ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရွးကာလ ကတည္းက စိုက္ပ်ိဳးလာခဲ့ၾကတဲ့ သရက္ျခံမ်ား၊ သရက္ စိုက္ခင္းမ်ားဟာ သဘာဝအေလွ်ာက္အပင္မ်ားကို
ႀကီးထြားခြင့္ ေပးထားခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သရက္ပင္မ်ားကို အထိန္းအကြပ္မရွိ သဘာဝအတိုင္း ႀကီးထြားခြင့္ေပးပါက အပင္အရြယ္
အလြန္ႀကီးမားလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။သို႔အတြက္ သဘာဝအတိုင္းစိုက္ပ်ိဳးခဲ့ၾကတဲ့ သရက္ျခံမ်ားမွာအပင္ၾကားနဲ႔ အတန္းျခားအကြာအေဝး
မ်ားဟာလည္း အမ်ားအားျဖင့္ ေပ ၃၀ ပတ္လည္ ထားစိုက္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပင္ သက္တမ္းရင့္ လာတာနဲ႔အမွ် အပင္အရြယ္
အစား အလြန္ႀကီးမားေနၾကကာ၊ အသီးခူးဆြတ္ရန္ပင္ ခက္ခဲမႈမ်ား ရွိလာပါတယ္။ ယခင္က စိုက္ပ်ိဳးခဲ့တဲ့ သရက္စိုက္ခင္း အမ်ားစုဟာ
သရက္ မ်ိဳးေစ့မ်ားကို ပ်ိဳးေထာင္ရယူထားတဲ့ အေစ့စိုက္အပင္မ်ားသာ အမ်ားစု ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သရက္မ်ိဳး ေပါင္းမ်ားစြာ
ရွိတဲ့ အနက္စိန္တလံုး၊ ေရႊဟသၤာ၊ ရင္ကြဲ၊ ျမေက်ာက္၊ ပတၲျမားငေမာက္ စတဲ့ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ သရက္မ်ိဳးမ်ား ရွိလာၾကကာ ျပည္တြင္း
စားသံုးမႈ သာမက ျပည္ပႏိုင္ငံ မ်ားသို႔ပါ တင္ပို႔ေရာင္းခ် လာေနၾကပါၿပီ။ သရက္စိုက္ပ်ိဳးျပဳစု နည္းစနစ္မ်ားလည္း တိုးတက္လာခဲ့ကာ၊
အေစ႔စိုက္ပ်ိဳးပင္မ်ားအစား၊ ကိုင္းကူး၊ ကိုင္းဆက္ ပ်ိဳးပင္မ်ားကို အသံုးျပဳ စိုက္ပ်ိဳးလာၾကပါၿပီ။
ေျမဩဇာ ေကြ်းေမြးမႈ၊ ပိုးမ်ား၊ ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းမႈ စတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ အတူ၊ အပင္ျပဳစုထိန္းသိမ္းျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို
လည္း သိပၸံနည္းက် ေဆာင္ရြက္ လာေနၾကတာကို ေတြ႕ေနၾကရပါတယ္။ သိပၸံနည္းက် စိုက္ပ်ိဳးျပဳစုၾကရာတြင္ အပင္အကြာအေဝး၊
စိုက္တန္းမ်ား အကြာအေဝးမ်ား ကိုလည္း ယခင္ကနဲ႔မတူ၊ စိတ္စိတ္စိုက္ပ်ိဳးလာၾကကာ အပင္ကိုင္းျဖတ္ ပံုသြင္းျခင္း၊ အသီးမ်ားကို
အိတ္စြပ္ေပးျခင္း စတဲ့နည္း စနစ္မ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳလာေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ သရက္ပင္ဟာ အၿမဲစိမ္း အပင္မ်ိဳးျဖစ္တဲ
