ကံဆိုတာဘာလဲ
▬▬▬▬▬▬▬
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ သာသနာမွာ အေျခခံအက်ဆံုး ဘုရားသည္ "ကမၼႆကတ သမၼာဒိ႒ိ" ဉာဏ္ျဖစ္တယ္လို႔ မွတ္သားၾကရမယ္။ ဒီေတာ့ကား "ကံ" ဆိုတဲ့ စကားနဲ႔ပတ္သက္လို႕ ပထမဦးဆံုးရွင္းေအာင္ ဘုန္းႀကီးကေမးပါမယ္။
"ကံ" ဆိုတာ ဘာကိုေျပာတာလဲလို႔ ဘုန္းႀကီးေမးတာကို ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာကိုယ္ ေျဖထားၾကပါ။ "ကံ" နဲ႔ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ဘာမွမလုပ္ဘဲနဲ႔ အင္အားတစ္ခုက လာေပးသေယာင္ေယာင္ မျမင္ရတဲ့ အင္အားတစ္ခုလို႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျမင္ေနၾကတယ္။
ကံ၏အဓိပၸာယ္
▬▬▬▬▬▬▬
တကယ္ေတာ့ ကံဆိုတဲ့ စကားလံုးေပၚမွာပဲ သံုးသပ္ၾကရေအာင္။ ကႀကီးေသးေသးတင္ ကံလို႔ ေရးၾကတယ္။ ဒီေသးေသးတင္ သဒၵါဟာ ဘယ္ကလာသလဲဆိုရင္ "မ" သဒၵါကလာတယ္လို႔ မွတ္ပါ။ (ကံ= ကမ္က ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္တယ္)။ အျပည့္အစံု ပါဠိလိုေရးတဲ့အခါမွာ “ကမၼ”လို႔ေရးပါ ေနာက္ “ ျပဳလုပ္ျခင္း” လို႔မွတ္ၾကပါ။
ျပဳလုပ္တဲ့ေနရာမွာ "ကံ"ဟာ မိမိတို သဏၭာန္မွာ သံုးပိုင္းရွိပါတယ္။ ေျပာျပလိုက္ရင္ အားလံုးသိပါလိမ့္မယ္။ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မေနာကံ သံုးမ်ိဳးရွိပါမယ္။ အဲဒီသံုးမ်ိဳးမွာ ဘယ္‘ကံ’ဟာ အားအႀကီးဆံုးလဲဆိုတာ ေျဖၾကည့္ၾကပါ။ အားအႀကီးဆံုးသည္ မေနာကံလို႔ မွတ္ၾကပါ။
မေနာကံမွာ မေနာ+ကံ(ႏွစ္)ခု ေပါင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မေနာ=စိတ္၊ ကံ=ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ စိတ္နဲ႔ျပဳလုပ္စီမံတာေတြ အားလံုးဟာ "ကံ"ပဲေပါ့။ လူတိုင္းဟာေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် အခ်ိန္တိုင္း အခ်ိန္တိုင္းမွာ "ကံ" ေျမာက္ေနၾကတယ္ဆိုတာ မွတ္သားၾကရမယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ေကာင္းကံ၊ မေကာင္းကံ ဆိုတာေတြပါလာၾကမယ္။
"ကံ" ကိုခ်ည္းမယံုပါႏွင့္၊ ဉာဏ္ဝီရိယ ေပါင္းပါဦး "ကံ" ကိုခ်ည္းမယံုပါႏွင့္၊ ဉာဏ္ဝီရိယကိုလည္း အားကိုးပါဦး "ကံ-ဉာဏ္,ဝီရိယ စံုမွျဖစ္မယ္" ဆိုတဲ့ စကားေတြဟာ ကံႏွင့္ ဉာဏ္,ဝီရိယကို တစ္သီးတစ္ျခားစီရယ္လို႔ ယူဆေျပာဆိုေနပံုရပါတယ္။ ျပဳလုပ္ျခင္း ကံဆိုတဲ့အထဲမွာ ဉာဏ္,ဝီရိယ ပါဝင္ေပါင္းစပ္မႈမရွိဘဲ ေမာဟ, ေဒါသ, မာန စသည္တို႔ ပါဝင္ေပါင္းစပ္တဲ့ ျပဳလုပ္ျခင္း "ကံ"ကို မေကာင္းတဲ့ “ကံ” ရယ္လို႕ နားလည္သေဘာေပါက္သင့္ပါတယ္။
