*** ေရႊ နွင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဆက္ႏႊယ္မွဳ ***
ေရႊသည္ အဖိုးတန္ရတနာ အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း ကုန္စည္ အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း သမိုင္းေႀကာင္းရွည္ႀကာစြာ ကုန္စည္အျဖစ္ေရာ ေငြေႀကးအျဖစ္ပါ ႀကားခံလဲလွယ္ေသာ ပစၥည္းျဖစ္သည္။ ေရႊသည္ ေပ်ာ့ေျပာင္းမွဳ ရွိျခင္း၊ သိပ္သည္းမွဳ ရွိျခင္း၊ အေရာင္ေတာက္ပျခင္း ၊လိုအပ္သလို ပံုသြင္းနိုင္ျခင္း စေသာ ဂုဏ္သတိၲမ်ားရွိသည့္ သတၲဳ ျဖစ္သည္။ ေရႊကို ပိုင္ဆိုင္ထားျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏ ျပယုဂ္တစ္ခုျဖစ္သည္။
သမိုင္းေႀကာင္းအရ အစိုးရမ်ားသည္ ေငြစကၠဴ မ်ားကို ေရႊျဖင့္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံထား၍ သံုးစြဲခ့ဲႀကသည္။ ေရႊ စံခ်ိန္စနစ္ဟု သိထားႀကသည္။ ယခု အခါမွာေတာ့ မည္သည့္ ေငြေႀကးကို မွ ေရႊေက်ာေထာက္ေနာက္ခံထားျခင္း မရွိ ႀကေတာ့ေပ။ သို႕ ေသာ္ ေရႊေစ်းနုန္းကို ေဖာ္ျပရာ၌ အေမရိကန္ေဒၚလာျဖင့္ စံသတ္မွတ္၍ ေဖာ္ျပရေသာေႀကာင့္ ေဒၚလာနွင့္ ေရႊ တို႕ အႀကား ထူးျခားေသာ ဆက္ႏႊယ္မွဳ ရွိေလသည္။
ေရႊသည္ ပကတိတန္ဖိုးရွိေသာေႀကာင့္ အက္ဆက္အေနျဖင့္ စုေဆာင္းရေသာ တန္ဖိုးႀကီး ရတနာ တစ္ပါးျဖစ္သည္။ သို႕ ေသာ္လည္း အေျခေနအခ်ိန္အခါအလိုက္ ၊ေခတ္အလိုက္ ၊ လူႀကိဳက္မ်ားမွဳ အလိုက္ ေစ်းနုန္း အတက္အက် ေတာ့ ရွိေလသည္။ အေမရိကန္ေဒၚလာကေတာ့ ကမၻာ့အရန္စုေဆာင္းထားရွိမွဳ အမ်ားဆံုး တန္ဖိုးႀကီး ေငြစကၠဴ ျဖစ္ျပီး ေဒၚလာေငြသည္ အျခားေသာေငြေႀကးမ်ားထက္ တန္ဖိုးတက္လာပါက ေရႊေစ်းနုန္းတန္ဖိုး က်လာမည္။ အဘယ့္ေႀကာင့္ ဆိုေသာ္ ေဒၚလာျဖင့္ ဝယ္ရေသာ ေရႊကို ဝယ္ယူရန္ ေငြမ်ားမ်ားပို ေပး ရေတာ့မည္ျဖစ္ေသာ ေႀကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေျပာင္းျပန္အားျဖင့္ ေဒၚလာေငြတန္ဖိုးက်လာပါက အျခားေငြေႀကးတို႕တြင္ ေငြလဲလွယ္နုန္း ေလွ်ာ့က် သြားေသာ ေႀကာင့္ ေရႊကို မ်ားမ်ားဝယ္နိုင္လာျပီး ေရႊတန္ဖိုးတက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ဝယ္လက္မ်ား ျခင္းသည္ ေစ်းနုန္း နိမ့္ေနရာမွ ျမင့္တက္လာေစသည္။
ေရႊသည္ ဘက္ေပါင္းစံု အသံုးတည့္ေသာအက္ဆက္ (multi-faceted asset) ျဖစ္ျပီး ပထဝီနိုင္ငံေရးမျငိမ္မသက္ျဖစ္ေနစဥ္ကာလမ်ားတြင္ ဝယ္စုႀကေလ့ရွိႀကသည္။ ၄င္း အေျခအေနတို႕ ျငိမ္သက္သြားပါက ေရႊကို ျပန္ေရာင္းထုတ္ႀကျပီး သတ္မွတ္ေငြေႀကး (Fiat currency) ကို ျပန္ေဖာ္ႀကသည္။
ဆက္ႏႊယ္မွဳ ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိျမင္နိုင္ေသာ နည္းလမ္း တစ္ခုရွိသည္။ ကမၻာရွိ လူဦးေရ စုစုေပါင္း ၇.၂ ဘီလီယံ အနက္ အေမရိကန္ရွိ လူဦးေရ စုစုေပါင္း ၃၂၀.၅ မီလီယံ ရွိသည္။ ကမၻာ့လူဦးေရ၏ ၅ % ထက္နည္းေသာ အေမရိကန္နိုင္ငံတြင္ သံုးစြဲေသာ ေငြေႀကးမွာ ေဒၚလာျဖစ္ျပီး ေရႊ ကေတာ့ တစ္ကမၻာလံုး အနွံ႔အျပားတြင္ ေငြေႀကး အျဖစ္သံုးစြဲ ေသာ ရတနာျဖစ္သည္။ ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ ေရႊကို ဝယ္ယူရန္ ေငြသားနွင့္ေပါက္ေစ်းကို တြက္ခ်က္ရာ၌ အေမရိကန္ ေဒၚလာကို အသံုးျပဳ ၍ လဲလွယ္ ေရာင္းခ်မွဳ မွာ ၉၅ % ခန္႕ ရွိေနသည္။
ေဒၚလာနွင့္ ေရႊ ဆက္ႏႊယ္မွဳ တြင္ ေဒၚလာတန္ဖိုးသည္ ေရႊေစ်းနုန္းအေပၚ သက္ေရာက္နိုင္သည္သာမက အေမရိကန္ဗဟိုဘဏ္ အတိုးနုန္းကလည္း ေရႊေစ်းနုန္း အေပၚ သက္ေရာက္မွဳ ရွိသည္။ ေရႊ ကို ဝယ္စုထားျခင္းသည္ ဘဏ္အတိုးနုန္းက႔ဲ သို႕ အတိုးမွရသည့္ အက်ိဳးအျမတ္မရွိေပ။ ထို႕ ေႀကာင့္ ဘဏ္အတိုးနုန္း တက္လာလ်ွင္ ေဒၚလာေငြကို ေစ်းနုန္းတန္ဖိုးတက္ေစျပီး ေရႊေစ်းနုန္းတန္ဖိုးကို က်ေစသည္။ ထို႕ေႀကာင့္ ေဒၚလာတန္ဖိုး၏ ေန႔စဥ္ အတက္အက် သည္ ေရႊေစ်းနုန္း အေပၚ လႊမ္းမိုးမွဳ ရွိေလသည္။
Credit#Nang_Kham_Thiri