Będzie to mój trzeci artykuł w serii #tematygodnia, organizowanej przez @steemit-polska LINK, luźno nawiązujący do tematu historii.
Postaram się w nim opisać przyczyny katastrofy oraz w jaki sposób udało się zaradzić skutkom wywołanym przez nią.
Przedstawię również zdjęcia z 1986 r. i skonfrontuję je z teraźniejszymi, wykonanymi przeze mnie podczas wycieczki.
Zachęcam każdego do wzięcia udziału w akcji #tematygodnia.

Katastrofa spowodowana była nieprzestrzeganiem procedur podczas nieudanego eksperymentu na bloku nr. 4.
Eksperyment miał polegać na zmniejszeniu mocy generowanej przez turbinę do 1000MW i sprawdzeniu czy tyle wystarczy aby w razie awarii kontrolować zachowanie reaktora. Jednakże moc została omyłkowo zmniejszona do 10MW, co przełożyło się na spadek mocy pompy, która była zasilana bezpośrednio przez turbinę. Pompy wymuszają przepływ wody chłodzącej reaktor i zarazem będącej czynnikiem obiegowym. Pompy nie pracowały więc wystarczająco szybko, co spowodowało wielokrotnie szybszą niż zazwyczaj przemianę wody w parę.
Para zajmuje o wiele więcej objętości niż woda, więc mając się gdzie wydostać, napierała swoim cały czas rosnącym ciśnieniem na ścianki aż do ich granic wytrzymałości - wybuchu.

Radzieckie Władze na początku nie chciały nagłaśniać sprawy, z powodu Narodowego Święta Pracy, które miało się odbyć 1. Maja, i jak zawsze towarzyszyć mu miał huczny pochód. Obawiano się, że przerażeni ludzie nie będą chcieli w nim uczestniczyć.
Promieniowanie okazało się jednak zbyt wielkie, aby sprawę zamieść pod dywan, więc po trzech dniach od wybuchu wydano rozkaz ewakuacji ludności Prypeci. Po kilku godzinach całe 50-tysięczne miasto opustoszało.

Strefa wokół elektrowni była silnie skażona. Aby ograniczyć promieniowanie, zaplanowano usunięcie kilkumetrowej warstwy gleby. Poziom promieniowania był jednak na tyle wysoki, że nawet w specjalistycznym sprzęcie pracować można było tylko kilka minut, a urządzenia elektroniczne ulegały zniszczeniu. Władze ZSRR ściągały ludzi z całego Państwa, aby przyjechali pomóc choć te kilka minut.

[Likwidatorzy usuwający odpad radioaktywny z dachu bloku elektrowni - Źródło : Reddit]
Po krótkim czasie i dogłębnej analizie stwierdzono, że lawa wydostająca się z reaktora jest w stanie przebić się do niższych warstw gleby i skazić wody podziemne, które mogłyby jeszcze bardziej rozprzestrzenić szkodliwe pierwiastki.
Na szczęście górnicy stworzyli tunel, który miał zapobiec takiej ewentualności.
Po 2 miesiącach zaczęto również budowę słynnej osłony na reaktor - Sarkofagu, którego zadaniem było zatrzymanie promieniowania wewnątrz przez 30 lat i ochronę przed wydostaniem się fali elektromagnetycznych do otoczenia.

Sarkofag, który wcześniej osłaniał radioaktywny reaktor, po 30 latach został zakryty przez nową strukturę - New Safe Confinement (skr. NSC), której koszt to 2.3 miliarda dolarów [!sic].

Prypeć jest miastem, które zostało założone w 1970 r. jako osiedle dla pracowników elektrowni. Cechował go wyjątkowy, jak na tamte czasy, luksus. Władze ZSRR dbały o to, żeby pracownicy żyli pod dostatkiem i trzeba przyznać - był to raj dla Rosjan. Mieszkańcy mieli dostęp do luksusowych towarów i rozrywek kulturalnych.
Po katastrofie, miasto było pozostawione naturze i w ciągu 30 lat urosły tam drzewa na tyle wysokie, że idąc ścieżką która kiedyś była dwupasmową drogą, czułem się jak na spacerze w lesie. Według prawa nadal nie można zasiedlać tego miasta, pomimo tego że promieniowanie nie jest już bardzo wysokie.
Nastąpiła natomiast reintrodukcja niektórych zwierząt leśnych takich jak niedźwiedzie czy sarny.
Na zdjęciach widać, jak zmieniły się charakterystyczne punkty w mieście:

- Główna ulica

[1. Przed - Źródło : pripyat-city.ru, 2. Po]

- Pałac kultury - Energetyk

[1. Przed - Źródło : Oddviser, 2. Po]