بهطوریکه در پستهای قبلی نوشتم، جاوا اسکریپت امروزه بهعنوان «زبان برنامهنویسی وب» شناخته میشود. بهطوریکه میدانید، اکثر محتوای وب بهصورت صفحات HTML به کاربر عرضه میشود. صفحات HTML، یا همان وبسایتها، برای اینکه قابلیت پویایی داشته باشند و محتویات آنها صرفاً بهصورت اطلاعات ایستا نباشد، از امکان افزودن اسکریپت (یعنی کدهای برنامه) به متن صفحه برخوردار هستند. به عبارت دیگر، اسکریپت برنامهای است که در داخل صفحهی HTML جاسازی میشود و هنگام نمایش صفحه اجرا میشود.
در آغاز اسکریپتها منحصر به زبان جاوا اسکریپت نبودند و از زبانهای دیگری نیز برای نوشتن اسکریپتها استفاده میشد. نمونهی آن زبان ویبیاسکریپت (مبتنی بر زبان بیسیک) است که در اینترنت اکسپلورر قابل استفاده بود. اما با گذشت زمان، جاوا اسکریپت توسعهی بسیار بیشتری پیدا کرد و امروزه عملاً تبدیل به تنها زبان مورد استفاده برای برنامهنویسی در داخل صفحات وب شده است.
جاوا اسکریپت در صفحات وب امکان تغییرات پویا در محتوای صفحه را با استفاده از مدل شیئی سند (DOM) فراهم میکند. از طرف دیگر، ضمن رعایت مسایل ایمنی، امکان کار کردن با بسیاری از قابلیتهای سیستم عامل، از قبیل خواندن فایلهای روی دیسک (برای آپلود فایلها)، دسترسی به میکروفون (برای بازشناسی گفتار)، دسترسی به دوربین (برای کپچر کردن تصویر و ویدئو) فراهم میکند. مجموعهی قابلیتهای جدیدی که به جاوا اسکریپت اضافه شده است، تحت عنوان «فناوریهای استاندارد وب» شناخته میشود که بعداً در یک پست به بررسی آن خواهم پرداخت.