Daha önce Bitcoin ile işlem yaptıysanız alıcı adresinizin değişme eğiliminde olduğunu fark etmişsinizdir. Bunun nedeni Hierarchical Deterministic adı verilen bir özelliğin kullanılmasıdır. Bu cüzdanlar Türkçe'ye Hiyerarşik Belirleyici cüzdanlar olarak çevrilirler ve HD kısaltmasını alırlar. Yazının devamında bu cüzdanlarda daha yakından bakacağız.
Bitcoin ve Bitcoin türevlerinde (Litecoin, Bitcoin Cash) değişen adresler kullanılır. Bunun nedeni de hiyerarşik belirleyici cüzdanlar olarak bilinen gelişmiş bir özelliği kullanmalarıdır. Bir Bitcoin adresini kullandığınızda, kullanmanız için yeni bir tane adres oluşturulur ve açık anahtarlar olarak da bilinen bu adresler özel anahtarınıza bağlı yeni bir özel anahtar tarafından yönetilmeye başlar. Elbette daha önce Bitcoin yollamak için kullandığınız adresler de hala ulaşılabilir ve kullanılabilir ancak bu adreslerin her birindeki kripto paraya yalnızca o adresle eşleşen özel anahtar kullanılarak erişilebilir. Biraz karışık durduğunun farkındayım ancak mümkün olduğunca basit anlatmaya çalışacağım.
Tüm Bitcoin türevi cüzdanlarınız Genişletilmiş Anahtar Çifti (Extended Key Pair) adı verilen bir açık anahtar ve bir özel anahtara sahiptir. Bu anahtar çifti Genişletilmiş Açık Anahtar (Extended Public Key (xpub)) ve Genişletilmiş Özel Anahtar (Extended Private Key (xpriv)) olarak isimlendirilir. Her işlem yaptığınızda Bu anahtar çifti tarafından yeni bir özel anahtar ve açık anahtar oluşturulur. Bu nedenle de işlem yaptıkça alıcı adresinizin değiştiğini görürsünüz. Yeni oluşturulan açık anahtarınız ve özel anahtarınız ana anahtar çiftinize bağlıdır ve geçmişte kullandığınız tüm anahtarlarınızla birlikte ulaşılabilir durumdadır.
Genişletilmiş Özel Anahtar (xpriv) geçmişte oluşturulmuş ve gelecekte oluşturulacak olan tüm hesaplarınıza erişebilir. Ancak bu anahtar tarafından oluşturulan diğer özel anahtarlar sadece o anahtarla eşleşen açık anahtarın hesabına ulaşabilir.
Genişletilmiş Açık Anahtar (xpub) ise tüm farklı adreslerinizin bakiyelerini görüntülemek için kullanabileceğiniz bir adrestir. Maksimum gizlilik için bu adresi paylaşmamanız önerilir. Genişletilmiş Açık ve Özel anahtar çifti sadece Hiyerarşik Belirleyici Cüzdanlar'dan yararlanan kripto para birimleri tarafından kullanılmaktadırlar.
Genişletilmiş Anahtar Çifti'nin avantajları nedir?
Genişletilmiş Anahtar Çifti'nin iki tane belirgin avantajı vardır. Bunlardan bir tanesi gizlilik, diğeri ise güvenliktir. Blok zincirleri herkese açık olduğundan dolayı açık adresinizi bilen bir kişi kolayca o adreste ne kadar kripto paranız olduğunu da bilebilir. Eğer birden fazla adrese sahipseniz tam bakiyeniz de bu sayede gizli kalacaktır.
Örneğin Bitcoin adreslerinizden bir tanesini internette bir yerde paylaştınız ve oraya küçük miktarlarda bağış yapılmasını istiyorsunuz. Blok gezgini üzerinden isteyen herkes paylaştığınız adreste ne kadar Bitcoin olduğunu görebilecektir. Eğer sahip olduğunuz Bitcoin'ler farklı adreslerdeyse bunun için endişelenmenize de gerek kalmayacaktır.
Diğer yandan gizlilik kadar güvenlik de çok önemlidir. Daha önce de birçok defa söylediğim gibi bir hesabın özel anahtarına sahip olan o hesaba da sahip olacaktır. Özel anahtarınızın bir şekilde ifşa olması durumunda hesabınızdaki tüm parayı kaybetmek yerine sadece özel anahtarı ifşa olan hesaptaki parayı kaybetmeyi herkes tercih edecektir.
Image Resources
Image 1 - Pixabay.com
Image 2 - Pixabay.com
This article was traslated from Ledger Academy
