Kriyāviśēṣa mhaṇajē ēkhādyā bhāṣēcā ēka mahatvācā bhāga āhē kāraṇa tē kriyā (kriyāpada) kasē kēlē jātē hē vyakta karatāta. Jēvhā āpaṇa hē varṇana karū icchita asatō kī kriyā kitī vēḷā kēlī jātē, tēvhā āmhālā vāranvāratēcē kriyāviśēṣa vāparaṇē āvaśyaka āhē. Parantu tē vēgaḷē kasē āhēta āṇi āpaṇa tē kuṭhē vēgaḷē karāla? Śōdhaṇyāsāṭhī puḍhē vācā.
Vāranvāratēcē kriyāviśēṣa mhaṇajē kāya?
Vāranvāratā ēka kriyāviśēṣa kārya karatē kitī vēḷā varṇana. Punarāvr̥ttī kī sahā mukhya ĕḍavhānsabalsa āhēta jē āmhī iṅgrajī madhyē vāparatō: Nēhamī, sāmān'yata: (Kinvā sāmān'yata:), Sahasā, kadhī kadhī, kvacitaca āṇi kadhīkadhī. Tē vāranvāratēcyā pātaḷīta bhinna āhēta, jasē kī āpaṇa.

Āpaṇa kvacitaca'paryāyī' mhaṇūna'kvacitaca' vāparu śakatō, parantu ādhunika iṅgrajīmadhyē tē phārasā sāmān'ya nāhī.
Vāranvāratēcyā a̔ĕvŏrḍasacī sthitī
jasē āpaṇa varīla sāraṇīta baghū śakatā, vāranvāratēcē kriyāviśēṣaṇa karitā sarvāta sāmān'ya sthitī viṣaya āṇi kriyāpadācyā daramyāna asatē. Yēthē kāhī itara udāharaṇē āhēta:
Sārā nēhamī śanivārī sandhyākāḷī bāhēra jātō
ticē priyakara sahasā ticyā vara ucalatē āṇi tē śahara madhyabhāgī jā.
Tē sahasā mitrānśī bhēṭatāta āṇi ēkatra pēya dētāta.
Hivāḷyāta tē kāhīvēḷā sinēmākaḍē jātāta.
Tē kvacitaca unhāḷyāta jātāta kāraṇa tē bāhēraca rahātāta
madhyarātrīcyā ādhī tē gharī paratatāta.
Yā niyamāmadhyē apavāda āhē'hō' asaṇē. Kriyāpada'vāparaṇyāsa' vākyān̄cyā arthānē, vāranvāratācē kriyāpada kriyā kēlyānantara kriyā kēlyānantara yētē. Udāharaṇārtha:
Śanivārī rātrī śaharācyā madhyabhāgī barēca lōka asatāta.
Pārka karaṇyāsāṭhī ēka sthāna śōdhaṇē anēkadā kaṭhīṇa asatē.
Paṇa āmacē mitra kadhīhī vēḷēvara nasatīla mhaṇūna āmhī uśīra jhālyāsa kāhī pharaka paḍata nāhī.
Baryācadā iṅgrajīmadhyē asē āhē kī, yā niyamāta badala āhēta. Udāharaṇārtha, ēkhādyā vākyācyā suruvātīsa'kadhī kadhī' āṇi'sāmān'yataḥ' kriyāviśēṣa ṭhēvaṇē śakya āhē.
Kāhī vēḷā tī āpalyā mitrānśī ticyā gr̥hapāṭha karatē.
Sahasā tē svata: Cē abhyāsa karatāta.
Paṇa viṣaya āṇi kriyāpadācyā daramyāna vāranvāratēcē sarva kriyāviśēṣa ṭākaṇyācē niyama pāḷaṇē sōpē āhē. Phakta lakṣāta ghyā kī kriyā'bhinna asaṇē' vēgaḷē āhē āṇi tyā nantara kriyāviśēṣa lāvā.
Praśna phŏrma
vāranvāratēbaddala praśna vicāraṇyāsāṭhī, āmhī sāmān'yata: 'Kitī vēḷā...?' Vāparatō. Udāharaṇārtha:
Āpaṇa kitī vēḷā citrapaṭa baghatā?
Tō kitī vēḷā ṭēnisa khēḷatō?
Kitī vēḷā gāḍyā uśīrā pōhōcatāta?
Paṇa vāranvāratēcyā kriyāviśēṣānē praśna vicāraṇē dēkhīla śakya āhē. Udāharaṇārtha:
Āpaṇa sahasā yēthē ālā āhāta kā?
Tī nēhamī itakē kaṭhīṇa kāma karatē kā?
Tē kadhīhī vēḷēvara paisē dētāta kā? (Praśnānsāṭhī'kadhīhī' aivajī'kadhīhī')
mŏḍēla varksa āṇi ŏksilīrī varksa saha phrikvēnsīcē a̔ĕḍavharsa
vākyamadhyē ēka kriyāpada kriyā asalyāsa, āmhī tyāsa āṇi mukhya kriyāpadācyā ādhī vāranvāratācē kriyāviśēṣa ṭhēvalē. Udāharaṇārtha:
Āpaṇa nēhamī āpalyā sarvōttama prayatna karaṇē āvaśyaka āhē
āmhī sahasā āmacyā ṭrēnavara ēka āsana śōdhū śakatā.
Tē grāhakānsāṭhī kaṭhōra hō'ū nayē.
Samāna niyama ēka adhika kriyāpadēsāṭhī lāgū hōtō - vāranvāratācē kriyāviśēṣa sahāyaka kriyāpada āṇi mukhya kriyāpada yān̄cyā daramyāna āhē. Udāharaṇārtha:
Mī turkīlā kadhīca bhēṭa dilī nāhī
tō nēhamī mājhyā ṭēbalātūna gōṣṭī ghēta asatō. Hē kharōkharaca trāsadāyaka āhē
kālaparyanta āpaṇa kvacitaca kāmāvara uśirā pōhōcalā hōtā.
Sarāva
ātā āpaṇa vāranvāratēcyā kriyāviśēṣān̄cā vāpara karūna yā praśnān̄cī uttarē dē'ūna tyānnā kasē kārya karāvē yāsāṭhī kriyāviśēṣa kasē kārya karatāta hē pāhilē āhē:
Āpaṇa sahasā śanivārī rātrī kāya karatā?
Kitī vēḷā āpaṇa āpalā sarvōttama mitra pāhatā?
Āpaṇa kadhīhī thi'ēṭaramadhyē jāta āhāta?
Āpaṇa kitī vēḷā khēḷa khēḷatā kinvā vyāyāmaśāḷēta jātā?
Āpaṇa iṅgrajīta citrapaṭa kinvā ṭīvhī kāryakrama kadhīhī pāhatā?
Āpaṇa kadhī bēḍavara jāta asatō?
Āpaṇa rēsṭŏraṇṭamadhyē kitī vēḷā khāta āhō?
Āpaṇa kadhīkadhī kāma kinvā śāḷēsāṭhī uśīra karata āhāta kā?