႔အတြက္ အပင္ပံုသြင္းျပဳျပင္ျခင္းနဲ႔ ကိုင္းျဖတ္၊ ကိုင္းရွင္းျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို အနည္းငယ္သာ ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ၾကပါတယ္။သရက္ကိုပူေႏြး
တဲ႔ ရာသီဥတုရွိတဲ့ ေဒသမ်ားမွာ စိုက္ပ်ိဳးၾကတဲ့အတြက္ မၾကာခဏ အၫြန္႔သစ္၊ အရြက္သစ္မ်ား ထြက္ကာ အပင္ပိုင္း ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳး
လာေစပါတယ္။ သဘာဝအရ သရက္ကိုင္းရဲ႕ထိပ္ဖူးကို ဖယ္ရွားမႈ၊ သို႔မဟုတ္ ထိခိုက္မႈ၊ သို႔မဟုတ္ ပန္းခိုင္ထြက္ပန္းပြင့္လာမႈ စသည္
တစ္ခုခု မျဖစ္ေပၚခဲ့ပါက သရက္ၫြန္႔ဟာ အကိုင္းျဖာထြက္မႈ မရွိဘဲ ဆက္လက္ရွည္ထြက္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သရက္ပန္းခိုင္မ်ားဟာ
အကိုင္းဖ်ားမွ ထြက္လာတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ေဘးကိုင္းမ်ားျပားစြာ ထြက္ႏိုင္သည္နဲ႔အမွ်၊ အသီးထြက္ ပိုမိုရရွိေစႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
သရက္ပန္းခိုင္(သီးခိုင္) ညႇာကို ဖယ္ရွားေပးပါက၊ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္ၿပီး ေၾကြက်သြားပါက ေအာက္ဘက္ ကပ္လ်က္ရွိေနတဲ့ ေဘးဖူး
မွ အကိုင္း သစ္ထြက္လာကာ ကိုင္းျဖာ လာေစပါတယ္။ သရက္သီးရဲ႕ အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ အသီးခိုင္ ၫြတ္ေကြးက်ေနပါကလည္း
အသီးခိုင္ေအာက္ ကပ္လ်က္ရွိ ေဘးဖူးမွ အၫြန္႔သစ္ ထြက္လာတတ္ပါတယ္။ အပူပိုင္းေဒသမ်ားမွာ ေနာက္ဆံုးထြက္ခဲ့တဲ့ အကိုင္းနဲ႔
အရြက္မ်ားရဲ႕ အရြယ္ရင့္မႈ သက္တမ္းဟာ ပန္းခိုင္ထြက္ ပန္းပြင့္ေစေရး အတြက္ မ်ားစြာ လႊမ္းမိုးမႈ ရွိေစပါတယ္။ အကယ္၍ အေအး
ဓာတ္လံုေလာက္စြာ မရခဲ့ပါက ပန္းခိိုင္ထြက္ ပန္းပြင့္လာေစရန္ ေနာက္ဆံုးထြက္ခဲ့တဲ့ အကိုင္းနဲ႔အရြက္မ်ားရဲ႕ သက္တမ္းဟာ ေလး
လမွ ငါးလရွိေနရန္ လိုပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ အကိုင္းနဲ႔ အရြက္မ်ားရဲ႕ သက္တမ္းရွိေနတဲ့ အျပင္၊ အေအးဓာတ္ပါ ရရွိခဲ့ပါက ပန္းပြင့္အား
ပိုမိုေကာင္းမြန္ လာေစႏိုင္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သရက္ပင္မ်ားဟာ စိုက္ခင္းမွာ စိုက္ပ်ိဳးထားၿပီးသံုးႏွစ္သား၊ ေလးႏွစ္သားရလာ
ေသာ္ပြင့္၊ သီးလာေလ့ရွိ ၾကပါတယ္။ ထို႔ေနာက္ ႏွစ္စဥ္ သီးထြက္ပိုလာေစကာ အပင္သက္တမ္းရလာတာနဲ႔အတူ အပင္မ်ားတစ္ပင္နဲ႔
တစ္ပင္ အရြက္မ်ားထိယွက္လာၿပီး အပင္အျမင့္ဟာလည္း ခူးဆြတ္ရန္ ခက္ခဲလာေစပါတယ္။
