زبانِ باز، پژوهشی دربارهی زبان و مدرنیت: کتابی از داریوش آشوری
«زبانِ باز، پژوهشی دربارهی زبان و مدرنیت» کتابی است نوشتهی داریوش آشوری که در سال ۱۳۸۷ از سوی نشر مرکز منتشر شده است. در این کتاب، داریوش آشوری به رابطهی زبان و مدرنیت میپردازد و با ساختن مفهوم زبان باز به قیاس جامعهی باز، این مفهوم را وامیکاود. این کتاب ابتدا به بررسی چگونگی برآمدن زبانهای مدرن از دل زبانهای طبیعی و بومی میپردازد. سپس نتیجه میگیرد که همانگونه که جامعهی ایران در حال بحران است، زبان فارسی نیز در بحران قرار دارد. این کتاب تلاش میکند با نگاهی تاریخی، زبان فارسی را با مدرنیت در سه دورهی تاریخی ایران (پهلوی اول، پهلوی دوم، و جمهوری اسلامی) همسازی کند.
در پشت جلد کتاب آمده است:
«این رساله دستآوردِ کار پژوهشی من دربارهی زبان فارسی در برخورد با جهان مدرن در دوران چهلساله است. مشکل زبانی ما در برخورد با جهان مدرن و خواستههای زبانی آن دو وجه از اندیشیدن و پژوهیدن را میطلبد: یکی، دربارهی رابطهی جهان مدرن با زبانهای قلمرو خود، و دیگر، وضع زبان فارسی در رویارویی با چالش مدرنیت.»
مباحث دیگر این کتاب شامل زبان گفتار و زبان نوشتار، خودسرانگی زبان طبیعی، تاریخ پیدایش زبانهای مدرن، بستر زبانی مدرنیت، کارکرد زبانمایهی علمی، تکنیکهای واژهسازی مکانیکی، و رویارویی زبان فارسی و مدرنیت است.