The Green Mile (1999)

က်ေနာ္တို ့ၿဂိဳဟ္ကမၻာမွာ တရားသျဖင့္ ဆိုတ့ဲစကားဟာ တကယ္ရိွရဲ ့လား။ လူသားတစ္ေယာက္နဲ ့တစ္ေယာက္ ႏွိပ္စက္သတ္ျဖတ္ၾကတာ ၊ အားငယ္သူကို အားႀကီးသူက ညႇဥ္းပန္းတာ ၊ မတရားမႈမွန္းသိသိႀကီးေတာင္ ဝင္မစြက္ရဲတာ / ဝင္စြက္ဖို ့ရာ အင္အားမလံုေလာက္တာ ။ က်ေနာ္တို ့မ်က္စိေ႐ွ ့ေလးတင္မွာပဲ မတရားမႈကို တြန္းလွန္ႏိုင္တ့ဲ အင္အား နည္းပါးလို ့ က်ရံႈးခ့ဲရၿပီးသူေတြ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ရိွေနၿပီလဲ။ က်ေနာ္တို ့ တတ္ႏိုင္သေရြ ့ကယ္တင္ခ့ဲလား။ မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ခ့ဲၾကလား။ ဒါမွမဟုတ္ သင္ဟာ တစ္ပါးသူနာက်င္မႈုအႀကီးစားနဲ ့ ညည္းတြားေနတာကို လ်ွာေလးတသပ္သပ္နဲ ့ အရသာခံၾကည့္တတ္သူလား။ ကဲ အခု က်ေနာ္ဇာတ္ကားေဟာင္းတစ္ခုအေၾကာင္း နည္းနည္း ျပန္ေျပာျပမယ္ေလ။

The Green Mile ဆိုတ့ဲ ေျခာက္အုပ္တြဲ ဝတၳဳထဲက ပထမတြဲကို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ မာ့ခ်္လကုန္ေလာက္မွာ စထုတ္တယ္။ ထုတ္ထုတ္ၿပီးခ်င္းပဲ ဒုတိယတြဲအတြက္ လူေတြ အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္း ရင္ခုန္ၾကသတ့ဲ။ ဒါနဲ ့ စာေရးဆရာ Stephen King ရဲ ့ The Green Mile အခန္းဆက္ဝတၳဳ႐ွည္ဟာ ကမၻာေက်ာ္သြားခ့ဲတယ္။ ၁၉၉၉ ဒီဇင္ဘာမွာ စၾကဝဠာရဲ ့အေကာင္းဆံုး ဇာတ္လမ္းေကာင္းေတြကိုပဲ ထုတ္လုပ္တယ္လို ့ေၾကျငာထားတ့ဲ Warner Brosကေန The Green Mile အမည္နဲ ့ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ စတင္ျဖန္ ့ခ်ိလာတယ္။ Fantasy crime drama အမ်ိဳးအစားေပါ့။

ဝတၳဳေရာ ဇာတ္လမ္းေရာက Paul Edgecombe လို ့အမည္ရတ့ဲ ေထာင္ဝါဒါေဟာင္းတစ္ဦးက သူ ့ရဲ ့မိတ္ေဆြျဖစ္သူကို ၁၉၃၀ ဝန္းက်င္ ကာလေတြတုန္းက အေမရိကရဲ ့ တရားစီရင္ေရးနဲ ့ ခြၽတ္ေခ်ာ္တိမ္းပါးမႈေတြ ၊ အမွားအယြင္းနဲ ့အားနည္းခ်က္ေတြအေၾကာင္းကို ျပန္ေျပာျပေနဟန္ ဇာတ္လမ္းတည္ထားတယ္။ အင္းစိန္ေထာင္ထဲမွာ အျပင္လူေတြ မသိႏိုင္တ့ဲ အရမ္းစိတ္ဝင္စားဖို ့ေကာင္းတ့ဲ အေၾကာင္းေတြနဲ ့တခ်ိဳ ့ထူးဆန္းအ့ံျသဖြယ္ ရင္နာဖြယ္အျဖစ္ေတြ ၊ တရားေရးနဲ ့ဥပေဒရဲ ့အားေပ်ာ့ကြက္ေတြကို တဆင့္ျပန္ၾကားေနရပံုနဲ ့ ခပ္ဆင္ဆင္ေပါ့။