သရက္ပင္ဟာ အကိုင္းဖ်ားမ်ားမွာသာ ပြင့္သီးၾကပါတယ္။အပင္သက္တမ္းရင့္လာကာ၊ အပင္အရြယ္ႀကီးထြားလာသည္နဲ႔အမွ်အလင္း
ေရာင္ကို အကိုင္းမ်ားမွ လုယူေနၾကတဲ့ အတြက္ ပြင့္၊ သီးမႈဟာလည္း အပင္အေပၚရွိ ထိပ္ပိုင္းကိုင္းမ်ာမွာသာ ရွိလာေစပါတယ္။အပင္
ရဲ႕ေအာက္ဘက္ပိုင္းရွိ အကိုင္းမ်ားဟာ ေျခာက္ေသသြားၾကေလ့ ရွိပါတယ္။ အသီးမ်ားဟာ အပင္ရဲ႕ထိပ္ပိုင္းမ်ားမွာသာ ရွိေနၾကတဲ့အ
တြက္လည္း အသီးမ်ားကိုခူးဆြတ္ရန္ ခက္ခဲလာပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးကို သရက္စိုက္ခင္း သက္တမ္း ႏွစ္ ၂၀ အရြယ္မွာ ေတြ႕
လာရေလ့ ရွိပါတယ္။ အပင္အိုစိုက္ခင္းမ်ား ျဖစ္လာပါက၊ အပင္ပ်ိဳမ်ားျဖစ္လာေစရန္ အႀကီးစားကိုင္းျဖတ္ေပးျခင္း သရက္မ်ိဳးေဟာင္း
မ်ား အစားမ်ိဳးသစ္မ်ားႏွင့္ အစားထိုး စိုက္ပ်ိဳးျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အပင္အိုမ်ားကို အႀကီးစား ကိုင္းျဖတ္ေပးၿပီး ထြက္လာတဲ့ အၫြန္႔အကိုင္း
သစ္မ်ားေပၚတြင္ အျခားသရက္မ်ိဳးမွ ကိုင္းမ်ားနဲ႔ ကိုင္းဆက္မ်ိဳးလည္း စိုက္ပ်ိဳးျခင္းစတဲ့ နည္းမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳၾကေလ့ရွိပါတယ္။
သရက္ပင္မ်ား ကိုင္းရွင္း၊ ကိုင္းျဖတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ေပးၾကရာတြင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေပၚမူတည္ၿပီး အစီအစဥ္ သံုးမ်ိဳး ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ၾက
ပါတယ္။
(၁) သရက္ပင္ အရြယ္အစား ႀကီးမားမသြားေစရန္ ႏွစ္စဥ္ အကိုင္းျဖတ္ေပးျခင္း၊ (သရက္ပင္ ပန္းပြင့္လာေစႏိုင္ရန္ အတြက္လည္း
တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ပါဝင္ပါတယ္)၊
(၂) စိုက္ပ်ိဳးျပဳစုမႈ လြယ္ကူေစရန္အတြက္ အလယ္အလတ္ရွိ အပင္အရြယ္မ်ားမွ ပိုၿပီးအရြယ္ငယ္တဲ့ အပင္မ်ားျဖစ္လာေစရန္၊
(၃) အပင္ သက္တမ္းရင့္လာေသာ အပင္အို၊ အပင္ႀကီးမ်ားကို ျပန္လည္၍ အပင္အရြယ္ ပ်ိဳလာေစရန္တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အကိုင္းျဖတ္
တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္အလိုက္ အကိုင္းျဖတ္နည္း စနစ္မ်ား မွန္ကန္ေစရန္အတြက္၊ သရက္ပင္ရဲ႕ အပင္ႀကီးထြားမႈ အေလ့အထ၊ သရက္
ပင္ စတင္စိုက္ပ်ိဳးသည္မွ အပင္အရြယ္ အိုမင္းလာသည္ထိေရနဲ႔ ႏိုက္ႀတိဳဂ်င္ဓာတ္တို႔ရဲ႕ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးျပဳေနမႈမ်ားကို အေျခခံ
