بهطوریکه میدانیم، «مریخ» چهارمین سیاره در منظومهی شمسی ما است. از نظر اندازهی سیارات، در تمام منظومهی شمسی فقط سیارهی عطارد است که از مریخ کوچکتر است. نام مریخ یا در واقع، نام انگلیسی آن Mars، از نام خدای جنگ در اساطیر روم گرفته شده است.
در سطح مریخ مقدار زیادی اکسید آهن (سهظرفیتی) وجود دارد، بهیج این سیاره معمولاً به رنگ قرمز رؤیت میشود و به آن «سیارهی سرخ» میگویند.
Image credit: space-facts.com
بر خلاف تصوری که خیلی از افراد دارند، مریخ اتمسفر هم دارد، ولی البته اتمسفر آن بسیار رقیق است. برخی از ویژگیهایی که در سطح مریخ مشاهده میشود، از قبیل دهانههای ناشی از برخورد، بیابانها، و کلاهکهای یخ قطبی، مانند زمین است و منظرهای شبیسه زمین به این سیاره میدهد.
باز از یک جهت دیگر هم مریخ به زمین شباهت دارد و آن از حیث دورهی چرخش آن به دور خود و دورههای فصلی آن است که تا حدودی شبیه زمین است.
مریخ دو ماه یا قمر به نامهای «فوبوس» و «دیموس» دارد. اینها قمرهایی کوچک با شکل نامنظم هستند. در واقع، به نظر میرسد که اینها احتمالاً سیارکهایی بودهاند که گرفتار سیارهی مریخ شدهاند.
در حال حاضر، چندین برنامههای تحقیقاتی برای بررسی امکان سکونت در کرهی مریخ آغاز شده است. باید دانست که به علت پایین بودن فشار اتمسفر در سطح مریخ، امکان وجود آب مایع روی سطح این سیاره وجود ندارد. در واقع، فشار اتمسفر در کرهی مریخ کمتر از یک درصد اتمسفر زمین است. با این حال، در دو قطب این سیاره کلاهکهای یخ وجود دارند، که به نظر میرسد از آب منجمد تشکیل شدهاند. اگر این کلاهکهای یخ ذوب شوند، تمام سطح سیاره را تا ارتفاع یازده متر از آب میپوشانند.
قطر سیارهی مریخ تقریباً نصف قطر زمین است. مادهی تشکیل دهندهی این سیاره در مقایسه با کرهی زمین تراکم کمتری دارد، بهطوریکه حجم مریخ حدود یک ششم حجم کرهی زمین است، ولی جرم آن حدود یک نُهم جرم کرهی زمین است. در ضمن، گرانش سطحی مریخ نسبت به سطح زمین ۳۸ درصد است.
