မိုေနး၊ မင္းၾကည္ နဲ႔ အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ဇင္
Retrospective Min Kyi’s
====================
၁၈၅၇ ခုႏွစ္မွာ ကေလာ့မိုေနးဆိုတဲ႔ လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္ဟာ ပါရီ (ပဲရစ္) ကိုထြက္လာခဲ့ၿပီး၊ လူဗာ အႏုပညာျပတိုက္ႀကီးကို ေလ႔လာၾကည့္႐ႈခဲ႔ပါတယ္။ မိုေနးက ပန္းခ်ီအႏုပညာကို စိတ္ဆႏၵျပင္းျပင္းနဲ႔ ေလ႔လာလိုက္စားေနသူ တစ္ေယာက္ပါ။ ဒါေပမဲ႔ ပါရီကို ေရာက္လာတဲ႔အခါ သူနဲ႔႐ြယ္တူပန္းခ်ီသမားေတြက ေ႐ွးဂႏၱ၀င္ဆရာႀကီးေတြရဲ႕ လက္ရာေတြကိုပဲ တုပၿပီးေရးေနၾကတာကိုေတြ႕ရေတာ႔ သူ စိတ္ပ်က္သြားတယ္။ မိုေနးက အဲဒီလိုေတြ လိုက္ေရးေနမယ့္အစား၊ အခန္းျပတင္းေပါက္ကေန အျပင္ကိုေငးရင္း ျမင္လိုက္ရတာ တစ္ခုခုကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အျပင္မွာေလွ်ာက္သြားရင္း ျမင္လိုက္ရတာ တစ္ခုခုကိုျဖစ္ျဖစ္၊ သူ႔စိတ္ထဲမွာေပၚတဲ႔အတိုင္း ေရးဆြဲလိုက္ရတာကိုပဲ သေဘာက်တယ္။ သဘာ၀ရဲ႕အလင္းေရာင္ကို စိတ္ထဲမွာထင္ဟပ္လာတဲ႔အတိုင္း သြက္လက္တဲ႔ေရးဟန္မ်ိဳးနဲ႔ အမိအရဖမ္းယူျပတတ္တာဟာ မိုေနးရဲ႕ ေရးဟန္ပါပဲ။ ဒါဟာ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ေက်ာ္ၾကားလားမယ့္ အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ဇင္ (Impressionism) ဆိုတဲ႔ ၀ါဒသစ္တစ္ခုရဲ႕ အစပ်ိဳးလာခ်ိန္ပါပဲ။
ကေလာ႔မိုေနးကို ၁၈၄၀ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာ ၁၄ ရက္မွာ ပါရီမွာပဲ ေမြးခဲ႔တယ္။ သူတို႔မ်ိဳး႐ိုးက ကုန္စံုဆိုင္လုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ၾကတယ္။ သူ႔အေဖကလည္း မိုေနးကို ခ်မ္းသာမယ့္ မိသားစုလုပ္ငန္းကိုပဲ လုပ္ေစခ်င္ေပမယ့္၊ မိုေနးက ငယ္ငယ္ကတည္းက ပန္းခ်ီကိုပဲ ၀ါသနာပါတယ္။ ပန္းခ်ီဆရာအျဖစ္နဲ႔ပဲ ဘ၀ကိုရပ္တည္ခ်င္ခဲ႔တယ္။ ဒါ႔ေၾကာင့္ အေဖျဖစ္သူရဲ႕ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈကို မရေတာ႔ပါဘူး။ သူ႔ဘာသာသူ ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွားရင္း၊ ပန္းခ်ီပညာကိုပဲ အေလးအနက္ ေလ႔လာလိုက္စားခဲ႔တယ္။ သူနဲ႔အျမင္ခ်င္းမတူတဲ႔ တျခားေခတ္ၿပိဳင္ပန္းခ်ီဆရာေတြနဲ႔လည္း သိကၽြမ္းခင္မင္လာပါတယ္။ အဲဒီပန္းခ်ီဆရာေတြထဲမွာ ၾသဂတ္ေရႏြား၊ ဆစၥေလ၊ ဂုစတင္ နဲ႔ မေနး တို႔ပါပါတယ္။
ပန္းခ်ီသမိုင္းမွာ ပထမဆံုးျပဳလုပ္ခဲ႔တဲ႔ အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ပန္းခ်ီျပပြဲကို ၁၈၇၄ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလမွာ ျပဳလုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒီပြဲကို မိုေနးတို႔အဖြဲ႕ကပဲ ျပဳလုပ္ခဲ႔တာျဖစ္ပါတယ္။ အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ (Impressionist) ဆိုတဲ႔ အေခၚအေ၀ၚကိုေတာ႔ သူတို႔ျပပြဲကို ေ၀ဖန္ခဲ႔တဲ႔ ပန္းခ်ီေ၀ဖန္ေရးဆရာတစ္ေယာက္က သံုးစြဲခဲ႔တာပါ။ မိုေနးတို႔အဖြဲ႕ရဲ႕ ေရးဟန္ေတြအေပၚ ႏွိမ္ခ်င္တဲ႔သေဘာနဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ မိုေနးတို႔က ဒီအေခၚအေ၀ၚဟာ သူတို႔၀ါဒနဲ႔ သင့္ေတာ္ေနတဲ႔အတြက္ ဆက္ၿပီးအသံုးျပဳခဲ႔ပါတယ္။ တကယ္ေတာ႔ အဲဒီေ၀ဖန္ေရးဆရာဟာ မိုေနးရဲ႕ ပန္းခ်ီကားတစ္ခုျဖစ္တဲ႔ Impression, Sunrise (1872) ကေန ဒီအေခၚအေ၀ၚကို တီထြင္သံုးဆြဲခဲ႔တာပါ။
