Refleksje przed egzaminem z Kultury polskiej XXI wieku

hallmann(79)

Published in

#polish

Words

855

Reading

4 min

Listen

Play

Jutro mam egzamin z Kultury polskiej XXI wieku. To dość specyficzny przedmiot, bo trudno wchłonąć ćwierć wieku kultury i dokonać oceny bez znajomości wszystkiego. A wszystkiego znać nie sposób. Nawet gdyby przeznaczyć na to cały swój czas. Owszem, można poznać kanon, ale kto go ustala i na jakiej podstawie?

W ocenie polskiej kultury w XXI wieku opieram się więc tylko na własnym (niewielkim) doświadczeniu. Wiem, że nie znam wszystkiego. Z drugiej jednak strony wiem, że w innych okresach jakoś łatwiej znaleźć mi dzieła, które wywarły na mnie wpływ. W XXI wieku próżno takich szukać. Nie wiem z czego to wynika. Zwłaszcza, że technicznych barier jest coraz mniej. Pamiętam jak w liceum oglądało się produkcje ZF Skurcz. Dziś każdy może nagrać smartfonem lepszej jakości materiał. Ostatnia dekada XX wieku stworzyła więcej pamiętnych tekstów kultury niż pierwsze dwie dekady XXI wieku. Weźmy choćby filmy. "Chłopaki nie płaczą", "Pułkownik Kwiatkowski", "Killer", "Psy", "Szwadron", "Podwójne życie Weroniki", "Dług"... długo można wymieniać. Tymczasem w XXI wieku nic specjalnego. Zupełny brak pozycji, które byłyby masowo cytowane, tak jak choćby "Chłopaki nie płaczą".

Nie mówię, że kultura polska XXI wieku nie wydała nic ciekawego. Mam raczej na myśli fakt, że przez ostatnie 22 lata nie powstało nic, co by wywarło na mnie jakieś większe wrażenie. Owszem, są ładne filmy. Np. "Zimna wojna". Sęk w tym, że po obejrzeniu nie pozostawiły we mnie żadnej refleksji. Kończą się często bezsensownie. Jedyny film z naprawdę mocną końcówką, którą jestem w stanie przywołać to "Katyń". Zresztą pamiętam SMS-a, którego dostałem od mojej łotewskiej znajomej, która obejrzała go w LTV po 10 kwietnia 2010. Była naprawdę przejęta. Napisała, że pomógł jej zrozumieć Polaków.

W pamięć zapadł mi też inny film. "Sukces" Marka Bukowskiego z 2003 roku. Mało znany. Nie wszedł do kanonu. Trochę eksperyment konwencją. Opowieść o doświadczeniu pokolenia, które wychowało się w PRL-u.

Na liście ciekawych wytworów XXI wieku zapisałbym jeszcze "Młyn i krzyż" Lecha Majewskiego. Choć wydaje mi się, że mój odbiór tego filmu zmienił się przez ostatnie lata i moja tolerancja na niedoróbki techniczne (widoczne użycie green boxu) znacznie spadła. Wciąż jednak szanuję koncepcję opowiedzenia filmowym językiem o tym co dzieje się na obrazie Pietera Bruegela (starszego).

Z literaturą jest podobnie jak z filmami. Nic, co powstało w XXI wieku nie wywarło na mnie takiego wrażenia jak powieści Mackiewicza pisane po wojnie. W pamięć zapadły różne dialogi. Choćby koncepcja "patriotyzmu pejzażu" z "Lewej wolnej".

Tymczasem poniżej zestawienie tematów egzaminacyjnych z wybranymi przeze mnie tekstami kultury. Jutro o 13.30 konfrontacja...

EKSPERYMENT