လက္ရွိျမန္မာ့စီးပြားေရးနယ္ပယ္တြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕ဟာ ေခတ္ေဟာင္းတုန္းကလို "တစ္ရာက်ပ္ရင္းရင္ တစ္ရာထပ္မက ျမတ္ခ်င္ၾကတယ္။" ဒီေတာ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ရဲ႕ အစဥ္အလာမဟုတ္တဲ့ ေစ်းကစားအျမတ္ရွာဖို႔ အားထုတ္ၾကတယ္။ ေျမေတြ၀ယ္ထားၿပီး ေျမေစ်း တက္ေအာင္ လုပ္ၾကတယ္။ ကားပါမစ္ေတြရေအာင္္လုပ္ၿပီး ခ်မ္းသာဖို႔ လုပ္ၾကတယ္။ ေဒၚလာကို ေစ်းကစားၾကတယ္။ ဘယ္ေဘာဂေဗဒ သီအိုရီနဲ႔ပဲေျပာေျပာ လြတ္လပ္တဲ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္ဆိုတာ ဒါမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ လက္၀ါးႀကီးအုပ္ အျမတ္ထုတ္မရတဲ့အခါ လက္ရွိစီးပြားေရး စနစ္ဟာ ပ်က္ေတာ့မွာပဲ စီးပြားေရးေတြက်ဆင္းေနၿပီလို႔ ၀ိုင္းေျပာၾကတယ္။
"တကယ္ေတာ့ စီးပြားေရးကို ျပ႒ာန္းတာဟာ ထုတ္လုပ္သူတို႔ရဲ႕ ေရာင္းအားနဲ႔ စားသံုးသူမ်ားရဲ႕ ၀ယ္လိုအားပဲျဖစ္ပါတယ္။"
ဒီေရာင္းအားနဲ႔ ၀ယ္အားကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး အျမတ္ရဖို႔ ႀကိဳးစားမႈဟာ "ထုတ္လုပ္သူကိုလည္း အက်ိဳးမျပဳသလို စားသံုးသူကိုလည္း အက်ိဳးမျပဳဘူး။" ေစ်းကြက္အင္အားစုေတြကိုသာ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားခြင့္ျပဳရင္ စီးပြားေရးဟာ တိုးတက္လာမွာအမွန္ပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္ စီးပြားေရး က်သလဲဆိုရင္ ေခတ္ေဟာင္းကရွိခဲ့တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးစနစ္ (Command Economy) ကေန လြတ္လပ္စြာ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားႏိုင္တဲ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ကို ေျပာင္းေနလို႔ပါပဲ။
သာမန္ျပည္သူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔႐ႈျမင္သံုးသပ္ရရင္ေတာင္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးဆိုတာလည္း အိမ္တစ္အိမ္ရဲ႕ စီးပြားေရးလည္ပတ္ေနသလိုပါပဲ ႐ိုး႐ိုးေလး ေတြးၾကည့္ၾကရေအာင္။ မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ဟာ ကိုယ့္မိသားစုထဲက ပိုက္ဆံေတြကို ဘတ္ၿပီး ငါ့လက္ထဲပိုက္ဆံဒီေလာက္ရွိတယ္ကြ ဆိုရံုနဲ႕ အဲ့မိသားစုက ခ်မ္းသာသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တျခားမိသားစုေတြဆီက ေငြေတြ ကိုယ့္အိမ္ထဲ ဘယ္လိုစီး၀င္လာေအာင္လုပ္မလဲ ဆိုတာက စီးပြားေရး ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕၀င္ေငြအမ်ားစုဟာ သယံဇာတ ေရာင္းတာကေနလာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီသယံဇာတေတြကို တန္ဖိုးျမင့္ထုတ္ကုန္ေတြအျဖစ္ေျပာင္းလဲထုတ္လုပ္ၿပီး တျခားႏိုင္ငံေတြကို ေစ်းေကာင္းေကာင္းနဲ႔ေရာင္းႏိုင္ရင္ ႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြေတြစီး၀င္လာမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ တရုတ္ ကိုးရီးယား ဂ်ပန္တို႔လို႔ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာကို စီးပြားျဖန္႔က်က္ဖို႔အသာထား အိမ္နီးခ်င္းထိုင္းႏိုင္ငံကဲ့သို႔ တန္ဖိုးျမင့္ထုတ္ကုန္ေတြထုတ္လုပ္ၿပီး ေရာင္းခ်ႏိုင္တဲ့ ထုတ္လုပ္မႈအင္အားစုေတြ၊ ေစ်းကြက္ေတြေတာင္ မရွိပါဘူး။ ဥပမာထိုင္းက သူ႕ႏိုင္ငံရဲ႕ ပင္လယ္ထြက္ ပစၥည္းေတြကို တန္ဖိုးျမင့္ထုတ္ကုန္ေတြအျဖစ္ေျပာင္းၿပီး US, EU ေတြထိ ေစ်းကြက္ေဖာက္ေနခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ေရထြက္ပစၥည္းေတြဟာ ျပည္ပႏိုင္ငံကို တစ္ဆင့္နိမ့္ေစ်းနဲ႕ ကုန္ၾကမ္း အစိမ္းလိုက္ႀကီးသာ တင္ပို႔ေနႏိုင္တဲ့ အေျခအေနသာ ျဖစ္လို႔ေနပါတယ္။ ထို႔အျပင္ ထိုႏိုင္ငံမ်ားက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ကုန္ေတြကို မ၀ယ္ဘူးဆို ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ေရာင္းစရာရွိလ်က္နဲ႔စီးပြား ပ်က္ရျပန္ေရာ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ စက္မႈ၊ အီလက္ထေရာနစ္ အေျခခံထုတ္ကုန္ေတြနဲ႔ ေစ်းကြက္ေဖာက္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္အလွမ္းေ၀းေနဆဲပါပဲ။ သို႔ေသာ္ ေျမသယံဇာတ၊ ေရသယံဇာတ မ်ားအေပၚအေျခခံတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ နယ္ပယ္မွာ အစိုးရက ဦးေဆာင္လ်က္ နည္းပညာ အရင္းအႏွီး ၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ရရွိေရး ဦးစားေပးၿပီး တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္မားမားမတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးကို ျမင့္တင္လာႏိုင္မွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ ေစ်းကြက္မရွာေပးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ပဲေစ်းေတြက်သလိုမ်ိဳး အျဖစ္မ်ိဳးေတြနဲ႔သာ ႀကံဳလာရမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။
(ေၾကးမံုသတင္းစာပါ စာေရးဆရာေအာင္ထူးရဲ႕ "အာဆီယံစီးပြားေရးအသိုက္အ၀န္းႏွင့္ CLMV ႏိုင္ငံမ်ား" ေဆာင္းပါးအခ်ိဳ႕မွ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ကို မွီျငမ္းေကာက္ႏုတ္ပါသည္။)
MSC #124