ေပါလ္ဟာ ၁၉၃၂ခုႏွစ္မ်ားဆီတုန္းကေတာ့ ငယ္ရြယ္သန္မာတ့ဲ ေထာင္ဝါဒါ လူလတ္ပိုင္းတစ္ဦးေပါ့။ သူႀကီးၾကပ္ရတ့ဲ ဝါ့ဒ္က ေသဒဏ္က် အက်ဥ္းသားေတြကို ေသဒဏ္မေပးခင္ ယာယီခ်ဳပ္တ့ဲ ဝါ့ဒ္ေပါ့။ အင္မတန္ စည္းကမ္းထားရၿပီး တင္းျကပ္ထားတ႔ဲဥပေဒနဲ ့ လူ ့ႏူးၫြတ္မႈ စိတ္ခံစားခ်က္ႏွစ္ခုၾကား အလယ္တည့္တည့္မွာ ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဥပေဒဘက္ျခမ္းမွာ မတ္မတ္ေနေပးရတ့ဲ ေနရာေပါ့။ ဒီေနရာဟာ ေသဒဏ္က်ခံ အက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အထီးက်န္ဆန္မႈေတြ၊ ေနာင္တနဲ ့ ညည္းတြားသံေတြ၊ အားငယ္စိတ္ပ်က္ဟန္ေတြၾကား ေထာင္အုပ္ခ်ုပ္သူတို ့ပါ လိုက္ၿပီး ယိမ္းယိုင္မသြားေအာင္ ဟန္ခ်က္လိုက္ညိွေနရတ့ဲ ေနရာေပါ့။ အျပစ္လုပ္ခ့ဲရင္လည္းခံ၊ မလုပ္ခ့ဲသည္ရိွေသာ္မွ သက္ေသအေထာကိအထား ခိုင္လံုေနခ့ဲရင္လည္း ခံေပါ့။ ဥပေဒဟာ တကယ့္ကို စာအုပ္ႀကီးပဲ။ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားစိတ္ သူ ့မွာမရိွဘူး။ တခါတေလမွာ စစ္မွန္တ့ဲ တရားမ်ွတမႈဆိုတာ အႀကီးဆံုးဒိုင္ျဖစ္တ့ဲ အဲဒီဥပေဒဆိုတ့ဲေကာင္ဆီမွာေတာင္ မရိွဘူး။ ဒါဆို ဘာလို ့ဥပေဒထားေနေတာ့မွာလဲ။ ဘာလို ့ဥပေဒထားေနေတာ့မွာလဲဆိုေတာ့ အသိဥာဏ္နည္းတ့ဲ တိရိစၦန္ထက္ စိတ္ဓာတ္အထားအသို ပိုနိမ့္က်တ့ဲ လူ ့တိရိစၦာန္ေတြ ရိွေနလို ့ေပါ့။ ဒီေတာ့လည္း လက္ခံၾကရံုေပါ့။

ဒီဇာတ္ကားက ဘာသာေရးကိုလည္း အတန္ငယ္ တိမ္းၫႊတ္ထားတယ္။ low-angel လို ့ပဲ ေခၚၾကစို ့ရဲ ့။ အဲဒီတေယာက္ဟာ ေသဒဏ္က်ခံဖို ့ရာ တရားခံမွားယြင္းေရာက္ရိွလာသူ ။ တန္ဖိုးျမင့္ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ ရိွသူ၊ ထြားက်ိဳင္းသန္မာၿပီး အရပ္ ေျခာက္ေပ ႐ွစ္လက္မရိွတ့ဲ လူမည္းႀကီးေပါ့။ ဂြၽန္ေကာ္ဖီတ့ဲ ။ John Coffey ေပါ့။ သူ ့နံမည္ကလြဲလို ့ က်န္တ့ဲစာကို မဖတ္တတ္႐ွာသူႀကီးေပါ့။ သူ ့နံမည္ကိုေမးတိုင္း ''ဂြၽန္ေကာ္ဖွီပါခင္ဗ်ာ။ ေသာက္တ့ဲ ေကာ္ဖီနဲ ့အသံထြက္တူပါတယ္။ စာလံုးေပါင္းေတာ့မတူပါဘူး။'' လို ့ ေလးတိေလးကန္ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း ျပန္ေျပာတတ္သူႀကီးေပါ့။ ဘဝမွာ တခါဘူးမ်ွ ႐ုပ္႐ွင္မၾကည့္ဖူးသူႀကီးေပါ့။ လူတိုင္းကို ခ်ိဳခ်ိဳသာသာနဲ ့မ်က္ရည္ေတြ ဝိုင္းၿပီး သနားက႐ုဏာသက္ဟန္နဲ ့ေျပာတတ္ ၾကည့္တတ္သူႀကိီးေပါ့။ ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ သူတပါးအခက္အခဲေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ အစြမ္းကုန္ ကူညီကယ္တင္ခ့ဲေပမ့ဲ ကိုယ့္အလွည့္မွာေတာ့ ကူည္ီကယ္တင္သူ မရိွ႐ွာဘဲ ဘုရားသခင္လိုပဲ သူတပါးအျပစ္အတြက္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ စြန္ ့ပစ္လိုက္ရသူ သနားစရာ လူထြားႀကီးေပါ့။

