در اینجا میخواهم نکتهی جالبی را از آیین نگارش زبان فارسی بیان کنم.
به جملهی زیر دقت کنید: *«کتابی که روی میز بود را دیدی؟»
آیا این جمله درست است؟ یا درستتر این است که بنویسیم: «کتابی را که روی میز بود، دیدی؟»
کارشناسان و صاحبنظران ویراستاری معتقدند که «را» باید بلافاصله بعد از مفعول صریح بیاید و آوردن آن بعد از فعل (بهصورتی که در جملهی اول به کار رفته است) نادرست است. بنابراین، جملهی درست این است: «کتابی را که روی میز بود، دیدی؟»
کسانی که شکل نادرست را به کار میبرند، چنین استدلال میکنند که چون کتاب در جملهی پیرو فاعل است، «را» را به بعد از جملهی پیرو منتقل کردهاند، زیرا که کتاب در جملهی اصلی مفعول است. ولی در کتابهای قدیمی زبان فارسی همواره «را» هر چه نزدیکتر به مفعول صریح استعمال میشده است. یعنی بهتر است نه تنها جملهی پیرو که حتی متمم نیز بین مفعول و نشانهی «را» واقع نشود. بهعنوان مثال، به جای «ایران صادرات نفت به هند را افزایش میدهد» بهتر است بگوییم «ایران صادرات نفت را به هند افزایش میدهد».