaszkodzić nam i negatywnie wpłynąć na poczucie własnej wartości. Możemy po czasie żałować, że nie zdobyliśmy się na bardziej intensywną reakcję. I tutaj druga strona medalu, bo związek może na tym ucierpieć, że partner nie dostał odpowiedniej nauczki i zaniecha próby poprawy swojego zachowania. Przebaczając za często i za szybko możemy stracić z oczu przede wszystkim nasze własne wartości i przestaniemy widzieć prawdziwe problemy, które dotyczą naszych relacji z partnerem, a jednocześnie możemy wyrazić zgodę na to, że partner nami pomiata i nie szanuje nas.
Więc w jakim momencie możemy przebaczać a w jakim nie?
I tutaj mamy do dyspozycji pewne kryteria, które pozwolą w jakiś stopniu określić czy wybaczenie będzie miało negatywny wpływ czy pozytywny na sytuację.
W przypadku związków przebaczenie przyniesie pozytywne skutki kiedy partner postąpił nie właściwie, ale Ty masz przekonanie, że związek przetrwa i Tobie na tym zależy, a także ze wierzysz w to, że partner już drugi raz nie powtórzy takiej sytuacji oraz Cię więcej nie skrzywdzi i jeżeli negatywne zachowania partnera należą do rzadkości.
Jak wykazują kolejne badania, w związku w którym partner wybaczył osobie, która notorycznie zachowywała się nie w porządku wobec drugiej osoby, to w takich sytuacjach liczba problemów w związku tylko rosła i powstawały coraz to większe problemy. W drugą stronę też to działa, jeżeli wybaczyliśmy partnerowi, który rzadko sprawiał problemy, takie pary deklarowały, poprawę sytuacji w związku. Także, przebaczenie partnerowi, który wykazuje chęć poprawy i jest skruszony daje pozytywny wpływ na postrzeganie własnej wartości i tożsamości. Niestety inaczej się dzieje jeżeli przebaczamy recydywiście. Samopoczucie ulega znacznemu pogorszeniu.
Przebaczenie wymaga ogromnego wysiłku, ale często ten wysiłek w perspektywie czasu może nam się wyjść na dobre osobiście jak i w naszej relacji może dojść do dużej poprawy.
Jeżeli wszystkie znaki wskazują na to, że partner nie ma wyrzutów sumienia i może zrobić coś ponownie, to wtedy trudno uznać przebaczenie za odpowiednią drogę. Jeżeli odczuwasz głęboki i ciągły niepokój, należy to zmienić. Wtedy pozostaje nam odejść zanim będzie za późno. Należy jednak pamiętać, że rozstania, separacje i rozwody to tak osobiste decyzje, że nikt nam tutaj nie powie co mam zrobić, tylko sami musimy podjąć decyzje.
W przypadku związku, też musimy rozważać dlaczego przebaczamy. Czy dlatego, że nam naprawdę zależy na drugiej osobie i wierzymy, że to się nie powtórzy czy dlatego, że boimy się, że już zostaniemy sami.
A jakie są Wasze doświadczenia z przebaczaniem? Jeżeli macie ochotę podzielcie się tym w komentarzu.
Pozdrawiam @tomii
Zdjęcia z Pixabay
Przy pisaniu artykułu wspomagałem się książką "Mity o szczęściu" Sonja Lyubomirsky