ေသဒဏ္က်ခံဖို ့ ေရာက္ေနတ့ဲ တျခားအက်ဥ္းသား ေလးငါးေျခာက္ေယာက္လည္း ရိွသေပါ့။ သူတို ့လည္း သူတို ့အေၾကာင္းနဲ ့သူတို႔ေပါ့။ ေသဖို ့ေနာက္ဆံုးေန ့ရက္နဲ အခ်ိန္အတိအက်ကို သိသိႀကီးနဲ ့ေစာင့္ေနၾကရတ့ဲ အထီးက်န္လူသားမ်ားေပါ့။ ရဒ္အင္ဒီးယန္းတေယာက္ပါတယ္၊ ေထာင္ထဲက ႂကြက္စုတ္ေလးတစ္ေကာင္အေပၚ သူ ့ရဲ ့အေဖာ္အျဖစ္ ေနာက္ဆံုးထြက္သက္ထိ သံေယာဇဥ္တႀကီး တြယ္ဖက္သြားတ့ဲ လူတစ္ေယာက္ပါတယ္၊ ေဆးအျမဲကြဲေနတ့ဲ ေဆးဘဲတစ္ေပြပါတယ္၊ စသျဖင့္ေပါ့ေလ။ သူတို ့ရဲ႕ေနာက္ဆံုးခ်ိန္ေတြကို သူတို ့နဲ ့အတူ ကူေစာင့္ေပးရင္း သူတို ့ျဖစ္ခ်င္တ့ဲ ေနာက္ဆံုးဆႏၵေတြကို တတ္ႏိုင္တ့ဲဘက္က ဝိုင္းျဖည့္ေပးေနၾကတ့ဲ ေထာင္ဝန္ထမ္း အရာရိွမ်ားရဲ ့ ျဖစ္တည္မႈေပါ့။

ဇာတ္ကားၾကည့္ရင္ ငိုတတ္တ့ဲအက်င့္ သင္တို ့မွာရိွလား။ က်ေနာ္ကေတာ့ တေယာက္ထဲ ဇာတ္ကားၾကည့္မွ စိတ္ကိုလႊတ္ၿပီး ၾကည့္ေလ့ရိွတယ္။ ကိုယ္မ်က္ရည္က်တာကို သူမ်ားမေလွာင္ေစဖို ့ေပါ့။ သင္ဟာ အကယ္၍ အဲဒီလို ခံစားမႈ အားေကာင္းသူဆိုရင္ ၊ မၾကည့္ရေသးဘူးဆိုရင္ ၾကည့္ျဖစ္ေအာင္ ၾကည့္ေပါ့။ ႐ွင္တို ့ၾကည္ႏူးရမယ္။ ဝမ္းနည္းရမယ္။ ငိုေႂကြးရမယ္။ အထီးက်န္ဆန္ရမယ္။ ေသဒဏ္က်ခံရတ့ဲ အက်ဥ္းသားေတြကို ကြပ္မ်က္တ့ဲပံုစံက လ်ွပ္စစ္ကုလားထိုင္မွာ တကိုယ္လံုးကို ဝါယာႀကိဳးေတြနဲ ့ စည္းၿပီး စီရင္တ့ဲပံုစံပဲ။ သူတို ့ကို စီရင္ေနခ်ိန္မွာ သူတို ့ရဲ ့ အသားေတြကို လ်ွပ္စစ္ျဖတ္စီးသြားရာကေန ရလာတ့ဲ လူသားေညႇာ္နံ ့ေတြကို သင္တို ့ႏွာေခါင္းထဲ ရလာလိမ့္မယ္။ ေသျခင္းတရားကို ဘယ္ေလာက္ပဲ ၾက့ံၾက့ံခံ ရင္ဆိုင္ဖို ့ေတြးထားထား တကယ့္ေသျခင္းတရားဟာ ဗို ့အားေထာင္ခ်ီၿပီး လ်ွပ္စီးေၾကာင္းေတြအျဖစ္ ကိုယ့္ခႏၶာကိုယ္ထဲ ဝင္လာခ်ိန္မွာ အသက္ဓာတ္ေလးနဲ ့ လက္ရိွျဖစ္တည္မႈေလးအေပၚ ဖကိတြယ္ထားေသးခ်င္စိတ္က ဟုတ္ခနဲ ေတာက္ႂကြလာမယ္။ သူတို ့ရဲ ့ေသျခင္းတရားအေပၚ ရင္ဆိုင္ၾကပံုဟာ ဒီလိုပါလားလို ့ သင္တို ့ အလန္႔တၾကားေတြ ့ရမယ္။ ေလာကႀကီးရဲ ့ တရားမ်ွတမႈအေပၚမွာလည္း သံသယဝင္ေကာင္း ဝင္လာႏိုင္ေသးတယ္။

