دانشمندان یک دستگاه چاپگر سهبعدی دستی پوست اختراع کردهاند که لایههای بافت را برای پوشاندن و التیام زخمهای عمیق چاپ میکند.
Image credit: cnet.com
این نخستین دستگاهی است که در کمتر از دو دقیقه بافت را ایجاد میکند و آن را در محل میکارد. این دستگاه برای بیمارانی که دچار زخمهای بزرگ—مثلاً بر اثر سوختگی—هستند، بسیار سودمند خواهد بود.
علاوه بر این، برای بیمارانی که زخمهای عمیقی دارند که هر سه لایهی پوست را درگیر کرده است، میتوان از این دستگاه به جای گرافتهای پوستی استفاده کرد.
در واقع، روش متداول برای درمان زخمهای بزرگ استفاده از گرافتهای پوستی است، ولی برای این منظور، لازم است که پوست سالم به میزان کافی وجود داشته باشد تا بتواند زخم را بپوشاند و این مسئله همیشه امکانپذیر نیست.
روشهای جایگزین مختلفی با استفاده از مهندسی بافتی برای پوست ایجاد شده است، ولی در حال حاضر اینها در موقعیت بالینی استفاده نمیشوند.
در رابطه با چاپگر سهبعدی ساخته شده، نکتهی قابل توجه این است که تاکنون اکثر چاپگرهای زیستی سهبعدی بسیار حجیم بوده و با سرعت پایین کار میکردند. همچنین، این دستگاهها معمولاً گرانقیمت هستند و اصولاً برای کاربردهای بالینی مناسب نیستند.
ولی دستگاه دستی ساخته شدهی جدید میتواند بر این موانع غلبه کند. این دستگاه کمتر از یک کیلوگرم وزن دارد و استفاده از آن نیازی به آموزش چندانی ندارد. این دستگاه شبیه یک دستگاه نوار چسب است ولی به جای نوار چسب دستگاه کوچکی در آن قرار دارد که ورقههای بافتی را تشکیل میدهد. مرکب زیستی آن متشکل از مواد پروتئینی است. کلاژن که فراوانترین پروتئین در لایهی عمقی پوست است و فیبرین که در التیام زخم دخالت دارد، در داخل این مواد تشکیل دهندهی بافت قرار میگیرند.
یکی از محاسن این پرینتر این است که میتوان آن را بر اساس مشخصات خاص هر بیمار و هر زخم بهصورت اختصاصی مورد استفاده قرار داد. در آینده، از این دستگاه میتوان برای پوشاندن زخمهایی با اندازههای مختلف استفاده کرد. سازندگان آن امیدوارند که در آیندهی نزدیک بتوانند آن را در کارآزماییهای بالینی بر روی انسانها آزمایش کنند.
چاپگرهای زیستی سهبعدی مبتنی بر تکنیکهایی هستند که سلولها، فاکتورهای رشد، و مواد زیستی را با یکدیگر ترکیب میکنند، و قطعات خاصی برای بدن میسازند که حداکثر شباهت را به مشخصات بافت طبیعی دارد.
معمولاً این دستگاهها از روش لایهبهلایه استفاده میکنند و مرکب زیستی را به صورت لایهلایه قرار میدهند تا ساختاری شبیه بافت ایجاد کند. در حال حاضر، چاپ زیستی برای چاپ کردن بافتها و اندامها جهت کمک به تحقیقات دارویی مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، روشهای مبتکرانهای جهت استفاده از آن برای بافتهای طبیعی نیز ارائه شده است. مقبولیت زیاد روشهای چاپ سهبعدی نشان دهندهی آن است که این روش آیندهی درخشانی در طب ترمیمی خواهد داشت.