အားျဖင့္ သိရွိထားရန္ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။
သရက္ပင္ရဲ႕ ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ အခ်ိန္တိုင္းမွာ၊ အကိုင္းထိပ္မွာရွိတဲ့ အနားယူ ၿငိမ္သက္ေနတဲ့ ထိပ္ဖူး သို႔မဟုတ္ ေဘးဖူးမ်ားမွ ပံုမွန္
ကဲ႔သို႔ပင္ အခ်ိန္တို ကာလအတြင္း၊ အပင္ပိုင္း သို႔မဟုတ္ မ်ိဳးပြားပိုင္း အဂၤါမ်ားအျဖစ္ ထြက္ေပၚႀကီးထြားလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ႀကိမ္ႀကီးထြားၿပီး ေနာက္အကိုင္းထိပ္ဖူးဟာ အနားယူသြားပါတယ္။ ထို႔ေနာက္ ထပ္မံႏိုးထလာကာ ျပန္လည္ ဆက္လက္ႀကီး
ထြားျပန္ပါတယ္။ ဤကဲ႔သို႔ ႏွစ္စဥ္အကိုုင္းမ်ား ဆက္လက္ရွည္ ထြက္ႀကီးထြားျခင္း၊ ေဘးကိုင္းမ်ားျဖာ ထြက္ၾကျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚေန
တာျဖစ္ပါတယ္။ အသစ္ႀကီးထြားထြက္လာတဲ့ အကိုင္းဟာ အပင္ပိုင္းႀကီးထြားမႈဆိုပါက အဆစ္၁၂ ဆစ္ခန္႕နဲ႔ အရြက္မ်ားထြက္ေလ့
ရွိပါတယ္။ မ်ိဳးပြားပိုင္းဆိုရင္ ေဘးဖူးကေန ပန္းခိုင္ထြက္လာပါတယ္။ အကယ္၍ ထြက္လာတဲ့ အၫြန္႕သစ္ဟာ ႏွစ္မ်ိဳးေရာေနမယ္
ဆိုပါက အရြက္မ်ားေရာ ပန္းခိုင္မ်ားပါ ေရာပါေနတတ္ပါတယ္။ သရက္ကိုင္းထိပ္မွ အဖူးမ်ား စတင္ႏိုးၾကားလာတာဟာ အကိုင္းမ်ား
မွ အၫြန္႔သစ္ထြက္လာရန္ အစပ်ိဳးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သရက္ပင္ကို ေရငတ္ခံႏိုင္တဲ့ အပင္ဆိုၿပီး စဥ္းစားထားၾကေသာ္လည္း အပင္
ေကာင္းစြာ ႀကီးထြားေစရန္အတြက္ ေရလံုေလာက္စြာ ရရန္လိုပါတယ္။
သရက္ပင္မ်ား ေရငတ္ပါက အၫြန္႔သစ္ မထြက္လာ ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ေရငတ္မႈေၾကာင့္ အကိုင္းမ်ားနားေနျခင္းျဖင့္ ပန္းခိုင္ထြက္လာ
ေစရန္ အားေပးမႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေျမမွာ အစိုဓာတ္ (ေရ) လံုေလာက္စြာရွိေနပါက အရြက္တြင္းရွိ ႏိုက္ႀတိဳဂ်င္ဓာတ္ပမာဏ
က အၫႊန္႔သစ္ထြက္လာမႈႀကိမ္ႏႈန္းကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိေစပါတယ္။ အေတြ႕အၾကံဳမ်ား အရ၊ အရြက္တြင္းႏိုက္ႀတိဳဂ်င္
ပမာဏ ၁ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ရွိေနပါက ပူေႏြးတဲ႔ရာသီမွာအပင္ပိုင္းအၫြန္႔ထြက္တဲ႔ႀကိမ္ႏႈန္းမ်ားလာေစပါတယ္။ထို႔ေၾကာင္႔
အၫြန္႔ထြက္ခ်ိန္ တစ္ခုနဲ ႔တစ္ခုၾကား အနားယူခ်ိန္ကာလ မလံုေလာက္တဲ့ အတြက္ ပန္းပြင္႔လာေစမႈကို ဟန္႔တားေန ေစပါတယ္။