❖ ဒီေတာ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ စကားေတာ္နဲ႔အညီ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ျပဳလုပ္မႈ "ကံ" ေၾကာင့္ ေကာင္းက်ိဳးရပါတယ္။ မေကာင္းတဲ့ျပဳလုပ္မႈ "ကံ"ေၾကာင့္ မေကာင္းက်ိဳးရပါတယ္လို ့ရွင္းရွင္းလင္းလင္း နားလည္သင့္ၾကပါတယ္။ "ကံ"ကို ႏွိမ့္ခ်ပစ္ပယ္သကဲ့သို႔ မေျပာမိဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘုရားရွင္ရဲ႕ စကားကိုပစ္ပယ္ရာ က်မွာစိုးလို႔ ေျပာေနရတယ္လို႔ မွတ္ၾကပါ။
ေစတနာဟံ ဘိကၡေဝ ကမၼံ ဝဒါမိ
ဘုရား႐ွင္က 'ကံ’ ကို ဘယ္လိုေဟာၾကား အမိန္႔႐ွိခဲ့သလဲဆိုရင္ “ေစတနာဟံ ဘိကၡေဝ ကမၼံ ဝဒါမိ” လို႔ ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့
ဘိကၡေဝ=ခ်စ္သား ခ်စ္သမီးတို႔၊
ေစတနာ=ေစ့ေဆာ္တဲ့ သေဘာတရားဆိုတဲ့ တရားကို၊
အဟံ=ငါသည္၊
ကမၼံ=ျပဳလုပ္ျခင္းဟူ၍၊
ဝဒါမိ=ဆိုတယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။
ဘုရား႐ွင္ ေဟာၾကားေတာ္မူရာ၌ ‘ကံ’၏ အစျဖစ္ရာ အေျခခံေပၚရာအေၾကာင္းအရင္း အေျခခံအစကေလးကို ေဟာၾကားခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ဘုရား႐ွင္ရဲ႕ဉာဏ္ေတာ္ႀကီးက အင္မတန္ႀကီးမားေတာ့ကာ ကံ=ျပဳလုပ္ျခင္းရဲ႕ အစျဖစ္ေပၚရာေလးကို ျမင္ႏိုင္ခဲ့တာ၊ ေစတနာျဖစ္ေပၚလာတာဟာ 'ကံ'လို႔ ဘုရားကေဟာၾကားခဲ့တာ။
ဒီေနရာမွာ ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးကလည္း ဘယ္လိုအမိန္႔ ႐ွိခဲ့သလဲဆိုရင္ေတာ့
"ေစတနာေကာင္းရင္ ‘ကံ’ေကာင္းမယ္၊ ‘ကံ’ေကာင္းရင္ ဘဝအက်ိဳးေပး ေကာင္းလိမ့္မည္၊ ေစတနာညံ့ရင္ ‘ကံ’ည့ံမယ္၊ ဘဝအက်ိဳးေပးလည္း ည့ံလိမ့္မည္၊ ေစတနာဟာ ေကာက္ေကြ႔ရင္ 'ကံ’ဟာ ေကာက္ေကြ႔လိမ့္မယ္၊ ဘဝအက်ိဳးေပးလည္း ေကာက္ေကြ႕လိမ့္မယ္၊ ေစတနာေျဖာင့္ရင္ ‘ကံ’ေျဖာင့္လို႔၊ ဘဝအက်ိဳးေပးလည္း ေျဖာင့္လိမ့္မယ္၊ ေစတနာဟာ အင္မတန္ ယုတ္ညံ့လို႔႐ွိရင္ ‘ကံ’ ယုတ္ညံလို႔ ဘဝအက်ိဳးေပးလည္း ယုတ္ညံ့လိမ့္မယ္။ ေစတနာျမင့္ျမတ္လို႔႐ွိရင္ ‘ကံ’ ျမင့္ျမတ္လို႔ ဘဝအက်ိဳးေပးလည္း ျမင့္ျမတ္လိမ့္မယ္" လို႔ ေဟာၾကားခဲ့တယ္။
ဒီေနရာမွာ ေစတနာကိုသာ နားလည္သေဘာေပါက္ရင္ ကိုယ့္ဘဝကို ႀကိဳက္သလို ဖန္ဆင္္းေနလို႔ရတယ္လို႔ အမိန္႔႐ွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေသခ်ာမွတ္သားၾကဖို႔ လိုတယ္ေနာ္၊ ေစတနာဟာ ေလာကအတြက္ အသံုးခ်လို႔ ရမယ့္အရာတစ္ခုလို႔ မွတ္ခဲ့ၾကပါ။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ ပိုင္းေလာ့ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး
“ျမတ္ဗုဒၶ၏အဆံုးအမႏွင့္ သတၱေလာက၏ဖန္ဆင္းရွင္” တရားေတာ္စာအုပ္မွ ကုသိုလ္ယူ စာစီရိုက္ကူးေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
@minminthet