ဒီလိုပဲ အာ႐ွမွာ အထူးျခားဆံုး အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ ပန္းခ်ီအႏုပညာလက္ရာ႐ွင္တစ္ေယာက္ … ယေန႔ေခတ္ရဲ႕ တိမ္ျမဳပ္ေနတဲ႔ ရတနာတစ္ပါး … သူ႔ဘ၀တစ္သက္တာလံုးကို ေ၀းလံေခါင္သီတဲ႔လွတဲ႔ ေဒသတစ္ခုက ႐ြာေလးတစ္႐ြာမွာပဲ ေနထိုင္သြားခဲ႔သူ … သူ႕လက္ရာမွာ ဂႏၱ၀င္ ျပင္သစ္အႏုပညာ႐ွင္ မိုေနးရဲ႕ ဟန္ပန္အေငြ႕အသက္ေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႕ရႏိုင္သူကေတာ႔ ျမန္မာျပည္က (ပန္းခ်ီဆရာ) မင္းၾကည္ ပါ။ သူ႐ွင္သန္ခဲ႔စဥ္တုံးက သူေနတဲ႔ ႐ြာကေလးမွာ စာၾကည့္တိုက္မ႐ွိ၊ စာအုပ္ဆိုင္မ႐ွိ၊ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မ်ား သူ႕လက္ရာေတြမွာ မိုေနးဟန္ေတြ လႊမ္းေနရသလဲဆိုတာ မသိႏိုင္ေတာ႔။
သူ႔လက္ရာေတြမွာ ဂႏၱ၀င္ ျပင္သစ္ပန္းခ်ီဆရာ မိုေနးရဲ႕ အင္ပရက္႐ွင္းနစ္ အယူအဆေတြ လႊမ္းေနတာကေတာ႔ အျငင္းပြားစရာမ႐ွိ၊ အပူပိုင္းေဒသ ႐ႈခင္းျမင္ကြင္းေတြ … စိမ္းစိမ္းစိုစိုေတြကို တိမ္ေတြၾကားက အလင္းမ်ား ျဖာက်ဟန္နဲ႔ ဟပ္ၿပီး ဆြဲတဲ႔ဟန္၊ သဘာ၀အလွကို စုတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ေတာက္ပေစတဲ႔ အရည္အေသြးဟာ (ဆရာ) မင္းၾကည္ရဲ႕ ပန္းခ်ီကားေတြေပၚက အႏွစ္သာရေပါ႔။ လယ္လုပ္ငန္း၊ ႐ြာေစ်းတန္း၊ အိမ္မႈကိစၥဗာဟီရ … ဒါေတြကို သူ႔ရဲ႕ ႏူးညံ့တဲ႔ Impressionist ဟန္ စုတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ပံုေဖာ္ခဲ့တာဟာ အာ႐ွအဖို႔ေတာ႔ ျမင္ရလြန္းလို႔ ႐ိုးေနတဲ႔ ပံုရိပ္ေတြကိုပဲ တမ်ိဳးတဖံု အသက္၀င္ စိတ္ကူးယဥ္ခ်င့္စဖြယ္ အသြင္ေဆာင္ေစခဲ႔ပါတယ္။ ဒါသည္ပင္လ်င္ သူ႔အႏုပညာ … သူ႔အားထုတ္မႈေတြရဲ႕ စြမ္းအား …။
(ဆရာ) မင္းၾကည္ဟာ သူ႔ရဲ႕ ပန္းခ်ီကားေတြကေနၿပီး၊ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ အဖိုးတန္တဲ႔ လမ္းစဥ္တစ္ခုကို ခ်ခဲ႔ၿပီေလ။ သူ႔ဘ၀ကို ပန္းခ်ီမွာပဲ ျမွပ္ႏွံခဲ႔တဲ႔ သူ႔အဖို႔ ဘ၀ကို ႐ုန္းကန္ခဲ႔ရတယ္၊ ပန္းခ်ီကို တစ္သက္တာပတ္လံုး စြဲစြဲမက္မက္ ဆြဲခဲ႔တယ္၊ သူ႔အရည္အေသြးနဲ႔ အႏုပညာေနာက္လိုက္ရင္း သူ႔တစ္သက္တာ ျဖစ္တည္႐ွင္သန္ခဲ႔ျခင္းကို အသိအမွတ္ျပဳမွျဖစ္မယ္။ သူဟာ အာ႐ွရဲ႕ ပန္းခ်ီအႏုပညာသမိုင္းမ်ားထဲက ေနရာတစ္ေနရာေတာ႔ ထိုက္တန္ပါတယ္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္အနိစၥေရာက္ခဲ႔ၿပီျဖစ္တဲ႔ (ပန္းခ်ီဆရာႀကီး ဦး) မင္းၾကည္ ကို လြမ္းဆြတ္ဂုဏ္ျပဳရင္း … MPAS မွ ပန္းခ်ီခ်စ္သူမ်ားအတြက္ အခမဲ႔ ေၾကာ္ျငာေပးလိုက္ပါတယ္။
Retrospective Min Kyi’s
(1940 - 2008)
Please follow me&upvote 