အရြက္တြင္း ႏိုက္ႀတိဳဂ်င္ ပမာဏဟာ ၁ ဒသမ သုည ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္မွာ ရွိေနပါက အၫႊန္႔သစ္ထြက္လာေစမႈကိုဟန္႔ တားေစ
ပါတယ္။ သို႔အတြက္ အပူပိုင္းေဒသမွာ စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ သရက္ပင္မ်ားရဲ႕ အကိုင္းျဖတ္ေပးမႈအေပၚ တံု႔ျပန္ႏိုင္မႈကို သေဘာေပါက္နား
လည္းႏိုင္ရန္အတြက္ ေျမတြင္းအစိုဓာတ္နဲ႔ အရြက္တြင္းရွိ ႏိုက္ႀတိဳဂ်င္ဓာတ္ ပမာဏကို ဆင္ျခင္သံုးသပ္ရန္လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။
အကိုင္းျဖတ္ေပးျခင္းျဖင့္ သရက္ပင္မွ အရြက္သစ္မ်ား၊ အၫြန္႕သစ္မ်ားထြက္လာေစပါတယ္။ သရက္ပင္မွထြက္လာတဲ့ အရြက္
သစ္မ်ားဟာ အစာခ်က္ လုပ္ေပးၿပီး ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္ ထုတ္လုပ္ေပးၾကတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ သရက္ပင္မွ အၫြန္႔သစ္နဲ႔ အရြက္
သစ္မ်ား ထြက္လာေရးဟာ အေရးႀကီးတဲ့ လုပ္ငန္းျဖစ္ပါတယ္။သရက္ပင္ဟာ အၿမဲစိမ္း အပင္မ်ိဳး ျဖစ္ေသာ္လည္း အပင္အတြက္
လိုအပ္တဲ့ အစာအာဟာရမ်ား ရရွိေစေရးအတြက္ အရြက္အို၊ အရြက္ေဟာင္းမ်ားထက္ အရြက္သစ္၊ အၫႊန္႔သစ္မ်ားဟာ သရက္
ပင္ရဲ႕ ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္ စုေဆာင္း ရရွိေစေရးမွာ အထူးအေရးပါတဲ့ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ေနပါတယ္။ စုေဆာင္းရရွိထားတဲ့
ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္ မ်ားကို ကစီဓာတ္အျဖစ္ သိုေလွာင္ထားႏိုင္ သကဲ့သို႔၊ အၫြန္႔၊ အကိုင္း၊ အျမစ္မ်ား စတဲ့ အပင္ပိုင္းအစိတ္အ
ပိုင္းမ်ား ရွည္ထြက္ ႀကီးထြားလာေစရန္နဲ႔ ပန္းပြင့္၊ အသီးစတဲ့ မ်ိဳးပြားပိုင္း အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ျဖစ္လာေစရန္ အတြက္လည္း
တိုက္႐ိုက္ အသံုးခ်တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
သရက္သီး ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးလာေရး အတြက္ စုေဆာင္းထားတဲ့အစာကို အသံုးျပဳရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သရက္ပင္မွ ခ်က္လုပ္ေပးႏိုင္
မယ့္ အစာပမာဏဟာ သရက္ပင္ေပၚမွာရွိေနတဲ့ အရြက္အေရအတြက္နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနပါတယ္။ သို႔အတြက္
