สวัสดีค่ะเพื่อนๆ
วันนี้ที่เราจะพาเพื่อนๆ ไปเรียนรู้วิธีการตอนกิ่งมะนาว เพราะก่อนหน้านี้เราได้ทำการตอนกิ่งมะนาวแล้วได้ผล ก็เลยอยากจะนำเสนอวิธีการตอนกิ่งมะนาวไว้เป็นความรู้ จำได้ว่าตอนเรียนชั้นประถมได้เรียนวิชาเกษตร ครูก็สอนตอนกิ่งบ้าง แต่ก็ไม่ได้คิดว่าจะได้ใช้ประโยชน์อะไร ถึงแม้ว่าเราจะเป็นลูกชาวไร่ ชาวสวนก็ตาม ตอนนั้นคิดแค่ว่าพ่อเป็นคนทำก็พอแล้วไหม๊ ไม่ต้องถึงมือลูกๆ หรอก แต่พอโตมีครอบครัว เราถึงได้เรียนรู้ว่า วิชาความรู้ต่างๆ มันจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเราอยู่พอสมควร เพราะตัวเราเองก็หันมาทำเกษตรได้หลายปีแล้ว ก็เลยจำเป็นต้องศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องพวกนี้
การจะปลูกมะนาวให้ได้ผลดี ต้องเริ่มต้นจากกิ่งพันธุ์ที่ดี มีระบบรากแข็งแรง การขยายพันธุ์โดยวิธีการตอนเป็นวิธีที่นิยมมากที่สุด เพราะทำได้ง่ายและได้ผลดี วิธีการตอนกิ่งมะนาว เริ่มจากการเตรียมทำตุ้ม นำขุยมะพร้าวแช่น้ำให้ชุ่ม แล้วบีบน้ำออกให้หมาด ใส่ลงในถุง ขนาด 3x5 นิ้ว หรือถุงน้ำจิ้มเกือบเต็ม แล้วมัดปากถุงด้วยเชือกฟางให้แน่นเป็นตุ้มขนาดเหมาะมือ เลือกกิ่งมะนาวพันธุ์ดี ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป ความยาวอยางน้อย 50-60 เซนติเมตร มีเส้นรอบวง 2.0-2.5 เซนติเมตร หรือมีขนาดใกล้เคียงกับแท่งดินสอ เลือกตำแหร่งที่จะควั่นให้ห่างจากต้นแม่ หรือกิ่งหลักประมาณ 8-10 เซนติเมตร เพื่อให้ควั่นกิ่งได้สะดวก ลงมือควั่นกิ่ง 2 รอบ ด้วยมีดที่คมและสะอาด ห่างกัน 2 เซนติเมตร ไม่จำเป็นต้องเลือกควั่นที่บริเวณตาหรือข้อ
จากนั้นลอกเปลือกออกแล้วขูดเมือกเหนียวออกให้หมด ขั้นตอนนี้ต้องใช้มีดคม และสะอาด ป้องกันไม่ให้รอยแผลช้ำ หากแผลสะอาดและไม่ช้ำก็ไม่จำเป็นต้องทาด้วยฮอร์โมนใดๆ นำตุ้มมาผ่าครึ่งด้วยมีดคม ตามแนวตามของตุ้ม แล้วแหวกตุ้มตามแนวผ่า สวมตุ้มหุ้มรอยแผลที่ควั่นให้สนิท โดยให้รอยควั่นอยู่กลางตุ้ม มัดตุ้มด้วยเชือกฟาง 2-3 เส้น ให้รอบอย่าให้ขยับเขยื้อนได้ เพราะจะมีผลต่อการออกราก
หลังตอนกิ่งแล้วประมาณ 20-22 วัน กิ่งมะนาวจะแทงรากสีขาว หรือขาวอมเหลืองออกมาให้เห็น ครบ 30-45 วัน จึงตัดกิ่งตอนแยกออกจากต้นแม่ ทารอยแผลด้วยปูนแดง หรือสีน้ำมันอย่างใดอย่างหนึ่งตลอดเวลา 30-45 วัน ไม่จำเป็นต้องให้น้ำตุ้ม เพราะขุยมะพร้าวสามารถอุ้มเก็บน้ำได้อย่างพอเพียง นำกิ่งที่ตัดออกมา ตัดเชือกฟาง พร้อมดึงถุงพลาสติกที่ห่อหุ้มไว้ออก ระวังอย่าให้รากฉีกขาด
แล้วนำมาปลูกลงในถุงเพาะชำมีวัสดุปลูก ประกอบด้วย ดินร่วน 3 ส่วน กาบมะพร้าวสับขนาดเล็ก 1 ส่วน คลุกเคล้าให้เข้ากัน อัดวัสดุปลูกพอแน่น ปักหลักไม้ไผ่ขนาดเล็กยึดกิ่งให้ตั้งตรง ช่วยให้รากพัฒนาได้ดี นำเข้าพักในร่มรำไร อย่างน้อยเป็นเวลา 1-2 เดือน รากจะเดินจนเต็มถุงเพาะชำ เมื่อนำปลูกลงแปลงจะมีโอกาสรอดตายสูง
ช่วงเวลาตอนกิ่งดีที่สุดควรทำในฤดูฝน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมไปถึงเดือนสิงหาคม เพราะมีความชื้นในบรรยากาศสูง และอากาศไม่ร้อนเกินไป ส่งผลให้รากงอกได้ดีกว่าในช่วงอากาศร้อนจัด หรือหนาวจัดเพียงเท่านี้ เพื่อนๆ ก็จะได้กิ่งพันธุ์มะนาวที่แข็งแรง สมบูรณ์ใช้ปลูกในแปลงต่อไป