Kto z nas nie chcia艂by do偶y膰 100 lat lub wi臋cej? My艣l臋, 偶e wi臋kszo艣膰 chcia艂aby zdmuchn膮膰 na torcie 100 艣wieczek.
殴r贸d艂o: pixabay.com
艢rednia d艂ugo艣膰 偶ycia jest najd艂u偶sza w Hong Kongu i Japonii. W Hong Kongu Kobiety 偶yj膮 艣rednio 87,34 lat, a m臋偶czy藕ni 81,32 lat. W Japonii jest bardzo podobnie. Przeci臋tna d艂ugo艣膰 偶ycia Japonek to 87,14 lat, a Japo艅czyk贸w to 80,98 lat.
Najstarszym m臋偶czyzn膮 na 艣wiecie, kt贸rego metryka zosta艂a potwierdzona by艂 Japo艅czyk Jiroemon Kimura. Zmar艂 w 2013 r. Prze偶y艂 116 lat i 54 dni. Obecnie jak podaje Wikipedia "najstarszym 偶yj膮cym cz艂owiekiem jest 117-letnia Japonka Nabi Tajima (ur. 4 sierpnia 1900). I najstarszym 偶yj膮cym m臋偶czyzn膮 jest 112-letni Japo艅czyk Masazo Nonaka (ur. 25 lipca 1905)."
Jiroemon Kimura urodzi艂 si臋 w 1897 r. Przez 40 lat by艂 listonoszem, a po przej艣ciu na emerytur臋 zaj膮艂 si臋 upraw膮 roli. Jako rolnik pracowa艂 do dziewi臋膰dziesi膮tego roku 偶ycia. Mia艂 siedmioro dzieci. Jego ojciec umar艂 w wieku 65 lat, a matka maj膮c 78 lat, nie nale偶eli wi臋c do d艂ugowiecznych. Natomiast jeden z jego braci podobnie jak on do偶y艂 100 lat. Wi臋kszo艣膰 偶ycia sp臋dza艂 aktywnie, prawie nie chorowa艂, jad艂 trzy razy dziennie - owsiank臋, zup臋 miso i warzywa. By艂 pozytywnie nastawiony do 偶ycia.
殴r贸d艂o: Wikipedia. Jiroemon Kimura
Na opublikowanej w Wikipedii li艣cie aktualnie 偶yj膮cych superstulatk贸w (termin ten odnosi si臋 do os贸b, kt贸re maja ponad 110 lat) widnieje a偶 21 os贸b z Japonii. Lista liczy 艂膮cznie 40 nazwisk, wi臋c a偶 nieco ponad 50% d艂ugowiecznych pochodzi w艂a艣nie z kraju kwitn膮cej wyspy. Zadziwiaj膮ce, prawda?
Ale to nie wszystko, bowiem w tym kraju jest miejsce gdzie du偶y odsetek 偶yj膮cych tam ludzi naturalnie do偶ywa s臋dziwego wieku i z regu艂y ciesz膮 si臋 dobrym zdrowiem. Tym miejscem jest Okinawa.
To wyspa le偶膮ca w strefie subtropikalnej. Okre艣lana jest japo艅skimi Hawajami. 艢rednioroczna temperatura wynosi tam ok 22 st C. Temperatura powietrza nigdy nie spada poni偶ej 10 st C. Na wyspie wyst臋puje pora deszczowa i sucha. Jest ciep艂o, rosn膮 palmy, s膮 pi臋kne pla偶e, ro艣linno艣膰 czyli jest jak w raju. A raczej by艂oby gdyby nie tajfuny czyli cyklony tropikalne, kt贸re corocznie nawiedzaj膮 Okinaw臋 oraz dotykaj膮ce ten pi臋kny zak膮tek trz臋sienia ziemi.
W 2004 r. na Okinawie mieszka艂o ok. 400 stulatk贸w (Wikipedia). Jest to jedna z tak zwanych niebieskich stref czyli miejsc na Ziemi gdzie wi臋kszy ni偶 normalnie odsetek ludzi osi膮ga bardzo podesz艂y wiek przy wzgl臋dnie dobrym zdrowiu.
殴r贸d艂o: pixabay.com. Okinawa
Dan Buettner badacz d艂ugowieczno艣ci w swojej ksi膮偶ce pt. "Niebieskie strefy" tak opisuje spotkanie ze studwuletni膮 Kamad膮 Nakazato - jedn膮 z Japonek mieszkaj膮c膮 na Okinawie.
"Poprosi艂em j膮, oby opisa艂a mi, jak wygl膮da jej poranek.