သရက္ပင္ရဲ႕အကိုင္းမ်ားကို ျဖတ္ေပးျခင္းဟာ အပင္မွ ကာဘိုဟိုက္ဒရိတ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈကို ေလ်ာ့က်ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
သို႔ေသာ္ ေနေရာင္နဲ႔ ေကာင္းစြာထိေတြ႕ေနတဲ့အရြက္မ်ားကသာ အစာေကာင္းစြာခ်က္ လုပ္ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပင္သက္
တမ္းနဲ႔ အရြယ္အစား ႀကီးထြားလာတာနဲ႔ အမွ်၊ တစ္ပင္နဲ႔ တစ္ပင္ရဲ႕အကိုင္းမ်ားနဲ႔ အရြက္မ်ားဟာ ထပ္ေန၊ ေရာယွက္ေနၾကၿပီး
အသီးထြက္ကိုလည္း က်ဆင္းလာေစပါတယ္။ ပြင့္သီးမႈနည္းလာၿပီး ေရာဂါနဲ႔ပိုးမ်ား က်ေရာက္မႈလည္း မ်ားလာေစႏိုင္ပါတယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္ အပင္မွာရွိတဲ့ အစာခ်က္ လုပ္ေပးႏိုင္မယ့္ အရြက္အမ်ားစုကို ေနေရာင္ေကာင္းစြာ ရရွိေစႏိုင္ေရးအတြက္အကိုင္းျဖတ္၊
အကိုင္းရွင္းျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးကာ၊ အပင္ပံုသြင္း ျပဳျပင္ေပးရန္ လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။
သရက္ပင္ကို အကိုင္းရွင္း၊ အကိုင္း ျဖတ္ေပးၾကရာမွာ အကိုင္းျဖတ္တဲ့ ေနရာ၊ ျဖတ္ေပးလိုက္တဲ့ ပမာဏ၊ အကိုင္းျဖတ္ျခင္းရဲ႕
ရည္ရြယ္ခ်က္ စတဲ့အခ်က္မ်ားေပၚမူတည္ၿပီး အကိုင္းျဖတ္ေပးနည္းမ်ား မတူကြဲ ျပားၾကပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ သရက္ပင္
အကိုင္းမ်ားကို ျဖတ္ရာတြင္ နည္းေလးနည္းကို အသံုးျပဳၾကေလ့ ရွိပါတယ္။ (၁) အကိုင္းရဲ႕ တခ်ိဳ႕အစိတ္အပိုင္းကို သာျဖတ္ျခင္း၊
ဒီနည္းမွာေတာ့ အကိုင္းမ်ား၊ ပင္စည္မ်ားမွ အကိုင္းနဲ႔ အရြက္ အစိတ္ အပိုင္းတခ်ိဳ႕ကိုသာ ျဖတ္ေပးတာျဖစ္ၿပီး၊ အကိုင္းနဲ႔ အရြက္
တခ်ိဳ႕ဟာ အပင္ေပၚမွာက်န္ရွိေနရစ္ပါတယ္။ (၂) အကိုင္းထိပ္ပိုင္းကိုသာ ျဖတ္ေပးျခင္း၊ ဒီနည္းမွာ အၫြန္႔မ်ားအကိုင္းမ်ားရဲ႕
ထိပ္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ အစိတ္အပိုင္း အနည္းငယ္ကိုသာ ျဖတ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ (၃) အကိုင္း၊ အၫြန္႔မ်ားရဲ႕ ထိပ္ဖူးကိုသာ ျဖတ္ေပး
ျခင္း၊ ဒီနည္းမွာေတာ့ အကိုင္းမ်ား၊ အၫြန္႔မ်ားရဲ႕ ထိပ္ဖူးကိုသာ ျဖတ္ေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ (၄) အကိုင္း၊ အၫြန္႔တစ္ခုလံုး
ကို ျဖတ္ျခင္း၊ ကိုင္းရွင္းျခင္း၊ ဒီနည္းမွာ အကို္င္းမ်ား၊ အၫြန္႔မ်ားကို အရင္းမွ ျဖတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Tip-pruning နဲ႔
