[ENG]
In Poland, we have a habit of comparing ourselves to others. We often hear that pre-war Warsaw was the Paris of the North, and more and more often I hear about the second Amsterdam in relation to Bydgoszcz. Those with a more vivid imagination also compare Wrocław with Venice, Sandomierz with Rome, or Krynice-Zdrój with Baden-Baden. These are not very clever comparisons, especially the last ones, and I don't really know why to look for such similarities at all, but it's hard, since everyone does it, I also get into this habit and sometimes when I tell someone about Georgia and I get to the city of Mtskheta I am saying that Mtskheta is such a Georgian Krakow. I allow myself such a comparison, because Mtskheta is one of the oldest Georgian cities, in which, according to archaeological research, the first human settlements were founded in the Bronze Age, i.e. 3000-2000 years BC. From the 3rd century BC Mtskheta was the capital of the Georgian Kingdom of Iberia and to this day it is the seat of the highest authorities of the Georgian Orthodox Church centered around the temple of Sveti Tskhoveli.
[PL]
W Polsce mamy zwyczaj porównywania się do innych. Często słyszymy, że przedwojenna Warszawa była Paryżem północy, coraz częściej słyszę też o drugim Amsterdamie w odniesieniu do Bydgoszczy. Ci z bardziej bujną wyobraźnią porównują również Wrocław z Wenecją, Sandomierz z Rzymem, czy Krynice-Zdrój z Baden-Baden. Nie są to zbyt mądre porównania, zwłaszcza te ostatnie i nie bardzo wiem, po co w ogóle szukać takich podobieństw, ale trudno, skoro wszyscy tak robią, to i mi udziela się ten nawyk i gdy czasami opowiadam komuś o Gruzji i dochodzę do miasta Mccheta to mówię, że Mccheta, jest takim gruzińskim Krakowem. Pozwalam sobie na takie porównanie, gdyż Mccheta jest jednym z najstarszych gruzińskich miast, w którym zgodnie z badaniami archeologicznymi pierwsze osady ludzkie zostały założone jeszcze w epoce brązu czyli 3000-2000 lat przed nasza erą. Od III wieku przed naszą era Mccheta była stolicą Gruzińskiego Królestwa Iberii a do dzisiaj jest siedzibą najwyższych władz Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego skupionego wokół świątyni Sweti Cchoweli.
[ENG]
And in this way we went to the most important monument in all of Georgia, and possibly also in the entire region of the broadly understood Caucasus. I learned about Saint Tschowela for the first time from Ryszard Kapuściński, who devoted several pages to this temple in his book Imperium. There is an amazing story about how in the times of tsarist Russia, and precisely in the times of Tsar Nicholas, priceless medieval frescoes were whitewashed with plaster. Unfortunately, only a small part of these legendary frescoes has been saved, but despite this, the object is so unusual that in 1994 it was inscribed on the UNESCO World Heritage List. Inside the temple there is a mystical atmosphere, and the giant fresco depicting Christ above the altar is overwhelming with its size.
[PL]
I w ten oso sposób przeszliśmy do najważniejszego zabytku w całej Gruzji, a możliwe, że również w całym rejonie szeroko pojętego Kaukazu. O Sweti Cchoweli pierwszy raz dowiedziałem się od Ryszarda Kapuścińskiego który w swojej książce Imperium poświecił tej świątyni kilka stron. Opisana jest tam niesamowita historia o tym jak za czasów carskiej Rosji, a dokładnie za czasów Cara Mikołaja, bezcenne średniowieczne freski zostały zabielone tynkiem. Niestety tylko niewielką część tych legendarnie pięknych fresków udało się uratować, ale mimo to obiekt jest na tyle niezwykły, że już w roku 1994 zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. We wnętrzu świątyni panuje mistyczny klimat, a gigantyczny fresk przedstawiający Chrystusa znajdujący się nad ołtarzem wręcz przytłacza swoim rozmiarem.
[ENG]
In the vicinity of Mtskheta there is another interesting monastery called Jvari. A few kilometers outside the city, on the top of a hill in a very scenic spot, there has been a monastery of the cross since the 6th century AD. According to the Legend, Saint Nino, who converted Georgia to Christianity, once stopped on this hill and made a prayer there and left a cross. According to the legend, this very cross can be admired in the temple to this day, but whether there is any grain of truth in this legend, I do not know.
[PL]
W okolicy Mccheta znajduje się jeszcze jeden ciekawy monastyr o nazwie Dżwari. Kilka kilometrów za miastem, na szczycie wzgórza w niezwykle widokowym punkcie od VI wieku naszej ery stoi monastyer krzyża. Zgodnie z Legendą święta Nino, która nawróciła Gruzję na chrześcijaństwo zatrzymała się kiedyś na tym wzgórzu i odprawiła tam modlitwę i pozostawiła krzyż. Zgodnie z legendą do dzisiaj można w świątyni podziwiać ten właśnie krzyż, ale czy w tej legendzie jest jakieś ziarnko prawdy, nie wiem.