-Wstaj膮 oko艂o sz贸stej, parz臋 dzbanek herbaty ja艣minowej i jem 艣niadanie, przewa偶nie zup臋 miso z warzywami. Potem - pokaza艂a palcem na drzwi - id臋 do 艣wi臋tego zagajnika, 偶eby pomodli膰 si臋 za zdrowie wioski i podzi臋kowa膰 bogom, 偶e maj膮 j膮 w opiece. (...)
W po艂udnie wychodzi艂a do ogrodu za domem, 偶eby zebra膰 zio艂a i warzywa na obiad.
-Bylica japo艅ska nadaje ry偶owi wyrazisty smak, a dzi臋ki kurkumie zupa staje si臋 bardziej ostra - powiedzia艂a. - Nie jem zbyt du偶o. Warzywa sma偶one po chi艅sku i czasem troch臋 tofu.
-A mi臋so? - spyta艂em.
-A tak, lubi臋 mi臋so ale nie zawsze. Kiedy by艂am ma艂a, jad艂am mi臋so tylko w Nowy Rok. Nie jadam go codziennie.
-Czy kiedykolwiek jad艂a pani hamburgera lub pi艂a col臋? - zapyta艂em.
Kamanda zmarszczy艂a czo艂o nachyli艂 si臋 do c贸rki prosz膮c o wyt艂umaczenie.
-Nigdy w 偶yciu nie pi艂a coli - odpar艂a c贸rka. - Przed kilkoma laty, kiedy pierwszy raz zobaczy艂a hamburgera, spyta艂a: "Co si臋 z tym robi?".
-Moja matka od偶ywia si臋 tak jak kobietom w jej wieku nakazuje tradycja. Od偶ywia si臋 g艂贸wnie warzywami z ogr贸dka: rzodkwi膮 daikon, gorzkim melonem, czosnkiem, cebul膮, papryk膮 i pomidorami. Czasem uzupe艂nia diet臋 rybami i tofu. Przez ca艂y dzie艅 wypija dzbanek gorzkiej zielonej herbaty. (...)
Nast臋pnie dowiedzia艂em si臋, 偶e Kamanda popo艂udniami drzemie, wykonuje lekkie prace w ogr贸dku, a oko艂o szesnastej spotyka si臋 z grup膮 przyjaci贸艂ek (...) na sake i plotki. Przed osiemnast膮 zjada symboliczn膮 kolacj臋, sk艂adaj膮c膮 si臋 na przyk艂ad z zupy rybnej, sezonowych warzyw, dymki, sta艂y i ry偶u. O dwudziestej pierwszej zwykle le偶y ju偶 w 艂贸偶ku."
Autor dowiedzia艂 si臋 jeszcze, 偶e stulatka przez pi臋膰dziesi膮t lat jad艂a s艂odkie ziemniaki na 艣niadanie, obiad i kolacj臋 i teraz ju偶 ich nie je bo jej zbrzyd艂y.
Okazuje si臋, 偶e na Okinawie ludzie, kt贸rzy w zdrowiu do偶yli ok 100 lat charakteryzowali si臋 tym, 偶e prowadzili styl 偶ycia maj膮cy kilka wsp贸lnych element贸w. Oto one:
Wszystkie posi艂ki sk艂adaj膮 si臋 g艂贸wnie z ro艣lin. Codziennie jedz膮 ca艂膮 mas臋 r贸偶norodnych warzyw i owoc贸w, s艂odkie ziemniaki, tofu, soja, miso i ry偶 oraz wodorosty i zio艂a. Mi臋so jedz膮 okazjonalnie przy okazji 艣wi膮t. Ich dieta sk艂ada si臋 g艂贸wnie z w臋glowodan贸w, niewielkich ilo艣ci bia艂ka i t艂uszczu. Jest bogata w b艂onnik, witaminy, minera艂y i antyutleniacze. Nie jedz膮 wysokokalorycznych posi艂k贸w. Nie spo偶ywaj膮 偶ywno艣ci przetworzonej przemys艂owo i junk food. W badaniach nie zanotowano aby jedli gluten i nabia艂.
殴r贸d艂o: pixabay.com
Szczeg贸lnie ciekawym warzywem, cz臋sto jedzonym i uprawianym na Okinawie w przydomowych ogr贸dkach jest gorzki melon czyli przep臋kla og贸rkowata nale偶膮ca do rodziny dyniowatych. Wygl膮da jak pomarszczony og贸rek. Sk贸rk臋 ma gorzk膮, a bia艂y mi膮偶sz jest s艂odkawy.
殴r贸d艂o: pixabay.com
Z zi贸艂 najcz臋艣ciej s膮 u偶ywane kurkuma, imbir i bylica japo艅ska. Ka偶de z nich ma bardzo bogate dzia艂anie prozdrowotne.