Tipping နည္းမ်ားဟာHeading အကိုင္း ျဖတ္နည္းထဲမွာ ထည့္သြင္းထားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Thinning နည္းကို အကိုင္းေသ၊ အကိုင္းေျခာက္မ်ား၊ အကိုင္းထြက္ေနမႈ ပံုမမွန္သည့္ အကိုင္းမ်ား၊ အပင္ေအာက္ေျခႏွင့္ နည္း
ကပ္စြာ ထြက္ေနတဲ့ကိုင္းမ်ားကို ျဖတ္ရာတြင္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆး၊ မိႈသတ္ေဆးမ်ားနဲ႔ အျခားေသာ ဓာတုေဆး
မ်ား ပက္ဖ်န္းရာတြင္ အပင္အတြင္း ေဆးမ်ားဝင္ေရာက္မႈ ေကာင္းစြာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစရန္ အတြက္လည္း Thinning နည္းကို သံုးၾကပါ
တယ္။ ဒီနည္းမွာ အပင္အတြက္ အသံုးဝင္ႏိုင္တဲ့ အကိုင္းမ်ားကိုပါ ျဖတ္ပစ္ရတာ ျဖစ္တဲ႔အတြက္ အမွန္တကယ္ လိုအပ္မွသာ
အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။ သရက္ပင္မ်ားကို အကိုင္းျဖတ္ေပးၾကရာတြင္ အကိုင္းရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တခ်ိဳ႕ကိုသာ ျဖတ္ေပးတဲ့
Heading နည္းကိုသာ အသံုးျပဳေလ႔ ရွိၾကပါတယ္။ သရက္ပင္မွာ အကိုင္းထိပ္ပိုင္း ျဖတ္ေပးရာတြင္ အကိုင္းမ်ားရဲ႕ထိပ္မွ
ေအာက္ဘက္ အကိုင္းအခ်င္း တစ္စင္တီမီတာ အရြယ္အထိ ေနရာကိုျဖတ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အကိုင္းရဲ႕ အစိမ္းေရာင္ရွိေန
တဲ့ ေနရာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အၫႊန္႕သစ္ထြက္လာရာမွာ အပင္ပိုင္းႀကီးထြားမႈရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ ထြက္လာတဲ့အၫႊန္႔
(အကိုင္းသစ္) ရဲ႕ အရင္းဘက္မွာ အဆစ္က်ဲ (ဆစ္ၾကားရွည္) ေနေလ့ရွိကာ၊ အကိုင္းဖ်ားေရာက္လာေသာ္ အဆစ္စိတ္ေနၿပီး
အရြက္မ်ား၊ အဖူးမ်ား စုေနတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။
အရြက္မ်ား၊ အဖူးမ်ား စုေနတဲ့ အတြက္ အကိုင္းျဖတ္ေပးရာတြင္ အကိုင္းထိပ္မွ ဘယ္ႏွစ္ရြက္ေျမာက္တြင္ ျဖတ္မွာလည္းဆိုတဲ့
အေပၚ မူတည္ကာ အသစ္ထြက္လာမယ့္ အၫြန္႔သစ္ (အကိုင္းသစ္) အေရအတြက္ ကြာျခားသြားေစမွာျဖစ္ပါတယ္။ သရက္ပင္
မွာ ေရ(အစိုဓာတ္)နဲ႔ အာဟာရဓာတ္မ်ား ေကာင္းစြာရရွိေနပါက အကိုင္းထိပ္ျဖတ္ေပးၿပီး ေနာက္မၾကာမီအၫြန္႔သစ္ (အကိုင္း
သစ္)မ်ား လ်င္ျမန္စြာထြက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထြက္လာတဲ့အၫႊန္႕အေရအတြက္ဟာ အကိုင္းထိပ္မွစတင္ေရတြက္ၿပီး ျဖတ္
ေပးလိုက္တဲ့အဆစ္ေပၚ မူတည္မွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။