آنتیبیوتیکها از داروهای مهم در درمان عفونتهای باکتریایی هستند. با این حال، مصرف صحیح آنها باید زیر نظر پزشک و با رعایت دستورالعملهای دقیق پزشکی صورت گیرد. در غیر این صورت، ممکن است با عوارض نامطلوبی همراه باشند.
اولاً، باید در نظر داشت که اکثر عفونتهای شایع که عموماً به آنها سرماخوردگی میگوییم، عفونتهای ویروسی هستند و آنتیبیوتیکهای متداول روی آنها تأثیری ندارند. البته در برخی از موارد ممکن است برای درمان یا پیشگیری عوارض چرکی عفونتهای ویروسی نیز آنتیبیوتیک مصرف شود، ولی تشخیص این موارد بر عهدهی پزشک است و بیماران نباید خودسرانه برای سرماخوردگیهای معمولی آنتیبیوتیک مصرف کنند.
مشکل دیگری که بر اثر مصرف بیرویهی آنتیبیوتیک ممکن است بروز کند، پیدایش عفونتهای فرصتطلب است که غالباً هم درمان آنها بسیار سخت است. بهعنوان مثال، برخی از عوامل قارچی که در فردی با دستگاه ایمنی سالم معمولاً عفونت ایجاد نمیکنند، ممکن است در طول درمان آنتیبیوتیکی که موجب پیدایش زمینه برای رشد آنها میشود، عفونت ایجاد نمایند.
علاوه بر این، مصرف نابجای آنتیبیوتیکها میتواند موجب پیدایش گونههای مقاوم عوامل بیماریزا شود. عفونتهای مقاوم به درمان میتوانند بسیار خطرناک باشند و حتی منجر به مرگ شوند.
مصرف بیرویهی آنتیبیوتیکها میتواند از طریق به هم زدن فلور طبیعی روده موجب علایم گوارشی شود و خصوصاً در کودکان عوارض جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.