殴r贸d艂o: pixabay.com
Starsi Okinawczycy do p贸藕nych lat s膮 aktywni fizycznie. Spaceruj膮, uprawiaj膮 ogr贸dek, wykonuj膮 prace domowe. Codziennie przebywaj膮 poza domem. Korzystaj膮 ze s艂o艅ca.
殴r贸d艂o: pixabay.com
Stuletni mieszka艅cy Okinawy s膮 pozytywnie nastawieni do 偶ycia. Pomimo cz臋sto nie艂atwego 偶ycia we wcze艣niejszych latach doceniaj膮 obecne, ciesz膮 si臋 nim. Potrafi膮 zapomnie膰 o ci臋偶kiej przesz艂o艣ci i cieszy膰 si臋 tym co jest teraz.
Okinawczycy, kt贸rzy do偶yli s臋dziwego wieku utrzymuj膮 sta艂e i cz臋ste kontakty z rodzin膮 i znajomymi. 呕ycie towarzyskie jest wa偶nym elementem ich codzienno艣ci.
Budz膮 si臋 rano z ch臋ci膮 do 偶ycia. Nawet w p贸藕nej staro艣ci maj膮 pow贸d aby wsta膰 z 艂贸偶ka i aktywnie zacz膮膰 dzie艅. Maj膮 okre艣lony cel 偶ycia, co powoduje, 偶e czuj膮 si臋 potrzebni.
Niestety obecnie niebieska strefa zanika ju偶 na Okinawie. Jej mieszka艅cy odchodz膮 od tradycyjnego stylu 偶ycia na rzecz nowoczesnego, konsumpcyjnego.
殴r贸d艂o: Pixabay.com. Okinawa
Nowoczesna medycyna skutecznie przed艂u偶a nam 偶ycie. 艢rednia d艂ugo艣膰 ludzkiego 偶ycia wyd艂u偶a si臋 z roku na rok. Z danych GUS wynika, 偶e w Polsce w 2016 r. m臋偶czy藕ni 偶yli przeci臋tnie 73,9 lat, a kobiety 81,9 lat. Jednak obecnie bardzo cz臋sto d艂ugo艣膰 偶ycia nie idzie w parze z jego jako艣ci膮. Najcz臋艣ciej starsi ludzie w Polsce s膮 schorowani, latami choruj膮 na r贸偶ne dolegliwo艣ci.
Najcz臋stsz膮 przyczyn膮 艣mierci os贸b starszych s膮 choroby uk艂adu kr膮偶enia (a偶 54%), g艂贸wnie choroba niedokrwienna serca oraz mia偶d偶yca (na mia偶d偶yc臋 chorowano ju偶 w epoce kamienia prowadz膮c o niebo zdrowszy trybl 偶ycia ni偶 obecnie). Drug膮 najcz臋stsz膮 przyczyn膮 艣mierci w starszym wieku s膮 nowotwory (ok. 25%).
Do偶y膰 100 lat w demencji, z parkinsonem lub alzheimerem i na dodatek w pampersie. 呕y膰 dwadzie艣cia lat po udarze, z parali偶em, na w贸zku w domu spokojnej staro艣ci. Zaczyna膰 i ko艅czy膰 dzie艅 gar艣ci膮 tabletek podtrzymuj膮cych 偶ycie, o fatalnych skutkach ubocznych, a wolny czas wype艂nia膰 wizytami u lekarzy. Nic fajnego. C贸偶 z tego, 偶e medycyna zapewni nam niesamodzielne 偶ycie pe艂ne chor贸b, b贸lu i cierpienia.
Czy nie rozs膮dniej pomy艣le膰 o tym zawczasu i na艣ladowa膰 tych kt贸rzy odnie艣li w tym sukces, do偶ywaj膮c 100 lat w zdrowiu, rado艣ci, aktywno艣ci i znacznej niezale偶no艣ci.
Wyb贸r nale偶y do nas. Ka偶dy mo偶e stworzy膰 sobie swoj膮 w艂asn膮 niebiesk膮 stref臋.
殴r贸d艂a:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Najstarsi_ludzie
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_%C5%BCyj%C4%85cych_superstulatk%C3%B3w
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jir%C5%8Demon_Kimura
https://en.wikipedia.org/wiki/Longevity_in_Okinawa
http://pulsazji.pl/2017/08/22/dlugosc-zycia-japonczykow/
http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/trwanie-zycia/trwanie-zycia-w-2016-r-,2,11.html
Dan Buettner, Niebieskie strefy, Galaktyka
H. Garcia, F. Miralles, Ikigai. Japo艅ski sekret d艂ugiego i szcz臋艣liwego 偶ycia, Muza
Pozdrawiam,
@tapioka