ဇာတ္ၫႊန္းသမားနံမည္ကို အရင္မိတ္ဆက္စို ့ရဲ႕။ ဒီဇာတ္ကားနဲ ့ေအာ္စကာရခ့ဲတ့ဲ ဇာတ္ၫႊန္းခြဲသူကေတာ့ Frank Darabont ပါတ့ဲ။ နံမည္ေက်ာ္ ဒါ႐ိုက္တာတစ္ေယာက္လည္းျဖစ္တာမို ့ ဒီဇာတ္ကားကို အစအဆံုး သူပဲဇာတ္ၫႊန္းခြဲ သူပဲ႐ိုက္ကူးခ့ဲတာျဖစ္တယ္။ ပ႐ိုဂ်ဴဆာလည္း သူပဲ။ John Coffey ေနရာမွာ Michael Clarke Duncan, supporting roles ေနရာေတြမွာ David Morse, Bonnie Hunt, Jamrs Cromwell နဲ ့ အသက္ႀကီးသြားတ့ဲ ေပါလ္အဒ္ခ်္ကုမ့္ဘ္ ေနရာမွာေတာ့ မင္းသားႀကီး Dabbs Greer တို ့ပါဝင္သ႐ုပ္ေဆာင္ထားတယ္။ ၾကံဳတုန္း ထည့္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ Dabbs Greer ဟာ အဲဒီကားမွာ သ႐ုပ္ေဆာင္စဥ္အခ်ိန္မွာ အသက္႐ွစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္အရြယ္ ရိွေနၿပီမို ့ ဒါဟာ သူေနာက္ဆံုးသ႐ုပ္ေဆာင္ခ့ဲတ့ဲ ဇာတ္ကားလည္းျဖစ္တယ္။ တ့ဲ။

ဒီဇာတ္ကားရဲ ့အားႀကီးတ့ဲ သက္ေရာက္မႈေၾကာင့္ အေမရိကရဲ ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္အခ်ိဳ ့ေျပာင္းလဲခ့ဲတယ္။ ဝတၳဳမွာတင္ ေအာင္ျမင္ၿပီးသား ကမၻာေက်ာ္ၿပီးသား The Green Mile ဟာ ဇာတ္လမ္းအေနနဲ ့လည္း အေကာင္းဆံုးဇာတ္ကားဆု၊ အေကာင္းဆံုး အသံဆု၊ အေကာင္းဆံုး ဇာတ္ၫႊန္းဆုနဲ ့ အေကာင္းဆံုး ဇာတ္ပို ့ဆုအျဖစ္ Michael Clarke Duncan (John Coffey) တို ့ ရရိွခ့ဲတယ္။ ကန္ေဒၚလာ သန္း ၆၀ ကုန္က်ခံ႐ိုက္ကူးခ့ဲၿပီး ဝင္ေငြ ၂၉၀.၇ သန္း ကန္ေငြ ျပန္ရခ့ဲတယ္။ မၾကည့္ရေသးဘူးဆိုရင္ ၾကည့္ျဖစ္ေအာင္ ၾကည့္ေစခ်င္တယ္။ ၾကည့္ၿပီးရင္လည္း ထပ္ၾကည့္ခ်င္တတ္တ့ဲ ကားမ်ိဳးပါ။