โรงเรียนเอกชน

สิ่งหนึ่งที่เป็นปรากฏการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในโรงเรียนของรัฐ โดยเฉพาะโรงเรียนประถม ในพื้นที่ต่างจังหวัด นั้นก็คือเรื่องของปริมาณเด็กที่ลดลงเรื่อยๆ

คำถามต่อมา นั้นก็คือแล้วเด็กเหล่านั้นไปอยู่ที่ไหนกัน ซึ่งคำตอบของคำถามนี้น่าจะเหมือนๆกัน นั้นก็คือเด็กเข้าไปเรียนโรงเรียนในเมือง โดยเฉพาะโรงเรียนเอกชน

ตามอำเภอต่างๆ เดี๋ยวนี้มักจะมีโรงเรียนเอกชนมาเปิดทำการเรียนการสอน โดยสิ่งที่เห็นได้ชัดว่าแตกต่างจากโรงเรียนของรัฐโดยทั่วไปนั้นก็คือเรื่องของระบบการจัดการ และความพร้อมในเรื่องต่างๆ อย่างเช่นโรงเรียนเอกชนในอำเภอที่ผมอยู่ จะมีรถตู้รับส่งเด็กถึงหน้าบ้าน ครูประจำชั้นๆละสองคน สระว่ายน้ำ สนามกีฬาที่ครบครัน มีระบบการตรวจสอบการทำงานของครูของเข้มข้น จนทำให้โรงเรียนเอกชนแห่งนี้ เคยได้รับรับรางวัลโรงเรียนพราะราชทาน ซึ่งถือเป็นรางวัลสูงสุดของสถานศึกษา

แต่ก็ใช่ว่าเด็กทุกคนจะสามารถไปเรียนได้ เพราะประสิทธิภาพที่มากขึ้นก็ต้องแลกมาด้วยค่าใช่จ่ายที่มากขึ้น แต่ผู้ปกครองหลายคนก็ยอมจ่าย

แล้วทำไมไม่ทำให้โรงเรียนของรัฐเท่าเทียมเอกชนละ? นี่คือสิ่งที่ทุกคนอยากเห็น ผมในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของวงการๆศึกษา ขอยกประเด็นหลักๆว่าทำไหมประสิทธิภาพของโรงเรียนรัฐในชนบท(อย่างของผม) ถึงสู้เอกชนไม่ได้

ประเด็นแรก ครูไม่ครบชั้น หลายคนอาจจะไม่ทราบว่าโรงเรียนส่วนมากครูไม่ครบชั้น ครูหนึ่งคนอาจจะต้องสอน สองห้องในเวลาเดียวกัน ซึ่งจริงๆแล้วจำนวนครูในประเทศเราก็เยอะนะ แต่โรงเรียนของเราก็เยอะเหมือนกัน เพราะสมัยก่อนการเดินทางไปมาระหว่างหมู่บ้านยากลำบาก ดังนั้นโรงเรียนจึงมีแทบทุกหมู่บ้าน บางโรงเรียนห่างกันแค่สองกิโล การเดินทางในปัจจุบันสะดวกมากแล้วอย่างน้อยๆหนึ่งครอบครัวก็ต้องมีมอเตอร์ไซต์ การมีโรงเรียนทุกหมู่บ้านอาจจะไม่จำเป็น หากเอาโรงเรียนมารวมกันก็จะทำให้มีครูสอนในโรงเรียนมากขึ้น แต่แนวคิดเรื่องการยุบโรงเรียนก็ถูกต่อต้านอย่างหนักจากชาวบ้าน จนตอนนี้ก็เงียบๆไป

ประเด็นที่สอง ครูสอนได้ไม่เต็มที่ ในโรงเรียนนอกจากงานสอนแล้วยังมีงานอื่นๆอีกมากมาย เช่น โครงการอาหารกลางวัน การเงิน พัสดุ โครงการประหยัดน้ำ โครงการประหยัดไฟ อื่นๆอีกมากมาย ซึ่งเกือบทุกงานต้องส่งเป็นเล่มกระดาษ นอกจากนั้นก็ยังมีโครงการพัฒนาครู โดยการให้ครูเดินทางไปอบรมเรื่อยๆ ซึ่งบอกตามตรงว่าสิ่งที่อบรมมาแทบไม่ได้ใช้ ยิ่งครูที่อยู่โรงเรียนเล็กๆที่มีครูน้อยๆ อาจจะไม่ได้สอนเด็กเป็นอาทิตย์ สองอาทิตย์

ประเด็นที่สาม วัสดุอุกรณ์ไม่ตรงกับความต้องการ ระบบการจัดซื้อ สิ่งของต่างๆของโรงเรียน ส่วนมากจะถูกกำหนดมาจากส่วนกลาง อย่างเช่นมีห้องน้ำมา 10 หลังผู้รับผิดชอบก็จับชื่อโรงเรียนที่เหมาะสมใส่ น้อยครั้งที่โรงเรียนจะได้ตามความต้องการจริงๆ บางทีขาดสื่อคณิต อาจจะได้สื่อภาษาอังกฤษมา ขาดสนามฟุตบอล อาจจะได้ห้องน้ำมาเป็นต้น

นี่คือคร่าวๆยังมีอีกหลายประเด็น ที่ผมว่าน่าจะพัฒนาให้ดีขึ้นได้ ผมชอบการสอนหนังสือชอบเห็นพัฒนาการของเด็ก แต่ปัญหาคือ บางครั้งอาจจะต้องไปทำงานอื่น เพื่อส่งให้ทันตามกำหนดเวลา เลยไม่ได้สอนเต็มที่ บางครั้งต้องไปอบรม

สำหรับมุมมองต่อโรงเรียนเอกชน หากว่าโรงเรียนเอกชนไหนมีประสิทธิภาพดีรัฐควรสนับสนุนเยอะๆเพื่อให้ค่าใช้จ่ายในการเรียนถูกลง เด็กจะได้มีโอกาสเข้าเรียน อันไหนที่เขาทำดีเราก็ควรให้เขาทำไปเลย บางครั้งโรงเรียนเอกชนอาจจะเป็นคำตอบของการแก้ไขปัญหาการศึกษาในประเทศไทยก็ได้

ว่าแล้วก็ทำสิ่งที่ตัวเองทำได้ให้ดีที่สุดต่อไป

(รูปจาก pd-soft.com)

18-3-2018