Karavelyan höyüğü, Diyarbakır'da, Bismil'e onüç kilometre mesafede, Tepe Beldesi'nde, Karavelyan Düzlüğü'ndedir.
Bazı kaynaklarda adı Karavelyan Tarlası olarak da geçer. Höyüğe çok yakın mesafede Çeltikdüzü adlı bataklık bulunmaktadır. Buradaki iki düzlüğü yöre halkı Hınçıka ve Karavelyan olarak adlandırmıştır. Tepenin yüksekliği 1-2 metre, çapı 75 metredir.
Çevredeki toprak ve bitki örtüsü hayvancılık için çok uygundur.
Karavelyan'ın Halaf yerleşmesi olduğu tespit edilmiştir. Höyükteki iskan Milattan Önce 5700'lü yıllarda başlamıştır. Höyük Halaf Dönemi'nden sonra terk edilmiş, Orta Asur Dönemi'nde Hınçıka Höyük iskan görmüştür.
Höyüğü ilk olarak saptayan kişi Guillermo Algaze olmuştur. Bu saptama ise Batman - Diyarbakır arasındaki yüzey araştırmaları sırasında gerçekleşmiştir. Ilısu Barajı altında kalacak olması sebebiyle 2009 senesinde Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji bölümü gerekli çalışmaları yapmıştır.
Tüm bu çalışmalar neticesinde Karavelyan Höyüğün Erken Halaf Dönemi'nde yani Milattan Önce 5800 ile 5500 seneleri arasında iskan gördüğü kesinleşmiştir.
http://www.bismilhaber.com/bismildeki-kazilarda-binlerce-eser-gun-isigina-cikti-5839h.htm
